Rắn thần

Rắn thần

Lộc dìu pú Nhĩ đi lên cầu thang nhà áo Chiển. Đám đông đứng lố nhố trên sàn  nhà vội tránh đường cho cụ cao tuổi nhất làng. Thấy pú đến áo Chiển vội vàng mở miệng cái bao tải ra. Pú Nhĩ thò đầu vào cái bao tải. Dưới đáy cái bao tải to một con rắn màu đen nặng hơn cả con ngỗng trời. Con rắn nằm cuộn tròn, cái đầu xòe ro như bàn tay úp, trên đầu nó có cái mào màu đỏ có hình răng cưa y như cái mào con gà trống.

Pú Nhĩ khẽ giật mình. Pú Nhĩ lắc đầu. Pú cũng không biết nó là rắn gì. Áo Chiển nói nó là con rắn hổ mang chúa ở Ngườm Bốc mà người làng hay nói tới. Nhưng pú Nhĩ quả quyết đó không phải là rắn hổ mang. Mọi người bảo toàn thân nó màu đen ư? Không phải thế đâu, thân nó có đủ màu sắc, mọi người không nhìn ra mà thôi. Trước khi ra về pú Nhĩ khuyên áo Chiển nên thả con rắn về với tự nhiên, đừng đem bán nó làm thịt.

Áo Chiển đương nhiên không nghe lời pú Nhĩ. Pú già lẩm cẩm rồi. Nó là rắn hổ mang chúa. Một đời chuyên lùng rục bắt rắn đem sang biên giới bán lấy tiền đong gạo không lẽ Chiển không biết phân biệt các loại rắn? Mọi người thấy không, toàn thân nó màu đen chỉ có mỗi cái mào màu đỏ. Mà rắn lâu năm mới mọc mào, bán được nhiều tiền. Pú Nhĩ tai điếc, mắt mờ rồi nên mới nhìn con rắn có màu khác thôi. Người làng thấy người già nhất bản đi về cũng kéo nhau ra về. Món hời đang trong tay lẽ nào lại thả đi? Áo không đành lòng. Ngày mai áo sẽ lên biên giới để sang bên kia bán cho lão Pản người hay mua rắn, ếch, tắc kè, tê tê… với Chiển từ vài năm nay.

Tắc kè chưa kịp lớn, tiếng gáy chưa gãy gọn đã bị người chộp lấy, ếch chẳng kịp sinh sôi, rắn chưa kịp lớn đã bị các đội quân làng Sôc Vá lùng sục bắt cho bằng được mới thôi. Chỉ có những nơi ẩn khuất, nguy hiểm mới không có người dám đặt chân đến. Hang Ngườm Bốc là nơi nguy hiểm không ai dám bước chân vào. Chiển nghe nói ở đó có nhiều loài rắn sinh sống. Trong đó có cả một đàn dơi sinh sống, phân rơi chất đầy trong hang. Những lúc đi kiếm ăn cả đàn dơi mấy ngàn con bay kín cả một góc trời. Ai dám vào đó thì chỉ việc thò tay bắt của cho vào bao tải đem đi bán lấy tiền. Tiền học của con, tiền sắm mày cày máy bừa lấy đâu ra? Người làng nhà nào cũng sắm được máy móc hết rồi. Chiển cũng phải sắm cho mình một cái thôi. Chẳng thể mượn của ai được cả mùa cày cấy được. Nuôi lợn chẳng lớn kịp, nuôi gà vịt sắp đến lúc bán thì chết toi hết. Phải vào Ngườm Bốc thôi, may kiếm được vài con rắn hổ mang chúa làm một chuyến hàng sang bên kia cũng thừa sức mua máy cày máy bừa. Khi lòng quyết tâm cao hơn cả núi rừng thì con người ta không còn biết đến sợ. Chiển đã đi vào Ngườm Bốc với chiếc đèn pin, cây gậy có gắn lưỡi sắt hai chạc và cái bao tải mới. Áo Chiển tiến vào hang một cách cẩn trọng. Chiếc đèn soi rõ từng ngóc ngách. Càng đi sâu vào trong hang áo càng thấy lạnh. Hình như dưới hang Ngườm Bốc có dòng sông ngầm chảy qua. Chiển nghe thấy tiếng nước chảy ở đâu đó rất gần. Phải ra thôi, lỡ mà sụt xuống thì chỉ có bỏ mạng, chẳng ai tìm thấy xác. Cúi mình xuống nhặt một hòn đá ném vào trong hang. Đá văng vào đá âm thanh dội lại khô khốc. Bỗng ở bên phải Chiển một tiếng “phì” rất lớn phát ra, làm áo thoáng rùng mình. Lia đèn điện về phía phát ra tiếng dọa người. Trước mặt Chiển, một con rắn màu đen, lớp da của nó bóng lấp lánh lên bởi ánh đèn. Một con rắn hổ mang chúa cực lớn. Trông nó giống như một khúc gỗ khô. Phải bắt được con rắn này đem đi bán. Chiển sẽ có máy cày và nhiều thứ khác. Chẳng một chút do dự, áo Chiển xông tới dùng cây gậy lựa đúng cổ con rắn nhằm xuống. Con rắn giãy giụa rất lâu. Khi nó thẫm mệt áo Chiển mới thò tay túm lấy và đem kim chỉ ra khâu miệng nó lại đề phòng nó tấn công. Một cú đớp của nó con người sẽ chết ngay tức khắc. Con rắn hổ mang chúa này mà cắn thì chỉ có nước chết. Không ai có thể sống một khi bị rắn hổ mang chúa có mào cắn cả. Áo Chiển nghe pú Nhĩ nói thế.

Thấy bóng dáng của áo Chiển đang bước về phía nhà mình, lão Pản chạy vội ra đon đả. Khá lâu rồi không thấy Chiển mang hàng đến Pản cứ mong mãi. Thấy áo Chiển mặc bộ đồ màu chàm mới lão Pản lấy làm lạ lắm. Mọi khi Chiển toàn mặc quần áo mua ở chợ biên giới để đi lại cho tiện. Lão Pản chỉ thích mặc đồ làm từ vải tơ tằm. Nó mát và lành lắm. Miệng lão vồn vã, tay lão không ngừng phe phẩy chiếc quạt vải. Xem nào, xem hôm nay áo Chiển mang hàng gì đến nào? Trông cái bao tải có vẻ nặng đấy. Nhưng khi Chiển cởi bỏ cái dây thắt miệng cái bao tải trắng ra, Pản nghiêng cái đầu ngó vào. Lão Pản lùi lại một bước chân, mặt lão biến sắc.

-Áo Chiển à, con này tao không lấy đâu? Lão Pản nói.

-Sao thế lạo dzé? Nó là ngù kém dzeng chúa (rắn hổ mang chúa) mà.

-Bấu slư, bấu slư (không phải) vớ. Nó không phải ngù đâu vớ.

-Thế nó không phải rắn thì là giống gì hả dzé?

-Tao không biết chính xác nó là rắn gì đâu. Nhưng tao biết chắc là không thể ăn thịt nó được. Tao khuyên áo bắt ở đâu thì hãy đem về đó thả.

Lão Pản là tay buôn có tiếng ở vùng Sình Ráy, lão đã nói không lấy thì chẳng có ai mua nữa. Lão bảo không thể ăn thịt nó, còn dăn “bắt được ở đâu hãy đem thả về chỗ về đó”, hẳn đó chẳng phải là con rắn thường rồi. Nhưng mất cả ngày mới đến đây, không bán được rắn Chiển không mang theo một hào nào trong túi. Chiển đi đêm nhiều không ngại quãng đường xa. Nhưng không có tiền bụng thì đang đói cồn cào. Lão Pản như đọc được suy nghĩ của người bạn hàng lâu năm nên mời áo ăn bữa cơm và cho một trăm tệ để Chiển làm lộ phí quay về. Ăn ba bát cơm bụng không còn đói, trong túi có tiền đủ đi lại vài lần Chiển không lo không có tiền ăn dọc đường. Tạm biệt lão Pản, Chiển lại nâng gánh lên vai. Một đầu gánh là bao tải chứa con rắn có cái mào đỏ rực, đầu kia là cái bao tải màu vàng đựng hòn đá trắng. Như sợ áo Chiển quên, lão Pản còn nói vọng theo “bắt được ở đâu hãy thả ở đấy nhá. Nhớ đấy không được quên đâu nhé. Nếu không…”. Có thể Pản nói nhỏ, cũng có thể Pản vội rảo bước mà không nghe được câu nói cuối cùng của Pản.

Đi được một quãng cái gánh trên vai Chiển nặng dần. Lúc đầu chiếc đòn còn cân, nhưng càng lúc đầu cái bao tải màu trắng càng nặng. Cái lưng của áo Chiển đã gần sát vào cái bao tải rồi. Rắn bắt được một hai ngày không cho nó ăn phải hao đi mới đúng. Nhưng con rắn này càng lúc càng nặng thêm. Từ đây về đến Ngườm Bốc còn một đoạn đường rất xa. Lưng áo ướt đẫm mồ hôi. Trước mặt áo Chiển là dòng Quây Sơn nước xanh màu ngọc bích. Có núi là có hang, có nước là có sự sống thả ở đâu chẳng được. Giờ mà đem nó về đến Ngườm Bốc chắc đôi vai mỏi nhừ. Chiển đã nghe người già kể nhiều về chuyện rắn trả thù người. Chiển đã chứng kiến những cái chết của những người bạn mà anh cảm thấy rất vô lý, nhưng lại không thể lý giải nó. Chiển có nên thả nó ở đây không? Đem con rắn này về nhỡ ai nhìn thấy lại cười nhạo anh. Tiếng là người bắt rắn nổi tiếng một vùng lại không phân biệt được rắn với ngươc (thuồng luồng). Có ai mua thuồng luồng về làm thức ăn bao giờ. Thả nó ở đây thôi. Không đem về lại Ngườm Bốc. Ai trả công đưa đi đưa về cho áo?Chiển không tin con rắn mào này có thể báo oán mình được. Chiển nghĩ và tìm đường bước xuống bờ sông. Trời mờ tối, Chiển không biết lúc này toàn thân con rắn nở to gấp mấy lần khi mới bắt được. Chiển cũng không nhìn thấy cái mào đỏ rực trên đầu con rắn hổ mang chúa đang căng lên, những tia máu như sắp bắn ra… “Mày hãy về lại với tự nhiên đi”. Nói rồi Chiển dốc ngược cái bao tải thả luôn xuống dòng sông màu tối sẫm. Xong Chiển mới chột dạ. Chiển đã quên không gỡ sáu mũi khâu ở hai bên miệng con rắn rồi. Nó không ăn được sẽ chết mất. Nhưng bây giờ đã thả nó xuống dòng nước rồi, sao có thể bắt lại để cắt mũi chỉ cho nó. Ngồi thần ra một hồi Chiển mới đứng dậy ra về. Nhưng Chiển vừa mới quay lưng, một cơn cuống phong nổi lên, cây rừng gãy răng rắc, bụi cuốn mù mịt, một cột nước được hút lên từ lòng sông đang hướng về phía Chiển. Không chút đắn đo, Chiển cúi đầu bỏ chạy. Chạy được một lúc Chiển đã thở bằng hơi tai. Phải dừng lại rất câu bên vệ đường, sau Chiển mới lững thững bước về bản Sôc Vá.

Về đến nhà Chiển không ăn mà lên giường ngủ. Nhưng cứ chợp mắt vào lại mơ thấy cột nước đang đuổi theo mình. Chiển thấy mình bị cuốn vào vòng xoáy bụi, ở đó có con rắn đang nhe răng nhảy múa. Con rắn cuốn lấy Chiển nhằm gáy bổ xuống. Chiển hét lên trong hoảng loạn. Chỉ mấy ngày mà Chiển gầy đi trông thấy. Đầu tóc bạc đi quá nửa. Mấy ngày mà tưởng chừng như mấy mươi năm.  Chiển không ngủ được, từ hoang tưởng áo dần chuyển sang điên dại. Xung quanh áo lúc nào cũng có mấy con rắn đang trực tấn công. Đôi tay áo lúc nào cũng cầm hai thanh củi thay nhau đập váo đất đá, cây cỏ. Chiển không còn nhận ra người thân trong gia đình. Ngay cả bản thân anh là ai cũng không biết. Có người bảo “thằng Chiển nhất định bị người bên đó loỏng (giống như yểm bùa) rồi, phải nhanh chóng tìm cho đường thầy giỏi kẻ (chú giải) mới được. Không Chiển sẽ không bao giờ tỉnh lại. Nhưng tìm đâu ra thầy giỏi để kẻ lúc này? Thầy có biết người ta đã chú những gì mà kẻ cho đúng? Vợ con Chiển lo lắng như người bị lấy mất sổ đỏ gia đình. Á Thư đã đi xem nhiều thầy, nhiều chỗ nhưng chưa có thầy nào biết cách hóa giải lời chú yểm. Chiển càng lúc càng điên nặng. Áo không thích ở nhà, chỉ thích đi vào rừng, đi lên núi, đói vặt lá cây nhai ăn như bầy khỉ vàng trên ngọn Phia Đeng. Quần áo Chiển rách tả tơi, gai cào vào người không biết đau đớn. Tốn bao nhiêu tiền của mà bệnh điên của Chiển không có dấu hiệu thuyên giảm. Phải đem chồng đến trại tâm thần, phải nhốt Chiển vào trong lồng sắt, Thư đã nghĩ đến mọi phương án. Thư không muốn hai đứa con lại mất mộ cha. Chiển suốt ngày lên núi ngã xuống sâu chết mất xác lúc nào không hay.

Gần đây có người mách Thư ở tỉnh B có một ông thầy xem cực giỏi, không có việc gì là thầy không biết, không có việc gì là thầy không thể làm được. Thầy chỉ cần nhìn vào gương là biết được toàn bộ câu chuyện của người phàm tục. Rồi thầy theo đó mà hóa giải. Đã có không ít người bị loỏng đã được thầy hóa giải không còn điên loạn nữa. Thư đang thu xếp công việc để lên đường nhờ thầy xem hóa giải cho chồng khỏi điên. Nhưng cô chưa kịp thực hiện thì chồng cô đã treo cổ chết ngắc ngứ trên cái cây phăng phia cổ thụ trên ngọn Phia Đeng, dãy núi có cái hang Ngườm Bốc.

Cứ độ vài ba tháng những con lợn to, những con trâu khỏe bỗng lăn đùng ra chết. Ông Hòa bác sỹ thú y huyện Co Xàu đến khám nhưng chẳng thể tìm ra nguyên nhân. Những con gia súc chết người làng giúp đào hố khiêng đi chôn lấp ở gốc cây hồng trong vườn. Ông Hòa khuyên không nên ăn thịt gia súc chết vì sợ lây bệnh sang người. Vài tháng mấy bận trâu chết lợn toi, chẳng mấy chốc gia đình Thư trở thành hộ nghèo nhất làng Sôc Vá. Trong nhà không có lấy một lồ thóc, chuồng nuôi trống huơ trống hoác làm gì ra đồng tiền. Có lẽ bố mày về quấy quả con ạ, mẹ con mình phải đến thầy Tịch xem thôi. Tương lai của các con còn dài lắm, chứ đời mẹ thì chẳng còn bao lâu nữa đâu.

Thư vừa thắp hương, vừa đổ bát gạo và bỏ năm mươi nghìn vào cái bát trên chiếc mâm bói, thầy Tịch đã nói một hồi dài, cô nghe mà sởn cả da thịt. Thì ra những con vật chết là oan hồn của Chiển về lấy. Chiển đã không nghe lời khuyên của người già đem con rắn về thả ở nơi bắt được. Con rắn đó không phải rắn hổ mang chúa, nó cũng chẳng phải là thuồng luồng. Con rắn đó là thần sông núi. Chính thần sông núi đã báo oán vì không được thả về chốn cũ làm cho Chiển bị điên. Các người có biết vì sao dòng Nậm Nơn hiền hòa lại giận dữ cuốn phăng, muốn nhấn chìm mọi thứ của người Sôc Vá không? Là thần sông núi không còn trấn giữ, chẳng ai phụng thờ nên mới vậy. Nhớ lại trận lũ quét kinh hoàng vào mùa mưa năm trước đến giờ Thư vẫn còn run. Chưa bao giờ cô nhìn thấy dòng Nậm Nơn hung hãn như thế. Nó chồm lên như con gấu bị người đánh đau vậy. Sức mạnh của nó chẳng có gì có thể cản nổi. Mẹ con Thư chỉ kịp chạy lấy mạng sống, ngôi nhà gỗ ba gian, ba con trâu và cả đàn lợn gà đã bị nước lũ lôi xuống hết dòng Nậm Nơn. Những đám ruộng giờ chất đầy đất đá không biết đến bao giờ mới khắc phục được. Mà cũng lạ chỉ có nhà Thư là mất trắng, ruộng nhà cô bị vùi lấp, các hộ khác bị ảnh hưởng không đáng kể. Thư chỉ biết ngửa mặt lên trời mà rằng “trời muốn mẹ con con phải chết ư”.

Sông không còn thần canh giữ, rừng núi không còn thần cai quản sinh ra bao chuyện rối ren tơi bời. Linh hồn chồng cô trở thành ác quỷ chuyên đi bắt vật nuôi trong gia đình, bắt trâu, bò của những gia đình trong bản. Cô và các con cô phải làm gì để chồng cô thoát khỏi linh hồn ác quỷ? Cô và hai con quỳ xuống chăm chú lắng nghe những lời thầy Tịch dặn.

Vào một buổi sáng đẹp trời người ta nhìn thấy ba mẹ con trải chiếu, bày mâm cúng trên một bãi đất phẳng bên dòng Quây Sơn. Trên mâm cúng có thủ lợn, con gà thiến luộc, bánh kẹo, hoa quả, vàng hương. Á Thư đốt một bó hương thơm cắm xuống đất, chắp tay miệng khấn lầm rầm. “Hỡi thần sông thần suối, hỡi thần rừng thần núi, chồng con là Hoàng Văn Chiển trước đây đã phạm một sai lầm nghiêm trọng. Chồng con đã bắt thần sông, thần núi đem thả vào dòng sông khác làm thần mất chỗ trú ngụ, lạc mất gia đình không chốn nương thân, khiến thần nổi giận báo oán làm cho chồng con điên điên dại dại. Đến lúc chết biến thành ác quỷ về bắt trâu bò, lợn gà của gia đình, người thân, bà con trong làng làm kinh tế gia đình kiệt quệ, bao người gây oán chúng con không ngày nào được yên ổn. Ơn trời con đã gặp được pụt thiêng mách lối chỉ đường. Hôm nay con sắm đồ lễ, vàng mã, áo mũ, khăn đai, ngựa quý… đến tạ tội với thần sông núi thay cho cồng con. Mẹ con con xin cúi lạy thần núi sông linh thiêng, ngài linh thiêng xin hãy về đây hưởng lễ và xin hãy vào nằm trong cái bao tải màu xanh mới này. Mẹ con con sẽ khiêng ngài trở về nơi ngự trị. Mong ngài đừng tiếp tục báo oán chồng con, để linh hồn người được giải thoát. Gia đình con giờ trắng tay, con chẳng còn gì cả, chỉ còn mạng người thôi”. Khấn xong á Thư và hai đứa con chắp tay trước ngực cúi lạy ba vái trước dòng Quây Sơn xanh thẳm. Nhưng cảnh vật vẫn lặng im. “Chừng nào con thấy ở giữa sòng sông hình thành vòng xoáy nước và trên núi có gió lốc nổi lên cuốn theo bụi đất, lá cây khi đó thần mới nghe lời của con mà chịu tha thứ”. Thầy Tịch nói vậy. Thần chưa nghe lời Thư, chưa chịu buông tha cho gia đình cô rồi. Sau hai lần làm lễ không thành, Thư lại đến thầy Tịch. Thầy bấm quyết nói “con chưa thành tâm”. Thư phải làm thế nào mới thành tâm? Thày không trả lời. Thư phải vay mượn tiền người làng về làm lễ. Giờ cô và mấy đứa con chỉ có túp lều tạm, trong nhà trống trơ lấy đâu ra tiền sắm lễ. Sắm đủ lễ theo thầy dặn, Thư lại đến bãi đất trống. Sau khi bày lễ, nghĩ về gia cảnh của cô màn trời chiếu đất Thư vừa khấn vừa khóc, nước mắt cô nhỏ xuống mâm lễ cúng. Nước mắt được rỉ ra từ trong tâm của Thư đã làm thần cảm động. Trong chốc lát, trên mặt sông đã hình thành xoáy nước, bầu trời đang trong xanh tĩnh lặng bỗng gió nổi lên, mây đen ùn tới. Một đám mây sà xuống mảng đất trống nơi Thư đang đứng làm lễ. Chứng kiến hiện tượng kỳ quái mẹ hai đứa con Thư nép vào bên mẹ sợ sệt. “Thần núi sông nghe thấy lời khấn thành kính của mẹ con ta đấy. Các con không nên hoảng sợ. Linh hồn bố con sắp được giải thoát rồi. Làng Sôc Vá được cứu rồi con ơi”. Cô Thư trấn an con và tự trấn an mình. Nhưng cô vừa dứt lời thì đám mây liền tan biến, gió ngừng thổi, bầu trời lại trong xanh, ánh mặt trời chiếu những tia nắng vàng rực rỡ. Mẹ con Thư thu đốt vàng mã thu dọn mâm cúng vào cái làn bằng tre. Và thật lạ khi cô Thư thu dọn đến cái bao tải màu xanh, con rắn có cái mào đỏ rực đã ở trong đó tự bao giờ. Chỉ khâu hai bên mép mồm đã bị đắt từ lúc nào. Mẹ con cô liền cúi lạy thần núi sông, xin phép được thắt bao để đem về Ngườm Bốc. Mới năm năm mà trông con hổ mang chúa đã già đi nhiều. Giải thoát được linh hồn của chồng thoát khỏi ác quỷ, đón được thần trở về dòng sông Nậm Nơn, núi Phia Đeng Thư mừng lắm. Lòng cô như cất được tảng đá lớn, trên vai như bỏ được cái gánh ngàn cân, đôi chân thoát khỏi việc đeo đá đi nhanh thoăn thoắt đi về phía túp lều tạm. Còn mấy trăm bước chân nữa cô sẽ về đến nhà hai đứa con đang đợi cô ăn bữa tối. Nhưng bỗng rầm một tiếng động lớn ở chân đèo Keng Phác, người làng chạy ra đã thấy Thư nằm bất động thân thể nát bét. Dưới vực sâu, một chiếc container nằm chỏng chơ. Anh tài xế trẻ đang mắc kẹt trong ca bin đang kêu cứu ầm lên. Chiếc xe chở mấy chục tấn hàng đã bất ngờ mất thắng, anh tài xế trẻ đã không thể cứu được xe lao xuống vực, đâm chết người đàn bà bất hạnh.

Đoàn khảo sát của công ty du lịch Đại Châu đi xuồng máy trên dòng Nậm Nơn. Chiếc xuồng máy dừng lại trước hang Ngườm Bốc. Một cái động đẹp lung linh với nhiều nhũ đá hình mười hai con giáp. Từ trong hang một lỗ thủng lớn thông lên đỉnh núi. Vào Chính Ngọ ánh mặt trời chiếu xuống tận đáy hang. Có nhiều người giơ máy ảnh lên để ghi lại những khoảnh khắc kỳ diệu. Nơi đây sẽ trở thành vùng du lịch trọng điểm của huyện Co Xàu. Đoàn người tiến sâu vào trong hang, ánh đèn loang loáng soi rõ mọi ngõ ngách. Những chiếc cột đá lấp lánh lên bởi ánh đèn flash. Dòng người sững lại khi ánh đèn soi vào chỗ phiến đá phẳng tựa như cái ngai vàng. Hình như trên đó có một cái gì đó đen đen đỏ đỏ, đôi lúc lại xanh xanh tím tím. Những người bạo gan đi từng bước thận trọng về phía ngai vàng bằng đá. Và họ cả kinh, một con rắn hổ mang chúa đầu có cái mào đỏ đã chết tự bao giờ. Có người nói hình như nó là con rắn đã bị áo Chiển bắt được rất nhiều năm trước. Ôi nhìn kìa có một con rắn đã đi nhanh vào sâu trong hang. Có ai đó thốt lên. Có người bảo đó là thần sông núi mới của dòng Nậm Nơn. Nó là hậu duệ của con con rắn thần mới chết. Nó sẽ là thần cai quản dòng Nậm Nơn, núi Phia Đeng.

15/10/2025
Nông Quốc Lập

Theo https://vanhocsaigon.com/