Tết về cùng những khúc ca xuân
Một năm có bốn mùa, ấy thế mà mùa Xuân vẫn là
tiết trời đem lại cho mỗi người cơ man là cảm xúc. Không chỉ mang đậm hương vị
của Tết mà còn ở một thứ không thể thiếu, đấy là lời hát. Và những ca khúc về
mùa Xuân “Em ơi mùa Xuân đến rồi đó”, “Mùa Xuân nho nhỏ”… đã là một phần ký ức
đẹp với nhiều người, gắn với tên tuổi của không ít những nhạc sĩ.
1. La Hối
Từ thập niên 40 (của Thế kỷ XX) La Hối và Thế Lữ đã ca lên
trong ca khúc “Xuân và tuổi trẻ” rằng: “Ngày thắm tươi bên đời Xuân mới. Lòng đắm
say bao nguồn vui sống. Xuân về với ngàn hoa tươi sáng. Ta muốn hái muôn ngàn
đóa hồng. Ngày thắm tươi bên đời Xuân mới. Lòng đắm say bao nguồn vui sống.
Xuân về với ngàn hoa tươi sáng. Ta muốn luôn luôn cười cùng hoa”.
Dẫu rằng thời
điểm đó, đất nước vẫn còn chìm trong chế độ cai trị của thực dân Pháp, nhưng
gông cùm, xiềng xích đâu cản được Xuân và Tuổi trẻ…
2. Văn Cao
Văn Cao là một nghệ sĩ đa tài. Có thể với các bạn trẻ bây giờ
chỉ biết Văn Cao là tác giả của Quốc ca (Tiến quân ca). Nhưng ngoài Quốc ca,
Văn Cao còn hàng chục sáng tác nổi tiếng khác như Bến Xuân, Buồn tàn Thu,
Trương Chi… Trong đó “Cung đàn xưa” là một trong những bản nhạc đầu tay (viết
năm 1942), thuộc dòng nhạc trữ tình trước 1945.
Một chương trình ca nhạc về mùa Xuân
Dẫu tựa đề của bài hát không nói về mùa Xuân, nhưng nội dung
ca khúc “Cung đàn xưa” lại là tiếng lòng đắng đót của người nghệ sĩ trước mùa
Xuân thời cuộc. “Cung đàn xưa” với nhịp điệu réo rắt diễn tả nét buồn, vọng nhớ
cảnh cũ, người xưa đầy mộng mị. “Chiều năm xưa gót hài khai hoa. Mắt huyền lưu
Xuân, dáng hồng thơm hương”.
Nhưng đến “Mùa Xuân đầu tiên” (1976), là ca khúc được cố nhạc
sĩ sang tác và được phổ biến sau 20 năm kể từ lần cuối cùng Văn Cao tuyên bố
gác bút, ông đã tìm cho mình một góc thăng hoa riêng về sự kiện 30/4/1975. Văn
Cao viết “Mùa Xuân đầu tiên” với mong muốn khép lại một thời khói lửa đau
thương của dân tộc…
3. Trần Hoàn, Trần Chung
Dẫu người trước kẻ sau, nhưng trong ca khúc Xuân, các tác giả
đều toát lên một “tứ” chung đó là: Tình yêu, tuổi trẻ, lòng yêu nước, sự dâng
hiến cho cuộc đời. Nhưng tuyệt nhiên không hề bi lụy dẫu thời điểm sáng tác của
những tác phẩm này, đất nước ta đang trong giai đoạn vô cùng gian khó. Xuyên suốt
trong các bài ca ấy là tự sự của những nghệ sĩ lớn, những tâm hồn lớn - toát
lên tình yêu đất nước, quê hương.
Ca khúc “Mùa Xuân đến rồi đó” của Trần Chung ra đời như một bản
tình ca. Chàng trai nói với cô gái nhiều điều về cuộc đời, đất nước, về những
chuyện rộng lớn tưởng như ít liên quan đến họ mà thực ra lại rất thiết thực với
cuộc sống, với hạnh phúc, công việc của họ. Cuộc đời riêng gắn với cuộc đời
chung: “Nghe không gian mênh mang trong lời ca yêu thương đến với muôn đời,
Xuân ước vọng ngàn năm lại tới".
Rồi, "qua bao nhiêu đau thương thấy mùa vui theo chim én
lướt bay về. Ríu rít ngang trời, chim hót chào bàn tay dựng xây…”. Những
"ngàn hoa thắm đỏ", những "chim én lướt bay về" chỉ cốt tạo
không khí, gợi một chút Xuân, còn điều cốt yếu là tác giả nói đến sức sống mãnh
liệt, dồi dào, tiềm tàng của tuổi trẻ. Bài hát đúng là một tuyệt phẩm ngợi ca
tình yêu, ngợi ca tình yêu thương và ngợi ca mùa Xuân là những cảm xúc chân
thành của bài hát về thời điểm chuyển giao năm cũ năm mới.
Đến ca khúc “Mùa Xuân nho nhỏ” (thơ Thanh Hải) được Trần Hoàn
đồng cảm đến từng hơi thở. Một cảm giác lâng lâng rất thực, không “đại ngôn” mà
vẫn dẫn vào hồn người. Có lẽ, với một cảnh trí rất đỗi thanh bình của hoa tím,
sông xanh, của tiếng chim thánh thót…, với ca từ rộn ràng náo nức, đã mang cái
phấn chấn của lòng người trước một “Đất nước bốn ngàn năm. Vất vả và gian lao.
Đất nước như vì sao. Vững vàng phía trước…”.
4. Dương Thụ, Thanh Tùng...
Với nhạc sĩ Thanh Tùng, “Lời tỏ tình của mùa Xuân” là quà tặng
tuyệt vời cho những trái tim đang yêu! Nghe “Lời tỏ tình của mùa Xuân”, chúng
ta chợt cảm nhận sâu sắc rằng, mùa Xuân cũng là mùa của những cánh thư, mùa
giăng mắc muôn nỗi niềm yêu trong trẻo. Tựa đề ca khúc là “Lời tỏ tình…”, nhưng
dường như chàng trai đã khéo léo thay lời tỏ tình bằng tình Xuân, tình đất trời
và tình người ấm áp trao tặng người yêu.
"Em ơi nghe chăng tình yêu Tình yêu hé nở ban đầu! Như
Xuân đang sang mênh mang, Như con tim yêu thương nồng say...”!
Đến “Lắng nghe
mùa Xuân về” của Dương Thụ thì cảm xúc Xuân được đẩy lên một cung cao chót vót.
"Kìa tiếng chim rộn hót xa vời, cánh hoa đào bỗng như cười, báo tin mùa
Xuân về"…
Tết năm con chuột đã cận kề, năm 2019 đã khép lại, hãy tĩnh
tâm nghe lại vài khúc ca Xuân để tâm hồn thêm thư thái.
22-1-2020
Trần Thụ




Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét