Chủ Nhật, 9 tháng 6, 2019

Trên tất cả đỉnh cao là lặng im

Trên tất cả đỉnh cao là lặng im 

Lời mở đầu
… Một đêm, tôi nằm chiêm bao thấy Goethe hiện về, bảo tôi hãy nhớ lại câu thơ ngắn của ông và gợi ý gián tiếp cho nhan đề tập thơ này: 
Ueber allen Gipfeln Ist Ruh 
(Trên tất cả những đỉnh cao là bình yên) 
Một ngày xa xưa nào đó trong trí nhớ loài người, Goethe đã viết câu trên nơi khung cửa sổ túp lều gỗ vùng núi cao Kickelhaln ở Ilmenau vào một buổi chiều ngày 6 tháng 9 năm 1780; trên năm chục năm sau, trở về thăm lại chốn cũ, tình cờ Goethe nhìn thấy lại những câu thơ mình đã viết bằng bút chì nơi khung cửa ấy, dù trên nửa thế kỷ đã trôi qua và đã xóa đi mất tất cả mọi sự. Ngày 4 tháng 9 năm ấy, năm 1831, viết thư cho Zelter sau lần thăm chốn xưa, Goethe đã ghi nhận đôi lời hàm súc:  
“Sau bao nhiêu năm mình mới trông thấy: những gì vẫn còn lại và những gì bị xóa mất” 
Tôi đã bỏ quên đâu mất rất nhiều bài thơ của mình trên 35 năm lang thang lưu lạc khắp thế giới; tập thơ này chỉ còn lại những gì vẫn còn lại với sự Lặng Im hiu hắt nào đó trên cao… 
Phạm Công Thiện  
Tháng 7 năm 2000
Thay lời dẫn 
Anh đã ra đi từ đó, từ thời buổi hỗn mang. Trong từng khoảnh khắc sát na, từng quãng liên tục vi tế của hạt bụi, anh từ chối chính mình. Khi mọi người ca tụng anh như một thiên tài, anh vất bỏ thần tượng để đi như một tên lãng tử vô lại. Khi người đời khinh miệt, khi những người thân yêu thù ghét, căm hận, anh đốt lửa soi đường độc hành bằng ánh sao Mai lẻ loi. 
Đã đi thì đã đi rồi. 
Bước chân thoạt chớm khởi hành ấy đã vấp phải âm vang địa chấn của Long Thọ: 
gataṃ na gamyate tāvad 
agataṃ naiva gamyate/ MK. ii. 1a  
Có gì trong những bước đi, và còn gì trong những bước đi? Chỉ một khoảng ngắn cần vượt qua, khoảng ngắn được đo bằng chính tự ngã của ta. Anh nhảy qua hố thẳm. Hố thẳm như là, vì chính là, ý hướng tính của ta phóng xuất ra đó; bóng tối của thời gian tích tụ ảo ảnh ngông cuồng của tuổi trẻ. Anh nhảy qua hố thẳm, nhảy qua cái bóng của chính mình. Những bước nhảy vẽ thành chuỗi thất bại liên tục trong đời, trong dòng tương tục vô hạn của thời gian, lan tràn qua biên độ vô biên của thế giới: 
Đã đi mất hẳn đi rồi 
Hạ phương tịch mịch trùng khơi phong kiều 
Cái đã đi, một cái gì đó vô nhân, vô ngã, đã đi qua trong tôi, trong người, trong đâu đó, hữu biên và vô biên, hữu hạn và vô hạn; cái đã đi ấy chưa hề được thực hiện, chưa hề được đi. Khoảnh khắc đột nhiên ngừng lại. Quá khứ biến mất. Cái đã đi, cái tôi nào đó đã đi, con đường nào đó đã được đi, ngày tháng nào đó đã trải đi; thời gian và thế gian ngưng tụ, ngưng đọng. Không quá khứ; phóng ảnh vị lai chợt dừng lại, như bị đẩy lùi lại sau, đẩy lui vào quá khứ, rồi biến mất. Câu chân ngôn xuất hiện:  
Oṃ ga ga ṇa: Án nga nga nẵng. 
oṃ sarva-saṃskāra-pariśuddha 
dharmate gagana samudgate svabhāva: 
Hết thảy hiện tượng thảy đều thanh tịnh, tự tánh xuất hiện trong hư không pháp tánh! 
Ồ, hư không! Hư không hủy diệt. Tìm dấu chim bay trong hư không: Có còn gì nữa mà thương...
Sắt son tình cũ… 
Người anh yêu, một phương trời mất dấu; như sợi lông thiên nga phất phơ trong không gian rực lửa. Lửa soi sáng trái tim, trong đó hiện hình Thiên nữ. Thiên nữ chuyển thân thành Thánh mẫu Bồ tát Cứu Độ Đa-la: 
Án Đa La tịch mịch hồng. 
Oṃ tāre tuttāre ture svāhā 
Những giọt nước mắt từ khóe mắt Đại Bi của Bồ tát Quán Thế Âm rơi xuống; giọt nước mắt hiện thân thành Thánh nữ Đala. Ngài hiện thân sức mạnh để dẫn người khốn khổ vượt qua khỏi những tai họa hiểm nghèo. Tai họa bởi nước cuốn, bởi thú dữ, cũng như bởi sự phản bội của người tình. Bởi vì Tāra có nghĩa là Cứu độ. 
Từng âm thanh mật ngôn như những ánh sao lấp lánh - bởi Tara cũng có nghĩa là Ngôi Sao, mờ nhạt nhưng có đủ uy lực để đưa người đến chỗ an toàn. Tara, hay Tāra, Mẹ của Đại Bi và Đại Trí, luôn nhìn xuống những đứa con ngu xuẩn, và yếu đuối, đang lang suốt cả đêm dài trên mặt đất hoang vu.
Bài thơ có năm đoạn, hay một thiên thơ có năm bài, đi theo nhịp bước chân của Bát nhã: gate - gate - paragate - parasaṅgate - svāhā! Hoặc vô tình, hoặc cố ý, để cho cảm xúc từ những hoài vọng tiếc nuối quá khứ, đã đi và đã mất, diễn theo từng đợt sóng xô. Người lữ hành bước đi, từng con sóng của đại dương cuốn theo, xóa sạch từng dấu chân đi. Lưu lại trong khách ảo ảnh tiền thân, phảng phất mùi hương, và sắc màu quá khứ không phai nhạt. 
yathā māyā yathā svapno 
gandharvanagaraṃ yathā/ 
tathotpādas tathā sthānaṃ 
tathā bhaṅga udāhṛtam // MK. vii. 35  
Như huyễn tượng, như chiêm bao, như thành phố giữa hư không, cũng vậy, những gì xuất hiện, tồn tại, rồi hủy hoại. 
Đã đi rồi đã đi chưa 
Thượng phương lụa trắng đong đưa giữa trời. 
Tuệ Sỹ. 
Ārya Tārā 
XANH 
Xanh ban trưa dập dìu 
Hường hường lên buổi chiều 
Mưa sa ngoài biển vắng 
Bồng bềnh mộng thúy yêu   
CUỐC 
Cuốc kêu đầu xương rồng 
Dương xỉ rụng trăng rằm 
Vỗ mạnh vào thạch động 
Rồi lui mất biệt tăm  
Anh sẽ hiện
Anh sẽ hiện ồ anh sẽ hiện 
Cả rừng cây không ai lên tiếng 
Bóng tối tràn vũ trụ tan hoang 
Tiếng thơ kêu trên đầu con kiến 
Kiến lửa ngày xưa đốt mộng mơ 
Nằm nghe con ngựa nhảy qua bờ 
Em về bên ấy quên đi nhé 
Anh chẳng bao giờ biết đến thơ 
Một hàng áo trắng phất trong sương 
Vũ trụ chiều nay sao quá buồn 
Tôi đắp kín mền trong gác lạnh 
Nghe mùa xuân dậy ở đông phương
Đông phương xanh lửa dậy tung hoành 
Đông phương vàng dẫy chết chim oanh 
Trời Paris chiều nay nhân loại ngủ 
Em đi đi và nhớ quên anh 
Đời anh buồn trần gian đi chợ 
Mặt anh buồn như chim không thở 
Cả sông này cả đời này nứt vỡ thành thơ 
Rừng thơ hiện Đông phương im tiếng
Anh về rồi mây mọc bên hiên 
Ồ em ơi trời đất chìm rồi 
Đông phương lặn bướm ngày tan biến.
Buồn
Có chuyện buồn trên cao 
Phù phép nổi lào rào 
Có chuyện buồn hôm nào 
Thôi hết còn gặp nhau 
Có chuyện buồn hôm sau 
Có nàng tiên cởi áo 
Đôi vú nhỏ nghẹn ngào 
Thơm nóng đỏ trăng sao 
Có chuyện buồn chiêm bao 
Nàng tiên cài khuy áo 
Mưa dột mấy rừng đào 
Thôi hết còn gặp nhau…
MỘNG 
Mộng ở đầu cây mơ lá cây 
Giòng sông ngừng chảy đợi mây bay 
Kêu nhau nhỏ nhẹ sầu năm ấy 
Chim hải hồ bay trắng tháng ngày 
Tình nhỏ quên rồi em ở đâu 
Mây bỏ trời đi tìm sông sâu 
Em về lồng lộng như sương trắng 
Hồn chết trôi về thương hải châu  
Đi
1. 
Đã đi thì đã đi rồi 
Thượng phương trùng điệp thấy gì nữa đâu 
Hạ phương ngày tháng bể dâu 
Sắt son tình cũ phượng cầu túy hương 
Có còn gì nữa mà thương 
Buổi trưa nằm ngủ thấy nường năm xưa. 
2. 
Đã đi rồi đã đi chưa 
Thượng phương lụa trắng đong đưa giữa trời 
Đã đi mất hẳn đi rồi 
Hạ phương tịch mịch trùng khơi phong kiều 
Chuyển hình trên đỉnh cô liêu 
Lửa bay thành ngọn hồng điều mật ngôn 
Đại Huyền biến ngưỡng triêu tôn 
Tiền thân Tây Tạng nhập hồn chiêm bao
Án nga nga nẵng bạch hào 
Một luồng sáng rực chiếu vào trái tim.  
3. 
Năm nàng thiên nữ tôn nghiêm 
Trùng quan ngũ sắc ứng điềm tán không 
Án Đa La tịch mịch hồng
Mười phương xuất hiện những đồng sinh thiên 
Bát Nhã là gái thiên tiên 
Khoan thai cởi áo mây hiền trên cao 
Gió lùa thơm tóc tơ đào 
Thập bát Không Định tiêu dao tiếng đàn 
Trời mưa chim ngủ trên ngàn 
Sắt son tình cũ nước tràn sang sông.  
4. 
Đã đi rồi có đi không 
Thượng phương trùng điệp cỏ hồng thúy hương 
Đi đâu mà lại lên đường 
Hạ phương còn gặp cô nường năm xưa 
Đã đi rồi đã đi chưa 
Sắt son triều ngưỡng tình xưa hiện về 
Phượng cầu ngũ lĩnh sơn khê 
Một bông hồng nở bốn bề lặng im 
Năm nàng tiên đậu vào tim 
Âm nhập dương khởi lim dim xuất thần.  
5. 
Nhập định tam muội tần thân 
Trở về động cũ như lần gặp xưa 
Đã đi rồi đã đi chưa 
Đền thiêng triệu ngưỡng người xưa kiếp nào 
Tình bay lên nóng trăng sao 
Gió lùa thơm tóc cô nào năm xưa 
Đã đi rồi đã đi chưa 
Thương phương lụa trắng đong đưa giữa trời 
Đã đi mất hẳn đi rồi 
Hạ phương tịch mịch bỏ đời biệt tăm. 
Có con bướm
Có con bướm gáy nửa đêm như gà 
Cầu sắt bạch hà 
Sông trắng hắc phong
Đánh trống lên đồng 
Ma kêu như vịt 
Gió rít trên dòng sông xưa 
Em còn đó 
Gió rít trên đồi không mưa 
Trăng còn nhỏ 
Sông trắng như cơn điên đỉnh ngọ 
Buổi chiều cửa đóng 
Một bóng qua đời 
Hai bóng đi đưa 
Ba bóng ngồi nhớ 
Bóng tối đèn cầy 
Bóng dáng em đi 
Mỗi chiều ba mươi 
Bóng dáng tôi đi 
Những đường Paris 
Mưa bay khói thuốc 
Tôi ho sông chảy 
Con cá chợ chiều 
Người bán cải tươi 
Nước còn dính ngọn 
Em còn nhỏ khi lửa lò vừa nhóm 
Một cốc rượu đỏ 
Gió đuổi ngô đồng 
Xe điện hầm không chạy hôm nay 
Tôi vẫn còn ho khi mùa bông rắc phấn 
Quán rượu buổi chiều 
Kín gió chưa em 
Rạn
Rạn nứt thiên trì nghe hơi thở em 
Gió thổi qua đền 
Mưa bay đường hẻm
Tuổi thơ uất nghẹn 
Mộng nhỏ thâu đêm trôi dòng 
Đông hải 
Đất nổ thôn hời 
Ma tru động gió 
Đường đi nhổ gai 
Trăng xanh đầu ngõ 
Con gái buổi chiều đồng rộng chim heo 
Bóng con mèo đen leo qua cửa sổ 
Mẹ ơi đầu xuân con băng mặt nhựt 
Lượm giẻ màu xanh lau nhẹ chiêm bao 
Lầu chuông sáu giờ 
Vách tường sơn đen 
Đợi em từ sáng 
Ông già ngủ quên 
Trẻ con rớt tiền 
Gió mùa đông thổi con nhện bơ vơ.  
Ngày
Ngày về không tiếng chim 
Em đã chết trên đồi 
Phố đêm trời rạng tím 
Một chùm mây cũ trôi  
Thơ
Thơ thẩn bên khóm hồng 
Chiêm bao rừng tiễn đông 
Áo bay trên lầu cũ 
Thoảng nhẹ một mùi bông. 
ĐÊM 
I. 
Đêm tối nào ru mái tóc em 
Mộng gì lạ thấy quá êm đềm 
Em nằm thở nhẹ như bươm bướm 
Hai má thơm nồng lại nóng thêm 
II. 
Anh ngủ dịu hiền trong giấc mơ 
Rồi em vờ ngủ rất thờ ơ 
Chờ khuya em khẽ bàn tay mộng 
Choàng nhẹ vai anh bao phím tơ 
III. 
Anh vụt cười to động đóa hồng 
Dịu dàng em rắc giữa hương nồng 
Anh ngồi chỗm dậy như sư tử 
Vồ chụp bướm ngàn lúc rạng đông 
IV. 
Buổi tiễn em đi tận cửa ga 
Anh bước theo em - sư tử già: 
Dặn dò em nhớ về bên ấy 
Đừng để bướm bay lộn mái nhà 
V. 
Bướm bay rồi thú dữ ở đâu 
Hồn anh gầm thét dưới con tầu 
Trở về ngủ muộn trên lầu vắng 
Bỗng thấy em về trong đêm sâu 
VI. 
Tuyết trắng bây giờ không thấy bay 
Mùa đông đi nhẹ dưới chân giày 
Anh nằm mơ tưởng em về lại 
Đặt nhẹ mây trời trên cánh tay 
VII. 
Con bướm xoay mòng bay đi đâu 
Mùa đông ôm nhau trên thang cầu 
Em ngồi anh hát cười vang xóm 
Bồ câu đập cánh bên kia lầu 
VIII. 
Một con trăng lạ đậu trên đầu 
Anh hôn em buồn như cô dâu 
Tối xưa hai đứa ôm nhau ngủ 
Một kẻ đắm tàu nơi sông sâu.  
Tôi chờ
1. 
Tôi chờ buổi chiều 
Chiều đã đến 
Tôi chờ buổi sáng 
Sáng đã đến 
Buổi sáng chờ trưa 
Trưa đã đến 
Chiều chờ ban đêm 
Đêm đã đến 
Tôi chờ người xưa 
Không ai đến. 
2. 
Bước hoài chiều đến hường thê lương 
Tân Cương nín thở tuyệt lộ trường 
Trôi con tàu mộng về Cam Túc 
Người đi bông cỏ trắng đầu đường 
Sơn hạ tha hương lạc mất nường 
Vu Điền vàng mộng hường biên cương 
Trôi bông cỏ trắng về Tây Hạ 
Bước hoài đêm đến hường thê lương 
Bước đi bông cỏ trắng đầu đường 
Trôi con tàu mộng về trăm phương 
Quy Tư chở gió về Cam Túc 
Sơ Lạc Vu Điền ngựa rớt cương. 
SẦU CA CHO MARINA TSVETAYEVA 
I. 
… Chiếc ghế lăn ngã trên sàn nhà 
Rắn hè lặng lẽ bỏ sân ga 
Thang lầu rung nhẹ chuyến tàu xa 
Sầu ca năm cũ Marina… 
II. 
Đời là ghế vậy mà đồng ngãi
Thơ chở tàu đi lạc bến hoài 
Thi nhân đi mất không về lại 
Sầu ca năm cũ đòng đong mãi:
III. 
“Nhà thơ là một chuyến tàu xa 
Mọi người đều tới muộn sân ga” 
(Tot poyezd, na kotory Vse/ Opazdyvayut…) 
Năm cũ sầu ca Marina… 
IV. 
Chuyến xe chạy mọi người đến trễ 
Đường sao băng không một người về 
Sầu ca còn bỏ quên trên ghế Marina ơi trời tận thế:  
V. 
“Thi sĩ đưa lời từ cõi lạ Lời xô thi sĩ bỏ đi xa” 
(Poèt-izdaleka zavodit rech”./ Poèta Daleko zavodit rech…) 
Rắn hè lẳng lặng lìa sân ga 
VI. 
Chiếc ghế ngã chúi trên sàn nhà 
Marina đong đưa nắng hạ 
Đôi chân dài buông thả sân ga 
Sầu ca tử biệt Marina…  
NHỮNG GÌ 
Những gì không với tới 
Thì có sẵn đó rồi 
Bao nhiêu danh vọng hời 
Vài ba cụm bèo trôi  
Tôi khinh bỉ
Tôi khinh bỉ mùa thu trên tóc em 
Những con ngựa già chạy đuổi bóng trăng non 
Tôi khinh bỉ tiếng gà gáy trọn đêm thâu 
Những bóng ma đen trở về mua mộng ảo 
Đường lên mặt đá hoa cương nổi loạn 
Biển nổi cù lao trên trời ly hương 
Những con rắn già nằm ngủ mười lăm thế kỷ 
Hạnh phúc đổ trên khóe mắt bé thơ mùa tuyết chảy 
Mây đông đùn khói cá chết trên trời 
Tóc Hương xõa xuống nhú đồi Place de la Contrescarpe 
Những con đường lên, những con đường xuống 
Tôi bước theo Hương trên đường lên dốc ngược
Hương xõa tóc dài phủ đá sông sâu 
Xóm chợ Mouffetard 
Hương bước nghiêng đường dốc 
Và hát rất nhỏ 
Moi je construis 
Les marionnettes 
Avec de la ficelle et du papier… 
Tôi hát theo rất lớn 
Cơn gió heo may dâm loạn 
Tôi hát theo luống cày lên hoa 
Tóc Hương bay lâu đài yêu ma 
Những chiếc lá marronniers 
Những đám mây non của trời tháng tư 
Đầu tháng tư 
Tôi hát theo lâu đài huyễn mộng 
Tiếng xe điện hầm cuối phố 
Jussieu thét mòn lòng đất Paris 
Như tiếng hát của Hương khoét nhói đời 
tôi những đêm trắng bạch, những đêm 
Pari mỏi mòn thuốc lá, những đêm cà phê 
huyền chảy mướt tóc Hương 
Trên chuyện tình tưởng tượng 
và chỉ là tưởng tượng. 
Những đêm nín thở 
Những đêm mưa tháng tư tưới trên 
cỏ măng mọc mướt thân thể của một người 
Mưa phùn tháng tư tưới trên những nhú hoa linh lan 
Những nhú hoa muguets trắng bạch 
Bóng mặt đường trong con ngươi của mắt Hương 
Bóng mặt đường trên những trang giấy tôi mang từ Greenwich Village đem về cho Hương bôi đen những ô nhật ký 
màu xám 
Moi 
Je construis 
Les marionnettes 
Avec de la ficelle 
Et du papier
Mỗi bước
Mỗi bước chân ra đi 
Triệu vũ trụ thiên di 
Mỗi chỗ tôi ngồi lại 
Sáng bừng lên diệu lý  
MỘT CHÚT MÂY 
Một chút mây và một chút mưa 
Hồn em thở nhẹ cõi xa xưa 
Buồn bay lên mấy hàng dây thép 
Mây trắng em còn phơi ban trưa 
Rất nhiều buồn và một chút đau 
Em chợt hiện về trong chiêm bao
Chiều Paris hò hẹn hôm nào 
Tưởng gặp sao mà không thấy nhau
Có gì buồn như chút rượu say 
Thức trọn đêm và ngủ ban ngày 
Trăng khuya một mái nhà ga lạ 
Tôi bước đi hoài trọn tối nay 
Từ sông Seine bèo bọt chợ trời 
Băng qua cầu bỗng nhớ Montreuil 
Đồi Montmartre hẹn em tiền kiếp 
Một chút buồn như có gì rơi
Bôn ba
Bôn ba ngoài vạn dặm 
Cũng chỉ một trăng rằm 
Bao nhiêu là hố thẳm 
Xoáy về nốt ruồi đậm  
Thơ cho khoảng trống
Chim dồng dộc hong thơ trên cửa sài, gái thổ gài tổ chim trên lưng ngựa thồ. 
Vùng núi cao thổ phồn sinh sôi nẩy nở phôi châu của ngút ngàn bông đậu tía. 
Cơn giông tố rã rượi trên thiên đảnh tuyết sơn, hốt nhiên vùng dậy tung hoành, làm sụp ngã những cây tùng lạc diệp, và bao dong con chim dồng dộc hong thơ trên cửa sài. 
Tổ chim trên lưng ngựa thồ và rừng bông đậu tía tuyên chiến với tất cả ngôn ngữ loài người, phôi dựng khởi nguyên từ mút cùng cõi đất. Ban đầu là 
phôi châu, bông đậu tía bên cửa sài, tổ chim dồng dộc được gài trên lưng ngựa thồ của gái thổ, thiên đảnh thổ phồn, dông tố ban đầu, lạc diệp tùng sụp đổ từ mút cùng cõi đất. Ban đầu là 
phôi châu, thai mẹ, ngôn ngữ việt mường, tiếng nói thai tạng, cha, má, mẹ, mạ, cái, phôi châu bông đậu tía, bông trắng đậu hòa lan ở trước mặt bàn viết, gái thổ, đen và đẹp, gài tổ chim trên lưng ngựa thồ, thổ phồn, lan nhã ngút ngàn bông đậu tía. Ban đầu là giông tố nổi lên từ thiên đảnh tuyết sơn. Ban đầu là 
chim dồng dộc hong thơ trên cửa sài. 
Gài tổ chim trên lưng ngựa! 
Tuyên chiến với tất cả ngôn ngữ loài người! 
… Mùa lúa chín vàng, chim dồng dộc bay về, luồng gió tuyết sơn thổi hiu hắt về nam phố. 
Luồng gió rì rào trên thiên cấm sơn, từ núi cấm thổi về mỹ tho, rồi thổi về đà lạt. 
Mùa lúa chín vàng, chim dồng dộc bay về nam phố. Giông tố vùng vẫy trên thị trấn cũ ven sông cửu long, giông tố làm sụp đổ những cây sao trên đường phố và tuổi thơ trốn biệt từ mút cùng cõi đất. Trở về thị trấn ven biển, đâu là hoài phố? Phố hiến, hội an, hoài phố, nỗi sầu lãng đãng trên ba trăm năm ở những vùng thị trấn ven biển của quê hương, những cửa sài của vùng lan nhã đất mẹ từ một ngàn năm trước, những con dê con trên vùng núi đầy chim dồng dộc. Ban đầu là 
dộng cửa sài của lãng sĩ tu hành ẩn dật trên non cao, dộng đầu té lọt vào rừng bông đậu tía, chim dồng dộc bay về mùa lúa chín, lạc diệp tùng sinh sôi nẩy nở, từ mút vùng cõi đất, dông tố thổi về nam phố. Ban đầu là 
hoài phố! hoài phố! Thị trấn buồn ven biển, ngút ngàn bông đậu tía.
Tuyên chiến với tất cả ngôn ngữ loài người! 
Giông tố từ thiên đảnh tuyết sơn trở về bao dong tổ chim dồng dộc. 
Luồng gió buồn thổi về nam phố, những bông sao rụng trên con đường vắng, trời mưa lất phất, giàn đậu hòa lan trắng xóa, những con chim yểng học nói tiếng người, năm con dê con trên vùng núi đầy chim bói cá. 
Người ta đã đốn những cây sao trên đường phố, và tuổi thơ sụp đổ. Giông tố thổi hiu hắt về nam phố. Mùa lúa chín vàng có sao phướn đi qua. Sao phướn đi qua. 
Và có tiếng đóng đinh vào cái quan tài nhỏ bé của tuổi thơ. 
Tuổi thơ đem những hột lúa ra ngâm nước trên ngược dòng sông cửu long. 
A! Lúa đã nứt mộng! Lô giang và triết sơn? (Lô sơn bảng lảng khói mưa, triết giang con nước triều đưa rạt rào? Sống chưa đến đó nghẹn đau, tới rồi về lại thấy nào khác xưa? Lô sơn bảng lảng khói mưa, triết giang con nước triều đưa rạt rào!) Ban đầu là 
Nứt mộng! Lúa vừa nứt mọng, khi chim dồng dộc bay về mùa lúa chín vàng và rừng bông đậu tía phất phơ gần bên thị trấn ven biển. 
Luồng gió buồn từ tuyết sơn thổi hiu hắt về nam phố. 
Chim yểng bay đi và chim bói cá trở về trên mặt nước… 
Ban đầu là? 
Cơn sấm sét chấn động long vỡ cả trời đất. Không! Sấm hãy còn trong lòng đất vùng núi tuyết sơn. Có người lạ đẽo gỗ trên rừng đậu tía. Cả khu rừng đậu tía đã bị đẽo sạch, từ mút cùng cõi đất rã rượi, chim dồng dộc vụt bay về làm tổ. Một hạt phong châu bông đậu tía còn sót lại trong lông cổ vàng dợt chim nhỏ. Hạt phôi châu rớt giữa kẽ chân gái thổ, nường bước chậm rãi và giẫm chân đạp mạnh phôi châu lún xuống dưới bóng cây lạc diệp tùng và dương trở lại… dần dần hưng thịnh và nuôi dưỡng tổ chim dồng dộc 
sinh sôi nẩy nở ngút ngàn bông đậu tía. 
Chim dồng dộc lại hong thơ trên cửa sài. 
Người con gái thổ lại trở về gài tổ chim trên lưng ngựa thồ. 
Mưa rừng cao tưới tắm trên đôi vú đen và đẹp. 
Gái thổ bước ra và bước vào hang động tuyết sơn. 
Sau bảy ngày, ngựa thồ trở về đứng đợi bên giàn đậu hòa lan trắng xóa. Cửa ải thổ phồn đóng kín. 
Và kẻ thương lữ không còn lên đường đẽo gỗ, và lãng sĩ ẩn dật núi cao không còn coi xét bốn phương, yên lặng nuôi dưỡng tổ chim dồng dộc phôi dựng trở lại ban đầu. 
Gái thổ đi giữa rừng là đầy chim bói cá 
và trở lại một mình với lan nhã ngút ngàn bông đậu tía. Dê con vừa mới sinh ra đời  
Dộng đầu té lọt vào rừng bông đậu tía. 
Luồng gió buồn thổi về nam phố, giông tố
Mùa lúa chín vàng có sao phướn đi qua. 
Sao phướn đi qua và có người lạ đóng đinh vào quan tài tuổi thơ. Tuổi thơ ngâm lúa trên mặt nước cửu long. Nứt mộng! 
Gieo mạ trên vùng núi lô sơn, nhìn ngó nước triều triết giang rào rạt, và chim bói cá trở về thị trấn ven biển, hoài phố! Hoài phố! Thị trấn buồn ven biển, ngút ngàn bông đậu tía… 
Tuyên chiến với tất cả ngôn ngữ loài người! 
Mùa lúa chín vàng có sao phướn đi qua. 
Sao phướn đi qua. 
Chim dồng dộc hong thơ trên cửa sài. 
Gái thổ, đen và đẹp, gài tổ chim trên lưng ngựa thồ. Luồng gió thét gào trên núi cấm. Tuổi thơ trốn biệt từ mút cùng cõi đất. Bầy chim bói cá sinh sôi nẩy nở. 
Bông đậu hòa lan trắng xóa trên bàn. 
Giông tố nổi lên từ thiên đảnh tuyết sơn. 
Những bông sao rụng trên con đường vắng. Con chim yểng học nói tiếng người. Sau nỗi sầu lãng đãng trên ba trăm năm, có còn kẻ thương lữ nào trở lại phố hiến và hội an? Phố phường hoang vắng, có người lạ đóng đinh vào quan tài, và người đàn ông đã lìa bỏ hoài phố và đi đâu biệt tích. Mười năm tuyệt tích giang hồ.  
Rồi trở về lại hà hơi trên tổ chim dồng dộc
.… chim dồng dộc trở về hong thơ trên cửa sài, và gái thổ một mình trở lại gài tổ trên lưng ngựa thồ 
và luồng gió buồn vẫn thổi hiu hắt 
về nam phố… 
TRƯỜNG GIANG MỸ THO 
1. 
Thôi nôi con trường giang mọi rợ 
tôi mọi mãi mỗi trường an 
con diều hâu chạy bắt con chim 
con chim lòn qua kẽ núi 
lọt ra gió Hải Nam thổi hiu hắt về trường sơn. 
Nước trường giang mẹ ru chim ngủ 
con lớn khôn rồi bỏ mẹ bay xa 
cha con già trường sơn con ơi 
trường giang đi chảy mãi nửa đời 
trường sơn già ngồi đứng hứng mưa 
mưa đi từ dưới chân đỏ bồ câu thượng thủy tây hồ  
con lớn khôn rồi quên đất quên sông 
con sông nào Cửu Long chảy từ thượng tứ 
Mỹ Tho buồn thây chết trôi sông 
súng nổ bên cầu quay 
mẹ bồng con đóng cửa 
lính Tây dương đang say rượu giao thừa 
bông cúc vàng đầy sân ướt máu 
ba con già con trẻ đi xa 
súng nổ trên mái lầu 
nhà cháy bên hông 
mấy dì con chơi tứ sắc 
con còn nhỏ quá con ơi 
2. 
Thôi rồi thằng trường giang mọi rợ 
tôi mọi mãi nỗi lang thang 
con chim trĩ xưa đỏ nuôi cá lia thia 
cá phượng mái đẻ ra một bầy trứng 
và rong rêu xanh kỳ lạ ao hồ 
trốn học bị cha còng cẳng 
bầu cua cá cọp mỗi năm buồn 
càng lớn lên càng thấy Tết bơ vơ 
bông mai nở trên đầu cây chợ vắng 
dưa hấu làng hiu hắt nắng ba mươi
súng nổ bên cầu quay 
mẹ tôi bồng con chạy trốn 
giặc Lê dương đang say rượu 
thằng bé con có biết gì đâu 
chim bay nhiều chiều nay Toulouse 
tôi uống từng chùm nho đỏ 
còng cẳng tôi trên thượng túy thu hồ 
người dượng bị Tây bắn 
xác nơi đâu hai con nhỏ bơ vơ 
bà ngoại đi tìm thây chẳng thấy 
mười năm sau tôi bị còng cẳng ngục tù 
mẹ tôi đến thăm 
đem theo một gà mên cơm nóng 
mẹ tôi khóc 
tôi nhìn sông Cửu Long chảy 
đừng như dượng con ơi 
tôi nhìn sông Cửu Long chảy 
tôi đúng rồi trường giang mọi rợ 
mẹ hãy về đi và hãy bỏ con đi 
mẹ tôi khóc 
đừng như dượng con ơi 
yêu nước làm gì để hai con nhỏ bơ vơ 
tôi nhìn trường giang chảy 
mẹ hãy đi về 
người công an già gác cổng  
cậu rất lạ kỳ 
sau này cậu có làm lớn 
hãy nhớ đến tôi 
tôi nhìn trường giang chảy 
tôi chỉ muốn làm con chó 
chạy giỡn mưa trường giang sa 
3. 
rồi từ ấy trường giang lại càng mọi rợ 
khi chảy khi bay 
khi thượng đỉnh đìu hiu khi trác táng 
đến tận màn sân khấu 
vẫn nhớ những buổi hát bội quê nhà 
kèn trống cải lương đứa con nít ngó cô 
đào trang điểm 
từng dưới hầm nhà hát mỹ tho 
cô đào chửi đ… má 
đứa con nít đ… hiểu gì hết 
mà chỉ nhớ tô hủ tiếu phổi bò 
nó bắt gặp một sáng khi cô đào chổng 
cẳng ăn gãi ngứa 
tấn tuồng sao quá lạ 
tôi không hiểu 
nhưng sao mà quá đỏ nóng 
như một triệu côn trùng lóe sáng 
tôi bắt mỗi đêm 
trong bao diêm 
cho tôi những tràng dưa hấu 
quá đỏ 
quá đỏ 
những ngày trước tết 
biển nha trang trời sinh cát hạ 
đọc thơ Ba Tiêu cho Quách Tấn nghe 
cây mận đẻ hoa thằng mỹ tho nằm võng 
từ Ô Y Hạng Quách Tấn tỉa thơ 
ta đ… biết gì hết


đạp xe đạp ngồi ra bãi biển 
ngó cái gì chỉ thấy mây bay 
trường giang chảy đại dương bại trận 
Quách Tấn buồn bông cúc đơm hoa

4.  
thôi rồi thôi trường giang mọi rợ
tôi mọi mãi nắng chiều Ban Mê Thuột 
Hoàng Kiều ơi em đã đi xa 
buồn xóm cũ chiều xưa chưa tỉnh dậy 
Buon Brieng và Bon Sar Par

Kontum và Pleiku chiều nay cỏ mọc 
Bu Prang và Ban Don ở nơi đâu 
tìm thượng tứ té ra hạ thế
gió chiều nay Toulouse máu đỏ
hai đứa con bây giờ ở nơi đâu? 
dượng của anh bị Lê dương bắn chết 
người con gái nằm trôi thây trên bãi lạ
chiều nay 
chim bay quá nhiều 
chuyện đời xưa không còn nữa 
Như mãn đã chết 
Treo thây trên hàng rào 
Hoàng Kiều ơi đâu nữa là Thu Uyên 
em còn quá nhỏ
rừng xưa chim lặng tiếng 
hãy đóng cửa 
Long Khánh 
hãy đóng cửa 
con trâu vừa bị chém 
trường giang ta sẽ ru em ngủ
máu đêm xưa thương em từng trận mưa rào 
bồ câu buồn gáy lại năm xưa 
mái chùa cũ Đà Lạt chiều tận thế.

Thơ cầu đảo 
Hồn ma Van Gogh

I.
Úm tô rô Van Gogh hiện ra 
Úm ba la u linh ma ha 
Đất nứt nở ra bầy quạ trắng 
Hồn thiêng Van Gogh nhập vào ta

II. 
Thiu thiu thời gian hường hồng xiêu 
Chiu chít thương châu hóa mộng kiều 
Chẳng đợi mà trông chờ chi nữa 
Thượng hướng dương trường đoạn tịch liêu


III. 
Thượng hướng dương trường đoạn tịch liêu
Khách thổ tha phương vẽ mộng Kiều
Không trông chẳng đợi chờ chi hết
Biệt ly trường trải quạ nguyên tiêu

IV. 
Úm ta ra Van Gogh hiện ra 
Úm ba la sét đánh sập nhà 
Đất nứt nở ra bầy quạ trắng 
Hồn thiên Van Gogh nhập vào ta 
V. 
Biệt ly trường trải quạ nguyên tiêu 
Thiu thỉu không gian tiêu sắc yêu 
Không đợi chẳng chờ mưa trắc bá 
Hương thượng dương trường mệnh tịch liêu

VI. 
Thượng dương trường châu thương xiêu xiêu 
Khoáng dã đìu hiu đồng mộng kiều 
Chít chiu khoảnh khắc thời gian trống 
Đất nứt hoang liêu bầy vạc kêu

VII. 
Úm ta ra dông tố hiện ra 
Úm ba la sét đánh sập nhà
Đất nứt nở ra rừng trắc bá
Hồn thiêng Van Gogh nhập vào ta 
VIII. 
Đất nứt nở ra bầy quạ kêu 
Thiu thiu không gian thương châu kiều 
Chẳng đợi không chờ chi lần lữa 
Xiêu xiêu trường triệu dương quan liễu

IX. 
Úm tô ra hương linh hiện ra 
Úm ba la ưu ưu Bát nhã
Đất nứt nở ra đôi vạc trắng 
Hồn thiêng Van Gogh nhập đêm qua

Thi kệ mật ngôn
I. 
Đêm vui đợi trăm ngày chia phôi 
Ngày vui chờ trăm đêm đau nhói 
Trống mái giao hoan đại lạc khởi 
Âm môn là bát nhã tinh khôi 
II. 
Há miệng ra cây cải ra hoa 
Há miệng ra nhền nhện la đà
Há miệng ra đuôi công xòe lá
Há miệng ra Phật hóa thành ma

III. 
Há môi ra cây cỏ xanh um 
Hả miệng ra bén nhọn nanh hùm 
Há môi ra thơ bay rợp đất 
Hả miệng ra hý ngôn chôn Phật 
IV. 
Há miệng ra trẻ thơ ăn bánh 
Hả miệng ra người chết chẳng đành 
Há môi ra trăng non bạch giáo 
Hả miệng ra lưỡi liềm hắc đạo

V. 
Phật là trăng tròn 
Bồ Tát trăng non 
Sụp lạy trăng non 
Quý hơn trăng tròn

VI.
Sùng bái răng chó
Răng chó thành Phật 
Ngạo mạn khinh Phật 
Răng người thành chó
VII. 
Vui một đêm trăm ngày chia phôi 
Một ngày vui vạn đêm đau nhói 
Trống mái giao hoan đại lạc tới 
Âm môn là huyễn mộng khơi vơi

Tất cả
I. 
tất cả đều đầy tràn thần linh 
ta ngồi nuôi dưỡng cõi vô hình 
bứt mây bẻ khúc làm chim ó 
bay vụt lên trời đất lặng thinh 
II. 
trang giấy trắng thần linh xuất hiện 
màu mực đen hiền thánh nhãn tiền 
chỉ một giây hiện diện chư thiên 
nhất tức nhất thiết tam thiên hiển 
III. 
một chút thôi cũng đủ thần tiên 
một giây thôi đầy dẫy chư thiên 
se sẻ nhỏ vụt thành ó biển

IV. 
chỉ một ngày tất đều linh hiển 
thần nhân thiên giao hợp khắp miền 
cơn đau là hiển hiện thần linh 
sầu se thắt là thiên tiên hiện 
V.  
chim chóc kêu vui ngày linh thoại 
sao xẹt vào đêm phương trượng bay 
thanh thiên hoài nguyên thủy chưa phai 
rắn và phượng đột nhiên trống mái


VI. 
trời và đất rung rinh sụp đổ 
đời người như cỏ rác phù đồ 
chỉ một phút bao nhiêu sầu khổ 
chuyển hóa thành ưu thắng Tỳ Lô 
VII. 
một phút hưng thịnh là mọng suy 
một giây suy tận thành tinh túy 
lửa dưới biển vọt tràn đại lũy 
thế mộng trào dâng cổ sám thi 
VIII. 
tất cả là đạo tràng thần linh 
ta ngồi tham ngưỡng cội vô hình 
thênh thang phù thế làm chim ó 
bay lượn tháng ngày cõi lặng thinh

Bướm
Bướm bay đầu miễu cô hồn 
Đầu sông cá chết sóng cồn hương linh 
Đèo truông mây kéo âm binh 
Có ai đập cửa thình lình đêm nay 
Mùi bông dạ lý hắt bay 
Nửa đêm tiếng quạ vườn xoài vọng qua 
Mèo hoang rầm rộ nóc nhà
Sét vừa mới đánh cây đa bên đường 
Gió luồn qua kẽ vách tường 
Một người nằm thở trên giường quạnh hiu 
Mơ mòng thiên nữcô liêu 
Bìm leo vắng lặng tiêu điều chiêm bao 
Có nàng tiên nhỏ xanh xao 
Thất tình tự tử giữa rừng sao mơ
Trăng mười sáu tuổi bơ vơ
Bướm thiu thiu ngủ bài thơ cuối cùng

Sét vừa đánh ngã cội tùng 
Nàng tiên rơi xuống giữa vùng nghĩa trang 
Cả đêm nàng bước lang thang 
Chờ ai tóc xõa dưới hàng chuối tiêu 
Một người nằm thở quạnh hiu 
Mơ mòng thiếu nữ cô liêu giáng trần 
Gió khuya đập cửa bất thần 
Giựt mình thức dậy mấy lần chiêm bao 
Có nàng tiên dáng cao cao 
Nước da mòng mọng hao hao bông hường 
Cả đêm lành lạnh chiếu giường 
Gió lùa hương lạ bên đường tạt qua 
Đêm qua thương nhớ người ta 
Tối nay tơ tưởng thiên hà bơ vơ
Tháng ngày tôi nhớ bâng quơ
Những nàng con gái bao giờ gặp đâu 
Bướm thiu thiu ngủ giàn bầu 
Gió lùa hương ngải giang đầu quên nhau

Tārā
amo Ārya Tāraye 
I. 
Mồng tơi mây ngủ hiên chùa 
Dâm bụt rực đỏ hai mùa gặp nhau 
Hơi rừng thơm nức chiêm bao
Đêm thâu nín thở ngó vào bài thơ
II. 
Bay đi tận đảnh mịt mờ
Thả xuống thung lũng chực chờ heo may 
Bảy bay dông gióng lũy thầy 
Rồng bay rợp đất thơ ai biến hình. 
III. 
Rắn đỏ vụt hiện thình lình 
Người điên bật khóc thần linh hiện về: 
Om ta rê tút ta rê 
Tu rê soa há: mẹ về thăm con

IV. 
Bay bổng rắn lửa héo hon 
Bông làng thơm lựng lối mòn miễu xưa 
Người điên nằm ngủ sân chùa 
Ai vừa nín thở động mùa thinh không 
V. 
Người thơ bèo nổi long đong 
Dạ cầm sông nước lồng bồng chiêm bao 
Bỏ thôi rét mướt mận đào 
Căm căm ngày đó nước trào bể đông 
VI. 
Tārā mươi tiếng đại không 
Ảo thân nằm giữa lòng sông mật thừa 
Về chùa một dúm muối dưa 
Xa chùa cũng thế: hứng mưa mỉm cười

Của ai
Của ai đâu nào phải của tôi 
Chiều nay buồn nhớ quá xa xôi 
Em thòng chân trắng trong dòng nước 
Chim hải âu bay liệng bắt mồi 
Tóc bay nhè nhẹnắng chiều trôi 
Tình xa bất động lạnh lùng thôi 
Em đếm sáu lần chim bắt cá
Đợi một lần thôi đúng bảy rồi 
Nhưng lần sau ấy không hề tới 
Cả một trời thơ sụp đổ rồi 
Em thòng chân trắng trong dòng nước 
Của nước sông nào chẳng chịu trôi

Những ngày
Những ngày những tháng những mùa đông 
Cây cối trôi đi khắp núi đồng 
Nhà cửa xóm làng trôi mất biệt 
Chỉ còn con chó ngủ bên sông

Hơi thở
Có một hơi thở nào giải thoát được cơn gió lốc 
Ta là cơn gió lốc mù mịt thổi về trùng khơi truy hoan 
Ta là con nước xoáy tròn cuốn trôi nòng nọc 
Ta là khói cuộn con rắn khoanh tròn tơ tóc gái đêm 
Ta là mưa rươi bay nhẹ về vùng nước lũ
Ở đầu sông lỗi hẹn hải hồ
Ta là sương mù phủ mộng tháng mười thiên đô 
Đế châu đã mất 
Đế châu đã mất 
Con ngựa ô lồng lộn Mã Minh gãy đàn 
Long Thọ thở dài nhật nguyệt lang thang 
Ta là con chích chòe ngủ say cành ổi trắng 
Nắng rừng mai ai lượm hạt cho chim

Ta là tên rợ từ vùng Tân Cương trở về 
hiếp dâm buổi sáng 
Kinh kệ động Đôn Hoàng xoắn ốc chôn vùi 
Giác Ngộ vào quên lãng thâu đêm 
Thu không, thu không! 
Sa mạc Gobi hừng hực hai bàn tay trắng 
Nhật nguyệt lang thang thiên di ngày tháng 
Tân Cương! Tân Cương! Gái nào đang khóc 
Khói cuộn Gobi chiều hoang trốn học 
Ông già cô độc ngồi đọc Kim Cương 
Con chích chòe bay lạc mười phương trượng 
Mộc lan mộc lan! Đen um rười rượi 
Rỉ nước sầu riêng thơm phức tuổi thơ.


Ứng hiện
Thất bại giữa đời này 
Chết sáng ngời trên cao 
Bông tàn phai cõi đất 
Mọc lại giữa trăng sao

Xin gọi
Xin gọi đại là thơ 
Làm lúc nào chẳng nhớ 
Cho một cô gái nhỏ 
Chưa từng gặp bao giờ
Tuổi dại

Lơ lửng bông mồng gà
Chiều ba mươi tết ta 
Tôi ôm gà tre nhỏ
Chạy trốn tuổi thơ qua

Sấm thi
Rắn cuồn cuộn hư không 
Lắc lư bông xương rồng 
Phướn linh reo đầu núi 
Mần nứt mộng phương Đông

Tỉnh lẻ
Chiều hôm băng qua cầu 
Phố xưa buồn phong châu 
Phù đồ trôi mấy kiếp 
Mây trắng nõn trên đầu

Nơi đây
Trăm năm đời hờ hững 
Đêm ngày buồn lơ lửng 
Linh địa là tại đây 
Nơi chỗ tôi đang đứng

Chợ chiều
Phố phường xe rầm rộ
Tôi đứng yên một chỗ 
Lũ lượt đời cuộn trôi 
Thoáng chốc thiên cổ rồi

Ly hương
Lang thang trên phù kiều 
Nhìn đám đông thả diều 
Ồ đã ba mươi năm 
Xa nhà đi biệt tăm

Xa xăm
Cô gái buồn tức tưởi 
Mùa nước ngập mưa rươi 
Bao giờ chàng trở lại 
Sầu xa ngấm vào người

Thơ cho Nguyễn Du
Tháng ngày làm thơ chơi 
Hồn bay thẳng ra khơi 
Bạch phát ngút ngàn tới 
Thu phong tắt nghẹn lời

Sớm dậy

Sớm dậy leo đường dốc 
Trèo lên ngọn đồi trọc 
Ngắm đàn chim dồng dộc 
Ngậm lúa về bên cốc

Những ngày tháng còn lại

I. 
Một giờ rồi hai giờ 
Một ngày trôi bâng quơ 
Nhớ quên rồi quên nhớ 
Quên với nhớ hững hờ 
II. 
Lẳng lặng đời trôi đi 
Đìa hiu trăng dậy thì 
Lang thang chiều phố thị 
Nhớ gì quên biệt ly
Phối thi
Đồi cao bước một mình 
Thiên thanh chiều lặng thinh 
Cỏ thi sương đóng kín 
Phơ phất sấm Trạng Trình

Bình thường
Làm thơ lúc rửa chén 
Nước chảy tuôn rỏn rẻn 
Bọt trắng sạch rêu đen 
Bếp nhà rân tiếng én

Thị hiện
Quay về Hỏa Đầu Sơn 
Đốt dục tình sạch trơn 
Nước chảy trôi am cũ
Ngồi trên cây gảy đờn

Sáng tối
Sáng đợi mây hải vương 
Trưa tắm mưa đất mường 
Chiều đại lãnh thùy dương 
Tối tìm em bản thượng

Lau chùi bàn ghế
Tượng Phật ở bàn thờ
Dọn dẹp để trống trơ
Tôi vẫn lạy chỗ trống 
Chỗ trống thành bài thơ

Giả thuyết
Co giãn siêu vật lý
Thời gian đảo ngược đi: 
Cái tách rớt xuống sàn 
Vọt nhảy lại trên bàn: 
Những gì đã tan vỡ
Tròn vẹn lại ban sơ

Tuổi nhỏ
Lia thia bông súng đỏ
Cá phượng nhỏ hẹn hò
Đầu cầu trẻ con ngó
Tầu chìm sông Mỹ Tho

Chợ trời
Đời anh như con chó
Chủ đem bán chợ trời 
Lạc đường em đứng ngó
Chiều hiu hiu lặng gió
Thơ cho Hàn Mặc Tử 

Mỗi ngày ọc ra thơ 
Đau điếng chết từng giờ 
Từ Thôn Vĩ đi chợ 
Dăm gái Huế mua thơ

Nhật dụng
Một chút ý chí thôi 
Cũng trổ trăm bông rồi 
Lắm lúc ngồi nhịn đói 
Tối ngủ sướng thì thôi

Thành sự
I. 
Ý được chí đốt 
Bắt lửa đột ngột 
II. 
Đường dài khó khăn 
III. 
Ý được chí đẩy 
Sừng sửng vùng dậy

IV. 
Ý Chí cõng bồng 
Thành sựviệc xong 
V. 
Thơm tho qua cổng 
Bãng lãng sen đồng

Diệu pháp lục tự
Cảm ơn thật 
Thì thành Phật

Ham muốn
Muốn gì mà có ngay 
Thì tai nạn vạ bay 
Không thèm muốn gì nữa 
Đời tràn ngập thơ hay

Sầu thi cho một thi sĩ điên
I. 
Buổi chiều xạ kích trên băng thổ
Lừa con chở bông về thành phố
Đất mường sa phủ cũ ly hồ
Người điên dạo đàn căm dưới mộ

II. 
Buổi chiều xạ kích trên thương cảng 
Bầy hải âu động ổ nghĩa trang 
Gạo trắng bay đom đóm ngỡ ngàng 
Gái giang hồ chống nạng lang thang 
III. 
Thành phố điêu tàn chim nín thở
Buổi chiều xạ kích rách trang thơ
Người điên quên đàn và chợt nhớ
Gần mà khó nắm được thiên cơ

IV. 
Gần gũi bên nhau mà không gần 
Thi hiện nan đắc sầu thi nhân 
Bầy chim động ổ trên thành phố
Rơi rụng thơ trời trắng hải tân 
V. 
Chỗ hiểm nguy ắt nơi giải nạn 
Chốn lâm nạn mở ra địa đàng 
Buổi chiều xạ kích trên thương cảng 
Nguy cơ làm giải thoát thênh thang

VI. 
Buổi chiều xạ kích trên phong thổ
Lừa con chở bông về thành phố
Đất Mường xa phủ cũ thiên đô 
Người điên thả chim bên thổ mộ
VII. 
Buổi chiều xạ kích trên hương cảng 
Bầy én ma động ổ nghĩa trang 
Rừng chôm chôm ngựa đỏ lạc đàn 
Gái giang hồ chống nạng lang thang

Đôn hoàng


Đi đâu rồi cũng về 
Đau hoài thì cũng thế 
Ngoài bốn bể bông lông 
Mà vẫn ngồi trong động

Trà cú
I.
Mưa núi cú hoang vu 
Đường cheo leo sương mù
II. 
Ruồng rẫy hết mộng mơ
Xô tàu đắm xa bờ
Lên rừng nghe gió hú
Nằm lặng im nín thở
Chẳng còn chi thương nhớ
Dứt sạch cả đợi chờ

III. 
Lên rừng nghe gió hú
Chiều Trà cú hoang vu 
Cọp gầm bên chùa cũ
Mưa ngâu bay mịt mù
IV. 
Chẳng thương và chẳng nhớ
Không đợi và chẳng chờ
Lên rừng nghe gió hú
Mưa núi Cú âm u

Thủ lăng nghiêm kinh
Lắng vào trong cái nghe 
Rót vào lòng thật khẽ
Lọt vào trong lặng lẽ
Động tịnh đều dứt nhẹ

LÊN ĐƯỜNG 
I. 
Chim ca lăng kêu sương 
Tôi sụp lạy cúng dường 
Lôi bồ đề tâm dậy 
Chấn động khắp mười phương 
II. 
Chim ca lăng kêu sương 
Tôi sụp lạy vô lượng 
Lôi bồ đề tâm dậy 
Địa động cảmười phương

III. 
Chim ca lăng kêu sương 
Tôi sụp lạy cành dương 
Lôi bồ đề tâm dậy 
Sấm nổ chuyển mười phương 
IV. 
Chim ca lăng kêu sương 
Tôi sụp lạy đại dương 
Lôi bồ đề tâm dậy 
Sấm sét nổmười phương 
V. 
Chim ca lăng kêu sương 
Tôi sụp lạy bất thường 
Lôi bồ đề tâm dậy 
Gió bão lặng mười phương

VI. 
Chim ca lăng kêu sương 
Tôi sụp lạy cát tường 
Lôi bồ đề tâm dậy 
Mây lạ cuốn mười phương 
VII. 
Chim ca lăng kêu sương 
Tôi sụp lạy vô thường 
Lôi bồ đề tâm dậy 
Sấm chẻ đứt: kim cương 
VIII. 
Chim ca lăng kêu sương 
Tôi sụp lạy lên đường 
Lôi bồ đề tâm dậy 
Sấm trời động thượng phương

IX. 
Chim ca lăng kêu sương 
Tôi sụp lạy hạ phương 
Lôi bồ đề tâm dậy 
Sấm nổ bay bông phượng 
X. 
Chim ca lăng kêu sương 
Tôi sụp lạy vô phương 
Lôi bồ đề tâm dậy 
Chớp sáng ngời phương trượng 
XI. 
Chim ca lăng kêu sương 
Tôi sụp lạy thiên hương 
Bồ đề tâm tăng trưởng 
Bông quỳnh nở bất thường

XII. 
Chim ca lăng kêu sương 
Tôi sụp lạy vách tường 
Bồ đề tâm quy ngưỡng 
Bông trang trổ đầu đường

Phương pháp

Lùa nhẹ vào một mối 
Đập mạnh một nhát thôi 
Tất cả đều bày phơi 
Trí huệ sáng rực ngời

Thơ cho Nguyễn Du

Năm tàn nằm mớ Nguyễn Du 
Kiều trôi đâu mất la phù dặm khơi 
Cuốc kêu bảng lảng tháp hời 
Nhắc tên người cũ rã rời cuối năm

Gặp lại
Mười lăm tỷ năm qua 
Từ vạn triệu thiên hà 
Bây giờ ta mới tới 
Gặp lại em hôm qua

Núi trống
Từ tuyết sơn trở về
Chặt đứt phăng mạch đề
Bốn chùm bằng lăng rụng 
Tử kinh sáng chân đê

Tịch diệt
Thoắt đi một đời người 
Buồn hoài cũng thế thôi 
Triệu năm là giây phút 
Chưa đi đã tới rồi

Nhìn trời
Đứng giang chân nhìn trời 
Bầy chim rừng chưa tới 
Bông bay ngoài Khê Thượng 
Gió lồng lộng ra khơi

Bông sứ
Cô cài bông sứ cho mộng đầu 
Bướm đỏ liệng vành tìm chỗ đậu 
Gió đâu hất mạnh tung làn tóc 
Bướm vụt bay đi nàng chợt sầu

Paris
Mười năm xa Paris 
Chuyện tình xưa còn gì
Dưới cầu tôi nằm ngủ
Sông buồn bỏ trôi đi

Không gì cả
Không nặng mơ rung trong đồng cỏ
Không một bài thơ reo với gió
Không còn ở đây hay ở đó
Không cột đèn cho chỗ hẹn hò

Nhật ký
Liệng đống thơ dọc đường 
Buồn ban trưa bình dương 
Thu hồn về một hướng 
Thở ra bông hải đường

Có một bài thơ
I. 
Có một bài thơ quên trọn năm 
Có người bỏ mộng đi biệt tăm 
Có ai lén lút ra ngoài cửa 
Có một căn phòng đóng lặng câm 
II. 
Có gì mà vẫn buồn quanh năm 
Có mưa rớt nhẹ qua đêm rằm 
Có ai lén lút đi ra cửa 
Có một căn phòng đóng lạnh câm

Mưa

Có mưa dính muộn trên cành cây 
Có đâu trời bắt phải chia tay 
Có chim tu hú buồn không gáy 
Có gì quên hết mưa còn bay

Một chiều nào đó ở California
I. 
Một gian phòng nhỏmột buổi chiều 
Một người tựa cửa đứng buồn thiu 
Một cô gái nhỏ băng qua phố
Một tiếng chim xa lọt xuống đèo

II. 
Một gian phòng cũ một buổi chiều 
Một người tựa cửa đứng đìu hiu 
Một người lặng lẽ băng qua phố
Một kẻ xa buồn lén ngó theo 
III. 
Một gian phòng tối một buổi chiều 
Không người tựa cửa đứng đìu hiu 
Không ai bước nhẹ băng qua phố
Không tiếng bông khô rụng xuống đèo

Thơ cho Mandelstam
Con én đui đậu ngay chỗnằm 
Con én mù bay rạp đầu năm 
Mặt trời đen người liệng đi đâu 
Bông chanh rụng trắng tập thơ sầu 
Thơ đen người hú trên đồng cỏ
Én vàng năm cũ chết đêm sâu 
Mặt trời xưa đã chôn từ lâu 
Bông trang rụng đỏ tập thơ sầu 
Thơ đen người gởi cho lầu vắng 
Én mù năm cũ chết nơi đâu

Trở về
Chim bói cá tìm rùa 
Bay chuyền cành đậu đũa 
Lạc đường bông sói rụng 
Tôi lại trở về chùa

Thi hứng
Hứng lúc nào cũng đến 
Giờ nào cũng giờ hên 
Ngồi thẳng lưng mà viết 
Vạn tơ tưởng bập bềnh

Về chùa
Ba giờ sáng chưa ngủ
Chim lạ kêu chùa cũ
Thì thầm đọc thần chú
Hốt nhiên chim im ru

Nhất thiết
Ngồi im giữa vòng tròn 
Thở nhẹ như chim non 
Mộng thân trùm Pháp Giới 
Bông quỳnh vừa nở trọn

Tàng kinh cũ
Kinh ở kệ hướng đông 
Kệ sách hiện bỏ không 
Ngơ ngác nhìn chỗ trống 
Hồn kinh xưa khẽ động

Như thị

Ba mươi năm nằm dài
Một hôm đứng phắt dậy 
Bất Nhị xòe tầm tay 
Bất ngờ tôi sụp lạy

Bám rễ
Bám rễ nơi vực sâu 
Ó rừng chen về đậu 
Mặc thiên địa lộn nhào 
Ngó Lão tử cỡi trâu

Năm
Năm nàng con gái bay trên biển 
Thơm tóc rêu tơ rợp đất hiền 
Dâm bụt khai bông ngoài đảo quạ
Hải đường bay liệng nắng thu thiên 
Ngựa rừng xòe cánh sang biển Đông 
Chim con nhảy vọt qua sông Hồng 
Ríu rít mưa kêu nàng ở lại 
Nàng bay đâu mất giữa thinh không 
Năm nàng bay rồi không còn ai 
Thiu thiu đồng cỏ áng mây bay...

Lại một gian phòng
Một gian phòng nhỏmột buổi 
Một người dựa cửa đứng buồn thiu 
Chim đen hú lại hồn ma cũ
Có người bỏ hết cả tình yêu 
Rắn nào đang cười ó trên cao? 
Rừng nhãn dơi bay hay mưa rào? 
Đất nứt nở ra bầy quạ đỏ
Chim yểng bay rồi trên chiêm bao 
Một gian phòng nhỏ một buổi chiều 
Một người dựa cửa đứng buồn thiu 
Một cô hàng xóm băng qua phố
Một hồn ma cũ hú quạnh hiu

Rắn trời ôm cổ ó xiêu xiêu
Một người dựa cửa đứng buồn thiu 
Yểng đã bay rồi sang bến lạ
Một gian phòng nhỏmột buổi chiều

Trường ca cù lao rồng
Những bài thơ sinh sau đẻ muộn 
Loài người đến ở trên mặt đất còn muộn màng hơn nữa 
Những tình nhân từ tạ cõi đời 
Cây xương rồng đâm mủ
Những bài thơ không vần không điệu cứ tiếp 
tục đơm bông 
Tứ phương thiên hạ rậm rực lên đồng 
Chữ nghĩa thánh hiền bay đâu mất 
Trà đình tửu thất tàn tạ âm dương 
Mấy hàng kinh Dịch chẻ hai trôn ốc 
Những con ốc xoáy tròn sát hải hành hạ hình 
hài 
Thảo Hương bàng bạc mỗi đêm khuya 
chong đèn tương tư với loài ma tương lai

Những con ma tóc dài đến eo thì thầm hạ lưu 
trường mị
Thảo Hương đâu từ những hạ lưu thổi về quanh 
năm 
Mùi thơm của con sông làm cho cả đời thằng 
con trai lêu lổng trăng rằm 
Cái mùi khăm khẳm hố thẳm tịch liêu 
Những con diều đứt chỉ bay lộng trời thục khí 
có cúc trùng dương tưởng tượng 
Những bài thơ sinh sau đẻ muộn 
Những đóa hoa đến muộn hơn cả những hoa 
hướng dương 
Thảo Hương lọt từ những câu kinh thời xưa từ 
vùng sa mạc Vu Điền và Kế Tân 
thổi về hiu hắt mấy chục thế kỷ ly hương 
hương hạ phương Tây nam suốt năm trằn trọc. 
Mùi thơm của con sông đầu độc 
Thảo Hương xoáy tròn trôn ốc 
Thảo Hương thượng phương mây lạ vẫy vùng 
Hai con ngỗng trắng trên sông Cửu Long 
Thời thơ ấu hái bần chấm muối ở Cù Lao Rồng 
Lớn lên đi đứng lừng khừng lêu lổng 
Tháng ngày ngựa quên đường cũ 
Từ Vu điền qua Kế Tân cả vùng Tân Cương lưu lạc 
Ngồi tham thiền nhập định chỉ thấy gái trần

truồng nhảy múa tóc đen 
Mùi tóc bay mùi sông Thảo Hương bay hướng 
dương nguyệt tận 
Tinh cầu tàn lọng mây hiện mười phương 
Thảo Hương Thảo Hương mười sáu năm trường 
Mùi con gái hươu nai bộ lạc 
Những con lạc đà âm thầm chở kinh Phật băng 
qua sỏi đá 
Cù Lao Rồng ngày tháng phôi pha 
Hương Thảo trôi đi Thảo Hương ở lại 
Tên một người con gái tương lai 
Không hề gặp trong đời 
Mà ngày mai sẽ tới 
Những phù chú âm binh Án Tô Rô Tô Rô Tất 
Rị
Thảo Hương sinh tử bất quan hoài 
Om tare tuttare ture svaha 
Tôi hô thần chú cho Tara xuất hiện 
Thảo Hương ta ra bên sông chơi 
Thời oanh liệt thơ bay rợp miễu 
Mai Thảo buồn sát na phiếu diễu 
Nghiêm Xuân Hồng đan dệt quang minh lưới 
điển tịch liêu 
Ngày xưa thi sĩ thả diều 
Hồn phách hoang liêu cọp trắng ngủ dưới hiên 
chùa

Nghe kinh kệ một đêm thành mèo đen sư cụ 
Những trái mù u của thời bé nhỏ 
Những bông cây sao rớt rụng hàng ngày 
Mỗi chiều đi tắm sông 
Chơi với những con cua con còng sơ sinh từ đất 
phù sa Tây Tạng 
Đông phương nhập Tây phương khởi 
Bắc phương khởi Nam phương nhập 
Hương Thảo nhập Thảo Hương khởi 
Quế Hương khởi Thảo Hương nhập 
Những bài thơ vẫn phải sinh sau đẻ muộn 
Chữ nghĩa thi nhân mỗi ngày đen đúa 
Hai con ngỗng trắng lội bên cạnh Cù Lao Rồng 
Chánh Vì Vương xuất hiện ở Nam Phương 
Thiên hạ đồn chuyện mù u tôi không bao giờ 
hiểu được 
Một buổi chiều người lạ bắn ngỗng bên cồn 
Máu đỏ cả một dòng sông Cửu Long dạo đó 
Ngỗng biến mất 
Tuổi thơ của thằng nhỏ cũng không còn 
Những ngày héo hon ngó mòn con mắt cũng 
không thấy được ngỗng trời 
Tha phương cầu thực đất khách rã rời 
Mùi thơm của con sông chiều nay hiện tới 
Thảo Hương bông tím lục bình trôi nổi 
Hằng hà sa số những sao rơi đầy trời

Những bài thơ sinh sau đẻ muộn 
Những bài thơ tinh tú 
Những bài thơ đi trước con sông thần thông phù chú 
Những bài thơ động 
Biến động phổ biến động 
Những bài thơ khởi 
Biển khởi phổ biến khởi 
Những bài thơ dũng 
Biến dũng phổ biến dũng 
Những bài thơ chấn 
Biến chấn phổ biến chấn 
Những bài thơ hống 
Biến hống phổ biến hống 
Những bài thơ kích 
Biến kích phổ biến kích 
Thơ nhập thần khởi 
Thảo Hương nhập nhật nguyệt khởi 
Gió mùa xuân tới 
Bầy thỏ bơ vơ 
Án Tô Rô Tô Rô 
Thơ tha hồ rụng 
Em đâu rồi đèn đỏ cả đêm 
Trăng mười sáu ngựa quên đường cũ 
Từ Vu Điền Kế Tân tôi trở về đây lầm lũi

Những bài thơ buồn vô nghĩa 
Thị tứ Los Angeles hoàng hôn những 
cột dây đèn những hàng cây thốt nốt 
Bài thơ nằm yên không động đậy 
Trời thục khí bầy chim ngủ muộn 
Mùi thơm của những con sông 
Con ngỗng trời bay mất 
Cửa đóng luôn ba mùa đông 
Quán đỉnh thượng hồng

Sương muối 
Sương muối bay trắng đồng 
Bềnh bồng mây rụng bông 
Hiu hiu kè gió thổi 
Buồn nhè nhẹ trôi sông

Thức khuya
Thức khuya trời rạng đông 
Triều nước lớn qua sông 
Giựt mình quên đóng cửa 
Trên đồi: phong đỏ hồng

Trôi
Tất cả đều trôi đi 
Chuyện xưa không còn gì
Mây chiều bay lũ lượt 
Nói năng nữa mà chi

Con gái
Càng xa càng mông lung 
Tới gần vẫn lạ lùng 
Nhắm mắt sao lạ quá
Mở ra: ồ không cùng

Tôi chết
Tôi chết đi hôm nào 
Sực tỉnh dậy trên cao 
La đà bay phất phưởng 
Đạp nhẹ đuôi sao phướn 
Tôi sống lại mai sau 
Ngồi nhập định non cao 
Biệt tích mười phương hướng 
Múa ca cùng chim phượng

Nước chảy
Nước chảy trong buồng tắm 
Trời run rẩy căm căm 
Trộm nhìn em mặc áo
Hương ủ thơm đêm rằm

Hôm nay
Hôm nay là hôm nào 
Thôi đừng hỏi tại sao 
Phép lạ đập vào cửa 
Bông súng nở trắng phau

Sáng

Sáng dậy em tưới cây 
Tan sở về ngó mây 
Cầu thang bước thon nhỏ 
Cửa bật mở cuối ngày

Thẩn thơ
Thẩn thơ rồi thẫn thờ
Lặng lẽ ngồi hong thơ
Mưa đìu hiu thôn vắng 
Bay đi những mộng hờ

Chỉ cần
Chỉ cần một ý tưởng: 
Khắp vũ trụ mười phương 
Sáng bừng lên vô lượng: 
Thiên tiên hiện đầu giường

Chiêm bao
Đêm mưa nằm chiêm bao 
Thấy em khóc nghẹn ngào 
Bàng hoàng chợt tỉnh giấc 
Rồi mơ thấy kiếp sau 
Phố Đà Lạt mưa ngâu 
Quỳ vàng nở rực màu 
Dăm ba nàng thơ thẩn 
Hường đỏ thắm anh đào 
Em ngồi cạnh bờ ao 
Thòng chân xuống trắng phau 
Em liệng hòn cuội nhỏ
Nước động xoáy dạt dào

Gió xôn xao rú gào 
Thổi hất tung khuy áo 
Phơi núm vú đỏ au 
Em thẹn thùng kêu đau 
Rồi bật khóc cúi đầu 
Chẳng thèm nói một câu 
Bất thần anh tỉnh giấc 
Nghe mưa rớt qua cầu 
Một hôm nào mưa rào 
Biển chiều mới gặp nhau 
Chiều xa xưa hoang vắng 
Càng nhìn nhau im lặng

Bên kia đồi không nắng 
Tiếng dương cầm văng vẳng 
Một người khóc trong mưa 
Thôi chẳng còn nhau nữa 
Dầu hẹn nhau lần lữa 
Kiếp nào như đêm xưa...

Sáng
Sáng sớm thức dậy 
Ai nằm bên cạnh 
Trời thực nhiều mây 
Mưa đêm vừa tạnh 
Cây là ướt xanh 
Mộng đỏ đầu cành 
Rung nhẹ thiên thanh 
Sáng này như hôm ấy 
Bánh xe nghiến đường rầy 
Buồn xưa vùng chỗi dậy 
Ngỡ dập tắt lâu nay

Chẳng muốn nói gì nữa cả
Đóng lại cửa phòng thấy lạ
Nhớ nhau thì gặp nhau 
Không nhớ nữa quên mau 
Nhảy thẳng vào sự việc 
Chẳng có gì đáng tiếc 
Sự việc lớn lao nhất 
Là hiện tiền tịch diệt

Sống chết
Sống không ai ngó
Chết chẳng ai lo 
Sinh tử ồ chuyện nhỏ
Thương khóc chi lắm trò

Hít thở

Hít vô mặt trời mọc 
Thở ra hồn bích ngọc 
Hít vô trăng mười sáu 
Thở ra rừng đại lộc 
Từ trống trải nhận thấy 
Tự trống trải lắng nghe 
Tịch diệt liền tại đây 
Xuân dậy giữa trưa hè

Thời gian
Hôm qua vẫn trở lại 
Dĩ vãng là hôm nay 
Ngày mai là hiện tại 
Hiện tại chết mỗi giây 
Mỗi giây mất một đời 
Cái gì vừa vụt tới 
Liệng bay đi tức thời 
Em đâu rồi em ơi

Người bước
Người bước đi yểu điệu 
Tôi lén ngó nhìn theo 
Ban trưa buồn thiu thiu 
Xe tắt máy bên đèo

Xanh mướt
Xanh mướt rừng cây ở dưới sông 
Một bước chân đi trăm chiều mộng 
Một người sống lại đêm trăng mới 
Một thoáng nhìn lên triệu sáng hồng

Đồng dao cho loài người
I. 
Chợ tàn ngó cá lia thia 
Bầy chim bạc má bay lìa giang đông 
Thượng phương mống nắng cầu vồng 
Thương nhau thì đợi đất đồng trổ bông 
II. 
Đêm đêm nàng vẫn chờ chồng 
Lia thia trong chậu vẫn không cạn bèo 
Con tàu ở lại bến neo 
Bầy chim bạc má bay vèo rạng đông 
III. 
Nhớ thương ngồi chép thơ chồng 
Sớm hôm kinh kệ vẹn lòng chăm tu 
Đời người ch ỉmột tu du 
Búng tay một cái sương mù đã tan

IV. 
Bầy chim bạc má gọi đàn 
Thương nhau gặp lại trên ngàn đỉnh cao 
Trở về Đà Lạt ngó đào 
Ghé thăm Liên Chiểu thuở nào yêu nhau 
V. 
Ngày xưa cùng hát đồng dao 
Nhìn nhanh liếc trộm dạt dào phong sương 
Sau này gặp lại lạ thường 
Cùng nhau về một con đường biển đông

VI. 
Mái nhà kế cạnh ven sông 
Bốn mùa nước chảy xuôi dòng thả bông 
Lầu cao phơi áo cho chồng 
Đứng im nhìn gió thổi phồng mộng mơ: 
“Có chồng mà lại được thơ
Kiếp sau lần nữa xin chờ anh thôi...”

Lại cho Mandelstam
Con én đui đậu ngay chỗ nằm 
Con én mù bay rạp đầu năm 
Én đui về lúc đám ma đi 
“Lời muốn nói đã quên dạo ấy” 
Có người vội chết lúc xuân thì
Hồn én đui trở về sông Neva 
“Hôm chủ nhựt phố phường hoang vắng quá
Ngày ngáp hở như đoạn thơ ngắt quãng” 
Móng ngựa mờ phản hiện bóng linh xa 
“Ta sẽ gặp nhau phố cũ hẹn hò
Dường như đã chôn mặt trời nơi nọ
Móng ngựa rung rinh những ngày xưa đó” 
Mặt trời đen chim sẻ càng hát nhỏ

“Bầy ngựa chết dọc đàng trên đại lộ
Nhà xác xông mùi lên vùng diễm phố
Đèn cây còn cháy buổi trưa ngày giỗ” 
Môi máy động người nằm yên dưới mộ
Hồn én đui trở về sông Neva 
Con én đui đậu ngay chỗ nằm 
Con én mù mới chết đầu năm

Thơ HÖLDERLIN  
Hoài tưởng (ANDENKEN)

Gió đông bắc thổi 
Luồng gió được tôi yêu thương nhất trong các 
luồng gió 
vì nó hứa hẹn thần trí nẩy lửa 
Và chuyến hải hành tốt đẹp cho những thủy thủ
Thôi, bây giờ hãy lên đường và đón chào 
Dòng sông Garonne kiều diễm 
Và những khu vườn ở Bordeaux 
Mà nơi đó trên bờ sông dốc lệch 
Lối đi tuột xuống, nơi đó con suối nhỏ
Chảy đổ rớt sâu vào dòng sông, nhưng ở trên 
kia

Một cặp giai ngẫu quý phái 
Những cây sồi và những cây bạch dương bạc 
trắng, đang đứng nhìn ngó xa vời 
Vẫn còn tơ tưởng dịu dàng trong tôi và còn thấy 
lại bao nhiêu 
Những chóp cây rộng lớn của rừng cây du 
Nghiêng cúi trên nhà máy xay lúa 
Nhưng trong sân vườn có một cây sung mọc lên 
Mà nơi đó vào những ngày lễ
Những người đàn bà da nâu rám nắng rảo bước 
Trên mặt đất mềm mượt như tơ lục, 
Vào thời tiết tháng ba 
Khi ngày và đêm đều dài bằng nhau 
Khi trên con đường nhỏ chậm rãi thong dong

Nặng trĩu những hoàng mộng 
Lướt nhẹ ngọn gió hiu hiu ru ngủ
Thôi, hãy trao cho tôi 
Một chén rượu thơm ngát 
Tràn trề ánh sáng đen sẫm 
Để tôi được an nghỉ và rồi 
Được ngủ ngon lành dưới bóng mát râm 
Không nên 
Là không hồn trống vắng 
Những suy tưởng tử sinh. Tuy nhiên cũng nên 
Nói chuyện thì thầm với nhau và nói lên 
Những gì trái tim muốn nói, nên nghe nhiều 
điều kể lể về những ngày yêu đương. 
Và về những sự nghiệp đã thành tựu. 
Nhưng những bạn thân của tôi bây giờ ở 
đâu? Bạn Bellarmin

Với kẻ đồng hành của anh ấy? Nhiều người 
Lưỡng lự rụt rè lên đường trở về suối nguồn; 
Thực thế, niềm sung mãn tràn trề bắt đầu ở 
Trong biển cả - Họ, những kẻ ấy, 
Giống như những họa sĩ phối hợp 
Sắc đẹp của mặt đất và không tránh né rẻ rúng 
Chiến tranh vẫy cánh và sống trọn 
Cả năm dài cô độc, dưới 
cột buồm không lá, nơi chốn mà đêm tối không 
bị xuyên chiếu rực ngời 
Bởi những ngày lễ lớn của thị trấn 
Bởi nhạc vũ nhảy múa của dân cư địa phương. 
Thôi, bây giờ quay mặt hướng về dân đất Ấn độ 
Họ đã lên đường,

Nơi đó, nơi mà đỉnh chóp lộng gió 
Nơi những đồi núi trồng nho mà từ đó 
Sông Dordogne chảy xuống, 
Cùng với dòng sông Garonne xinh đẹp rạng rỡ
Và cùng nhau dòng nước chảy tuôn ra xa khơi, 
thênh thang như biển cả
Nhưng biển cả cưu mang chấp nhận và ban bố cho trí nhớ, và 
Tình yêu, cũng thế, vẫn còn đôi mắt nhìn ngắm 
trừng trừng, 
Song, chỉ có những thi nhân mới phôi dựng lại những gì còn tồn tại...
Chú thích:
1. Hoelderlin, xuân 1803. Phạm Công Thiện dịch từ nguyên tác chữ Đức, Andenken (định bản trong Hoelderlin, Werke und Briefe, cuốn I, trang 194-196).


TỪ CÕI XA XÔI 
(WENN AUS DER FERNE...)
THƠ HÖLDERLIN 
Khi từ cõi xa đôi ta chia cắt 
Em còn anh nhận ra trong khoảnh khắc 
Dĩ vãng, hỡi người san sẻ cơn đau! 
Còn gợi cho anh thoảng chốc ngọt ngào, 
Thì nói đi, nàng đợi anh thế nào? 
Sau những tháng ngày rùng rợn tối đen 
Gặp lại nhau vườn xưa nơi hò hẹn? 
Xin ven sông cõi uyên linh nguyên thủy. 
Em phải nhận, có chút gì tuyệt nhỉ
Trong thoáng nhìn anh ngó vọng phương xa 
Mắt đảo quanh một lần vui sướng lạ, 
Anh, kẻ ít nói, người thường lộ vẻ
Âm u buồn. Phút giây trôi quá lẹ? 
Sao hồn em còn lặng lẽ tin rằng

Có thực em đã cách xa anh hẳn? 
Vâng, xin nhận rằng em vẫn của anh. 
Thực vậy! như anh muốn giữ trung thành 
Trong trí nhớ em những gì anh viết, 
Những tờ thư kể bao điều anh biết, 
Giống anh, em kể hết chuyện qua đi. 
Xuân đã rồi? Hè nhỉ? Chim họa mi 
Hót ngọt lịm sống chung bầy chim khác, 
Bụi rậm gần, mùi hương cây ngào ngạt 
Phảng phất chung quanh đôi ta bàng bạc. 
Những đường nắng, bụi bờ và bãi cát, 
Ta giẫm chân, làm cho thêm lạ thường 
Hay uất hương, đổng thảo, bông cẩm chướng. 
Trên tường lũy lá trường xuân xanh, xanh 
Huyền phúc đẹp đường cao thường gặp anh, 
Sớm tối chiều đôi chúng mình kể lễ, 
Ngó nhìn nhau ôi sao quá đê mê.

Trong vòng tay em, chàng trai sống dậy, 
Kẻ bị bỏ rơi đến từđồng rẫy, 
Nơi chàng trỏ cho em, lòng nặng sầu, 
Song những địa danh nơi chốn khó vào, 
Chàng giữ nhớ tất cả miền diễm tượng 
Những hải tần diễm tuyệt, chốn em thương, 
Trổ bông rộ sắc nơi chốn quê hương 
Hoặc chỗ kín, từ trên cao mũi đá, 
Nơi mình được nhìn biển cả bao la, 
Song chẳng ai muốn thế. Xin thứ thương 
Và nhớ tưởng nàng, kẻ còn sung sướng, 
Vì ngày huyễn hoặc rạng chiếu em anh, 
Bắt đầu thố lộ hoặc tay siết mạnh, 
Em với anh làm một. Ôi! Chao ôi! 
Những ngày thơ mộng đã đi qua rồi. 
Rồi sau đó là hoàng hôn đen tối. 
Anh quá cô đơn cõi đời diễm ảo, 
Anh thường ứng nói thế, anh yêu dấu! 
Mà có điều chi anh không biết, dẫu...

Phạm Công Thiện dịch (dịch từ nguyên tác chữ Đức bài Wenn sus der Ferne in trong Hoelderlin, Werke und Briefe, cuốn 1, trang 265 - 266 do F. Beissner và J. Schrmidt san định, nxb. Insel, Frankfurt am Main, 1969.) 
Tái bút: 
Hoelderlin làm bài thơ trên vào lúc đã đi vào cơn điên loạn thiêng liêng, bài thơ viết khoảng năm 1806, theo thể điệu cổ thi Alcaic của Hy Lạp, và Hoelderlin chỉ viết bài thơ đến câu cuối dang dở ở trên. Nhân vật nữ trong bài thơ chính là Diotima, tức là Suzette Gontard, người đàn bà có chồng mà Hoelderlin đã yêu đương trọn vẹn suốt đời, nàng chết vào năm 1802 và Hoelderlin đã điên trước đó chừng một vài năm. Người đàn ông trẻ tuổi trong bài thơ hiển nhiên chính là Hoelderlin. Trong thời gian ở Frankfurt và Homburg, Hoelderlin đã làm rất nhiều bài thơ về Diotima (ẩn danh của Suzette Gontard), nhưng chỉ có bài thơ dịch trên thì Hoelderlin mới tựđồng hóa với Diotima và để nàng khẽ thầm lên tiếng (Hoelderlin, Werke und Briefe, cuốn III, trang 158). Bài thơ trên cũng là một trong một số ít bài thơ trong thời kỳ điên loạn mà Hoelderlin vẫn còn giữ được ngôn ngữ thiên tài đặc biệt, ảo tàng, diệu vợi, diễm tuyệt của riêng mình một cõi hắt hiu...

Phạm Công Thiện
Theo https://thuvienhoasen.org/
 

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Lục bát làng Trầu - Một hồn thơ sâu nặng nghĩa tình

Lục bát làng Trầu - Một hồn thơ sâu nặng nghĩa tình “Lục bát làng Trầu” là tập thơ thứ 8 của nhà thơ Nguyễn Ngọc Tung, ghi nhận một thành ...