Trăng máu

Trăng máu

Chú Tín mất vào một đêm trăng máu. Con chó già rụng gần hết lông, gắn bó với chú từ khi vừa mở mắt, tru lên mấy tiếng thảm thiết, rồi cứ thế chạy vòng quanh túp lều. Người làng nghe tin, kéo ra đông nghịt. Họ xôn xao, bàn tán. Chú Tín nằm bất động, đầu ngoẹo về một phía, bên cạnh là con chó già đưa cặp mắt buồn thảm, cầu cứu.
Mẹ tôi lặng lẽ đi ra bến sông, chui vô khoang đò.
Mãi gần sáng mẹ mới về nhà, tóc và quần áo đầm đìa sương.
Năm ấy tôi vừa bước qua tuổi hai mươi, mối tình đầu ẩm ương với cô gái làng bên tạm thời xa cách. Em phải vào Nam kiếm việc làm, tích cóp vốn liếng, đặng quay về vun đắp hạnh phúc lứa đôi. Em khóc như thể mất nhau mãi mãi. Tôi động viên, an ủi em hãy yên tâm về tôi, về mối tình được thắp lên bởi hai tâm hồn trong trắng, biết trân trọng nhau. Hiện tại tôi đang học nghề trên phố. Khi dự án cầu đường ngang qua làng được triển khai, tôi sẽ trở về tham gia xây dựng…
Chú Tín không phải người làng. Chú trôi dạt từ phương nào tới chẳng ai rõ. Chỉ biết sau chiến tranh biên giới chừng dăm năm, một người đàn ông tính tình có vẻ bất thường hay ghé qua làng. Vừa đi vừa nói, giọng rất khó nghe. Ban đầu, người làng ái ngại, lảng tránh. Nhưng chú Tín hiền lành, chưa làm hại ai bao giờ. Cứ mỗi chiều, chú đi dọc đường lớn, vừa đi vừa hát, đôi lúc cười sảng khoái khi bắt gặp đám con nít chạy nhảy, chơi đùa. Dần dà, làng trên xóm dưới ai cũng thương chú cả. Nhưng hỏi quê quán ở đâu, chú chỉ lắc đầu. Hỏi tên cha mẹ là gì, chú cười không nói. Chú chỉ biết mình tên Tín. Trong chiếc túi vải, sắp đứt quai mang, chỉ mỗi bộ quần áo cũ, sợi dây dù và chiếc quẹt lửa bằng kim loại đã hoen gỉ.
Chú Tín ở cạnh bờ sông, trong một túp liều tạm bợ, rách nát, bỏ hoang từ lâu. Chú nhặt nhạnh bìa cacton, bao tải che chắn xung quanh cho kín đáo. Hàng ngày chú đi làm mướn, ai thuê gì làm nấy, khi ra đồng, lúc xuống bãi. Đi từ sáng sớm đến tối mịt mới về. Trời thương nên chưa thấy chú ốm vặt bao giờ. Hễ rảnh là chú thả chài bắt cá. Ngày trước, sông hồ đầy nước, mương rạch chằng chịt nên cá tôm nhiều vô kể. Chú là tay sát cá, chiếc giỏ mang bên hông lúc nào cũng đầy vun.
Tôi là đứa gần gũi chú Tín nhất. Chú rất thương tôi, tập tôi bơi và cõng tôi qua những chỗ nước trũng sâu. Mẹ tôi, những khi vắng khách, ngồi ở mũi đò, vừa giặt giũ vừa bắt chuyện với chú. Tôi thấy mẹ nhìn chú rất trìu mến.
Với người ngoài là thế, còn người trong nhà, như bà nội, chẳng hiểu sao lại ghét mẹ và tôi đến thế. Tôi tìm sự chia sẻ, đồng cảm ở cha nhưng đều vô ích. Cha sẵng giọng, quát tháo inh ỏi, miệng nồng nặc men rượu mỗi khi từ quán cô Thu trở về. Riết rồi cũng quen, tôi chịu đựng cùng mẹ. Bà nội hay bóng gió, rằng đàn bà mất nết hư thân, rằng mèo mả gà đồng. Lúc còn nhỏ, tôi nghe nhưng rồi mau quên. Còn mẹ thì buồn lắm. Mẹ lặng thầm như chiếc bóng trong căn nhà ba gian thừa thãi. Hình như trong gia đình này, mẹ tôi chưa hề có hạnh phúc. Ở đấy, chỉ có người mẹ chồng đầy ác cảm, cay nghiệt và một người chồng cục súc, vô tâm. Mẹ hay ra ngồi ở bến sông. Chờ khách qua đò. Cũng có hôm, mẹ cứ ngồi đấy, tới khi hoàng hôn buông xuống, phủ đầy mặt nước, tiếng cú trên cây gạo ở bến sông rúc lên mấy tiếng thê lương, mẹ mới quày quả, neo đò rồi về.
Tôi hay đi tìm mẹ, dụi mặt vào tấm lưng gầy, vương vất mùi mồ hôi, cảm giác thật bình yên. Mẹ thủ thỉ bên tai những điều tôi đã từng mơ hồ biết từ những trang sách. Về đối nhân xử thế. Về những hệ lụy cuộc đời vô tình giáng xuống người thân cô, yếm thế.
Tôi là đứa con trai hiểu chuyện nhưng dễ mủi lòng, nghe mẹ rút ruột giãi bày, cứ thế thút thít rồi lủi thủi theo chân mẹ về mà không thể nói lời nào để an ủi cả.
Bữa cơm tối ở nhà tôi hay ăn muộn. Bà nội hay đợi mẹ tôi về nấu. Bà thường ra chợ hay đi dạo xóm. Tới giờ ăn mới về. Cha tôi hết rượu lại nằm khoèo, tréo chân, nhổ mấy cọng râu mọc ngược dưới cằm. Tôi biết phụ mẹ ngay từ nhỏ. Bà nội không nói gì, chỉ ném cái nhìn hằn học vào đứa cháu ốm yếu, xanh xao bởi nhiều lần bị đòn oan vì bênh mẹ.
Tôi hay dè sẻn, thường có thức gì ngon cũng giấu giếm để mang ra cho chú Tín. Có lần bà nội phát hiện, la lối om sòm, sai cha kéo tôi ra trói ở cổng chuồng bò. Muỗi đốt, kiến đốt sưng tấy hai bàn chân tôi. Mẹ gập đầu lạy lục, van xin, bà nội mới tha. Xong mẹ đưa tôi ra đò, vừa xoa dầu vừa khe khẽ cất lời ru “Gió đưa cây cải về trời…”. Rồi hai mẹ con ôm nhau khóc…
Ít lâu sau nhà hàng xóm bị trộm bầy gà. Mọi nghi ngờ đổ dồn vào chú Tín. Tôi và mẹ thì không tin chú là người như thế. Chú Tín tốt tính, thật thà. Sống một mình, có gì ăn nấy, tiện tặn qua ngày. Những hôm bắt được nhiều cá, chú còn đem cho mẹ mang về nấu canh chua hay kho mẻ. Đổi lại, mẹ dúi vào tay chú mấy chục ngàn hay vài quả khế, quả na. Chú cười thật hiền, khiến người đối diện yên tâm rằng chú là người tốt.
Một đám lông gà trôi nổi dọc bờ sông không thể nói lên điều gì cả. Mấy dẻ xương chôn mé bãi bị chó đào lên cũng khó lòng biết ai là thủ phạm. Thế mà bà nội và cha tôi cứ quả quyết chú Tín là phường trộm cắp, cấm tôi giao du với chú, còn mẹ mày… Bà nội ngừng lại, nhìn xoáy vào mặt tôi… thì mặc xác.
Mẹ tôi ngày càng buồn bã và thiểu não. Cảm giác tấm lưng của mẹ còng xuống hơn khi đôi quang chất nhiều thứ phải gồng, phải gánh. Mỗi tháng, lấy tiền hụi, tiền xâu gì đó, bà nội vứt cho mẹ một số tiền để lo trang trải cho cả gia đình. Lần nào cũng vậy, cha tôi lén lấy bớt, mẹ giấu đâu cũng không qua được mắt cha. Mẹ lận vào lưng quần, nửa đêm cha mò vào, cuỗm mất. Mẹ đành phải chạy chợ, đi sớm về trưa, tiết kiệm từng đồng để bù vào số tiền cha tôi nướng vào sòng bài và quán rượu.
“Tại sao mẹ lại chịu khổ như vậy?”
Tôi băn khoăn hỏi mẹ khi vừa qua tuổi dậy thì. Mẹ cười buồn, đáp nhẹ, đầy nỗi niềm:
“Chứ biết làm sao hở con, mẹ biết đi về đâu, nhà ngoại thì nghèo mà lại ở xa!”
“Con sẽ đưa mẹ đi, đi đâu cũng được… Mẹ chờ con nhé!”
Tôi dứt khoát, dù chưa ý thức được những góc khuất cuộc đời và nỗi đau thân phận mà con người luôn đối diện. Muốn hoán đổi, vượt thoát đâu phải nói là làm được. Những mắc mứu, những định kiến và cả sỉ diện nữa luôn là rào cản khó lòng bước qua. Chính vì thế, sức nặng của tập tục, của lễ giáo luôn đè lên suy nghĩ, khiến tâm hồn họ dần chai sạn, khiến trái tim họ bao phen rỉ máu.
Vào một đêm oi bức, nồm hanh, trăng mờ. Trông xa vầng trăng đỏ ối, loang ra bốn phía những vệt màu buồn bã. Không gian ngưng đọng, chẳng có chút gió nào. Mẹ bảo là trăng máu. Chốn nhân gian có người bị hàm oan, tức tưởi mà chẳng biết giãi bày, thổ lộ. Dù chỉ là một hiện tượng của thiên nhiên nhưng trăng máu từ bao đời gắn vào đấy những câu chuyện, những dự cảm không mấy tốt đẹp. Những hệ lụy, đớn đau. Những khúc quanh của số phận, cả sự gãy gấp của giá trị truyền thống. Tôi chưa hiểu nhiều nhưng người làng từng đồn thổi khi một nhà sư vào buổi chiều nhọ mặt người, qua làng và phán như thế. Làng tôi năm ấy hoa màu thất bát, sông hồ cạn đáy, đồi núi xác xơ. Cha tôi bị đá đè suýt mất mạng.
Tôi nhìn sâu vào mắt mẹ, mẹ chỉ lắc đầu cúi mặt xuống, nhưng đã khiến tôi hiểu rằng mẹ đang nói về chú Tín, về người đàn ông sống trong túp lều cô quạnh. Và có lẽ, sâu xa hơn, mẹ đang nói về mình thì phải. Văng vẳng bên tai tôi là lời bà nội chì chiết, sỉ nhục mẹ:
“Ngữ lăng loan, nó đâu phải máu mủ nhà này!”
Nó, trong lời của bà nội là tôi. Trời ơi, thì ra bà nội, cả người cha tôi từng yêu thương, kính trọng đều cho rằng mẹ dan díu với chú Tín sinh ra tôi. Nếu không vậy, tại sao mẹ lại thân thiết với chú Tín và chú Tín lại thương tôi đến thế!
Tôi nấp sau vách nhà, hằn học nhìn người tôi gọi là bà nội đang đặt điều, nghĩ xấu về mẹ. Còn mẹ, không thế phân trần, cũng không biện hộ. Cha tôi hết nhìn bà nội rồi lại nhìn tôi, như thể xác thực vấn đề chứ không nói gì cả. Hình như men rượu khiến ông líu lưỡi lại, chỉ có cặp mắt vằn lên đỏ quạch, rồi chỉ một lát sau cha gục mặt xuống hiên nhà, ngáy khò khò.
Tôi và mẹ dìu cha vào phòng. Cha vật xuống giường, rên rĩ qua kẽ răng: “Thu ơi, chỉ có cô mới làm tôi vui thôi…”. Mẹ lùi lại, suýt ngã. Tôi giữ lấy tay mẹ, cảm giác mẹ đang run lẩy bẩy. Lát sau, trấn tĩnh mẹ không nói gì chỉ nhìn tôi qua ánh đèn lờ nhờ trong căn phòng loang mùi nhang mà bà nội vừa thắp lên. Bà rì rầm khấn vái, bà sì sụp cúi lạy. Một chốc sau, bà lia cặp mắt sắc đanh về phía mẹ con tôi:
“Nhà này không chứa chúng mày nữa, đi đâu thì đi, cho khuất mắt tao!”
Tôi nhìn mẹ, muốn van xin mẹ hãy nói một câu gì đấy cho bà nội hiểu hay hét toáng lên để phản đối cách lập luận của người mẹ chồng độc đoán, khó ưa cũng được nhưng mẹ chỉ cúi mặt, nước mắt bắt đầu rơi xuống. Điều này càng khiến tôi giận mẹ, sao mẹ lại có thế nhẫn nhục, chịu đựng như thế. Mẹ phải biết phản kháng, biết đấu tranh để giành lấy hạnh phúc hoặc ít ra cũng để có được cho mình một cuộc sống bình yên chứ. Nhưng không, mẹ kéo tay tôi ra ngõ. Trăng càng về khuya càng rực lên, sáng ngời. Khóm chuối xào xạc gió, lênh láng ánh lân tinh. Tiếng côn trùng từ trong hốc tối cứ rỉ rả tiễn chân hai mẹ con.
Từ ngày ở trong khoang đò cùng mẹ, tôi gặp chú Tín nhiều hơn. Mỗi lần có việc qua sông, chú hay ngồi ở mũi đò, đưa cặp mắt buồn rầu nhìn mẹ con tôi. Chú biết chuyện mẹ con tôi bị đuổi ra khỏi nhà một cách vô cớ.  Chú lo lắng, quan tâm tôi từ những việc nhỏ nhất. Tôi hay theo chú lội dọc bờ sông đơm cá, cắm câu. Chú ngồi ở bãi cỏ ven bờ sông, nhìn tôi lặn hụp. Chú hay vuốt mái tóc hoe vàng vì tắm nắng gội mưa của tôi. Những chiều mùa hè, chú làm diều cho tôi thả. Chú hay kể chuyện chiến trường. Mẹ tôi không cấm cản tôi tiếp xúc nhiều với chú mà ngược lại mẹ còn tỉ mỉ khâu lại chiếc áo rách tà cho chú. Hôm nào đi chợ về, mẹ đều dúi vào tay tôi khi thì gói xôi khi thì bao thuốc lá bảo đem cho chú. Mẹ bảo với tôi, chú ấy là người tốt nhưng cô độc, bất hạnh.
Người làng đồn ầm mười mươi chuyện chú Tín và mẹ tôi có gì với nhau khiến bà nội tôi càng sôi máu, ra bờ sông, ngó ngược nhìn xuôi, chửi mẹ tôi thậm tệ. Mẹ vẫn lặng im, cúi gằm mặt rồi chống sào, đưa đò tách bến. Tôi ức không chịu được, vạch quần tè xuống sông.
Trong giấc mơ thiếu thời tôi hay thấy mình bị trói, bị đánh vào đêm trăng máu. Tôi lăn lộn, khóc thét rồi choàng tỉnh, người đầm đìa mồ hôi. Chiếc đò chao đảo, sợi dây neo cột vào cọc tre sát mép nước, căng quá, đứt phựt. Mẹ tôi hoang mang, chới với. Chiếc đò ra giữa dòng thì thăng bằng trở lại, trôi lững lờ. Thì ra chú Tín còn thức, ngồi trên bờ châm thuốc hút, trông thấy, bơi theo, giữ lại.
Tôi muốn bỏ học, mẹ nói gì tôi cũng không nghe. Học làm gì nữa, khi trong đầu óc mình luôn lởn vởn đòn roi và tiếng chửi. Học làm gì nữa, khi những người thân yêu, ruột thịt sẵn sàng từ mặt, bỏ rơi con cháu… Mẹ lảng tránh ánh nhìn thương cảm của tôi bằng sự phớt lờ cố hữu:
“Chiều nay con muốn ăn gì, mẹ nấu, mang cho chú Tín nữa!”
Tôi biết chú Tín thích ăn canh chua và khoai xéo ngào đường. Chú kể hồi nhỏ chú hay ăn hai món đấy. Quê chú nghèo, chỉ trồng nhiều khoai, nhiều ngô. Trí nhớ của chú đôi khi lóe lên, kí ức ngày xưa chợt hiện, chú rành rẽ từng chuyện. Nhưng rồi, lát sau chú lại ú ớ, quên hết, có khi ôm đầu, hét toáng lên, trông tội nghiệp vô cùng.
Sáng sớm, tôi và chú Tín qua đò, đón xe ôm lên bệnh viện tỉnh thăm bà nội. Bà bị tai biến, cũng may phát hiện kịp thời. Ban đầu, tôi nhất quyết không đi, nhưng mẹ tôi giục mãi, bảo dù sao cũng là bà nội của con. Bà già rồi nên khó tính, con chấp nhặt làm gì. Nghe lời mẹ đi, có mệnh hệ gì, con hối hận không kịp.
Cha tôi bận gà gật ngủ vì say ở quán cô Thu, bận chui vào mấy sòng bài dọc triền đê cuối làng nên việc chăm sóc bà nội đều nhờ mấy cô chú trong họ. Tôi đứng bên bà, nhưng không nói gì. Bà nhìn tôi, hình như đôi mắt già nua của bà ứa ra mấy giọt nước hiếm hoi.
Chú Tín khuyên bảo tôi nhiều lắm. Rằng thế này, thế kia, rằng bà nội khắt khe đều có lí do cả, rằng phận cháu con không được hỗn, không được vô lễ với người lớn. Tôi nhìn chú Tín đầy biết ơn, không ngờ người mà ai cũng bảo không bình thường ấy lại phân tích cho tôi những lời phải trái. Tôi cũng biết chú hiểu tôi, đứa con thương mẹ, muốn bảo vệ mẹ. Tôi lạnh nhạt với bà nội là vì không thể thương được một người bà luôn xét nét, bịa chuyện hòng làm tổn thương tâm hồn người con dâu hiếu thảo, hiền lành là mẹ và làm rỉ máu trái tim non trẻ, ngây thơ, là tôi.
Rồi khoảng cách giữa bà nội và mẹ tôi gần hơn một chút sau cái hôm tôi lên bệnh viện thăm bà. Bà nội sai cha ra bến sông đưa mẹ con tôi về nhà. Trong khi tôi chần chừ, lưỡng lự thì mẹ đã vội vàng xếp quần áo, đồ đạc. Tôi nhíu mày, ngạc nhiên. Mẹ không nhìn tôi mà chỉ giục:
“Con chuẩn bị nhanh lên, bà nội mong!”
Tôi làm theo lời mẹ mà lòng ngổn ngang suy nghĩ. Tại sao mẹ lại như thế? Tại sao mẹ muốn trở về ngôi nhà đã gieo cho mẹ bao phiền muộn? Hay có điều gì đấy khuất tấtmà tôi chưa hiểu, chưa thông.
Cha tôi đứng trên bến, ngó lơ ngơ bốn phía. Trời trưa tròn bóng. Nắng rát mặt. Lá cây đậu đầy mặt nước. Mũi đò nghếch lên bờ cát, tôi phóc mạnh, lách người qua một bên, tránh cái nhìn không mấy thiện cảm của cha.
Ở nhà giờ bà nội tôi yếu hẳn. Suốt ngày chỉ ngồi một chỗ, di chuyển đều có người dìu. Cha tôi vẫn la cà quán xá, có khi còn ở lại qua đêm đâu đó. Bà nội đe nẹt cha tôi, rằng mày liệu mà sống, đừng giống… Bà buông lửng câu nói rồi nhìn quanh. Cha tức tối, đá mạnh chân vào tường phản ứng. “Bà không có quyền, bà… không… phải…” Cha cũng ngắc ngứ, rồi xô cửa vô phòng nằm. Bà nội rũ xuống như tàu chuối héo.
Tôi trở về sau nửa năm học nghề trên phố. Mùa chướng, nước dâng, tôi ra bờ sông cột chặt lại sợi dây neo. Chú Tín trông thấy tôi, mừng rỡ, hỏi thăm không ngớt. Chú có vẻ ốm, gương mặt lộ nhiều nếp nhăn, nhàu nhĩ. Đôi mắt chú có vẻ buồn hơn. Tôi ngồi bên chú, lặng im. Chú ôn tồn:
“Con trai nay ra dáng lắm, sắp có vợ được rồi!”
Tôi vô tư cười, ném hòn sỏi xuống sông. Sau tiếng động khẽ là những vòng tròn lan ra xung quanh. Tôi thích thú nhìn theo. Chú Tín nghiêng mặt nhìn tôi hồi lâu rồi thở dài. Tôi chưa hiểu thái độ của chú nhưng cũng không bận tâm lắm. Đêm ấy, lần đầu tiên tôi ngủ lại với chú.
Nửa khuya, tôi bỗng nghe tiếng chú thở. Hổn hển. Dồn dập. Có lẽ chú Tín mê sảng khi gặp ác mông? Tôi vội lồm ngồm ngồi dậy. Dưới ánh trăng mờ cuối tháng, bên hông túp lều, gió khuya hun hút, chú Tín nửa nằm nửa ngồi. Chú cởi trần, chiếc quần đùi mẹ tôi mua cho chú dạo trước đã kéo xuống ngang gối. Tôi bất ngờ, cảm giác bấn loạn nhưng có điều gì đó sai khiến, bắt tôi phải dán mắt vào người đàn ông gần sáu mươi tuổi đang tự giải tỏa nhu cầu.
Hình như chú không biết tôi nhìn trộm. Gương mặt chú lộ rõ sự nhục cảm, đầy thỏa mãn. Chú rên khe khẽ. Chú miết vào vùng kín. Chú cong người lên… Nhưng rồi, mãi vẫn không được gì, chú bất ngờ buông tay, rã rời, thở dài. Cái bộ phận nơi vùng kín không tuân theo sự điều khiển của chú cứ xìu xuống. Chú cắn răng, bất lực, nhìn bầu trời rời rợi ánh trăng.
Tôi không biết nguyên nhân về sự cố này. Bản thân tôi, một gã trai mới lớn, cũng nhiều lần giải tỏa, và bao giờ cũng thế, đều diễn ra suôn sẻ. Còn chú Tín thì… Tôi băn khoăn mãi…
Sáng sớm, trong lúc chú Tín còn ngủ, tôi đã lén chạy về nhà.
Đến trưa đó có người bà con họ xa ghé thăm bà nội. Khi thăm nom cơm nước xong, trên đường xuống đò ôm mẹ tôi khóc ròng.
“Chị ơi, sao chị khổ thế. Em thương chị lắm. Chị đừng trách mẹ chồng chị nhé. Bà ấy cũng có nỗi khổ riêng…” Mẹ tôi nắm chặt tay người em bà con, vừa kéo đi vừa rấm rứt khóc. Lúc xuống đò mới khe khẽ nói.
“Chị khổ mấy cũng chịu, chỉ mong thằng Sang (là tôi) hiểu chuyện, sống tốt và biết yêu thương.”
Tôi đi cùng ra bờ sông tìm chú Tín mò ít trai tối nấu cháo nghe mà ngạc nhiên quá đỗi, có chuyện gì được che giấu, chôn chặt trong thẳm sâu cõi lòng của những người đàn bà là bà nội, là mẹ tôi vậy?
Sau khi đưa người họ hàng sang sông, tôi lân la hỏi mẹ thì biết hóa ra bà nội tôi không thể có con, về làm vợ làm dâu đến gần năm năm mà cái bụng cứ phẳng lì. Ông nội tôi là thợ đóng cối xay, có thói trăng hoa, rày đây mai đó, hết ở miền xuôi lại lên miền ngược. Sau hơn một năm xa nhà, ông trở về, ẵm theo đứa trẻ hơn một tuổi, là cha tôi. Bà nội buộc phải nuôi con của người khác, nếu không sẽ bị đuổi ra khỏi nhà. Bà nuốt hận vào lòng, trách người đàn bà chưa biết tung tích thì một mà hận người chồng đầu ấp tay gối thì mười.
Khi cha tôi chùng mười tuổi, ông nội đi biệt không về. Nghe đâu, ông đã gá nghĩa với một bà góa tuốt miệt trên. Bà nội tôi lại chìm vào đau khổ, tính tình trở nên lạnh lùng, nóng nảy. Bà hay chửi bới, chuyện nọ xọ chuyện kia, nhất là từ khi cha tôi cưới vợ. Dù mẹ tôi hiền thục, nết na nhưng cũng không thể thay đổi cách nhìn nhận, đánh giá của bà. Bà chì chiết, khó chịu. Bà xét nét từ việc rửa bát đến giặt giũ, từ việc quét nhà đến ủ trấu, nấu cám heo. Mọi thứ mẹ tôi làm chưa khi nào khiến bà nội hài lòng. Đỉnh điểm là từ khi mẹ sinh tôi, chú Tín xuất hiện ở làng, thì có lẽ những mối nghi ngờ đã thành rãnh trong tâm can và sự thua thiệt của bản thân trước kia đã hiện về trước mắt. Bà đặt điều nói xấu, đứng đằng sau xúi giục cha tôi hành hạ vợ, như chỉ có thế bà mới hả dạ.
Cơ quan chức năng vào cuộc vì chú Tín sống một mình, chết bất thường nên cần điều tra, làm rõ. Người ta cử bác sĩ pháp y, mổ khám nghiệm tử thi. Chú Tín bị trúng gió độc. Điều bất ngờ là vị bác sĩ trực tiếp mổ thi thể chú Tín là đồng đội cũ. Ông bất ngờ khi nhận ra người bạn từng vào sinh ra tử với mình.
Tôi nghe ngóng tình hình, lòng đầy xót xa, thương đời chú Tín. Tờ kết quả giám định được công bố sau đó, mới biết rằng, chú Tín là thương binh. Viên đạn găm sâu phần bẹn, ảnh hưởng đến dây thần kinh tuyến tiền liệt, khiến tinh trùng không thể sản sinh bình thường mà nhiều khi chỉ rỉ ra một cách mất kiểm soát… Chú bị tước đoạt thiên chức làm cha…
Khi được hàng xóm kể cho nghe điều này, bà nội lần túi áo, gọi mẹ tôi lại gần, dúi vào tay mấy trăm ngàn, bảo con mua gì đi viếng nó, người đâu mà khổ cho đến chết, tội nghiệp quá chừng. Mẹ rưng rưng khóc. Bà nội quay mặt chỗ khác.
Tôi cùng mẹ ra bờ sông. Dòng nước êm đềm, trôi về phía biển. Túp lều tạm bợ của chú Tín bị gió bạt, bay đi tứ phía.
Tôi đón con chó già về nhà nuôi. Nó khôn vô cùng. Nhớ chú Tín là chạy một mạch ra nghĩa địa nằm phủ phục bên cạnh mộ của chú. Nhiều lần tôi đi tìm nó. Thấy nó khóc mà cũng thấy mủi lòng. Tôi đem chuyện này nói với mẹ. Mẹ lặng người khỏa nước liên tục, cặp mắt xa xăm đến một phương trời vô định. Tôi hỏi mẹ đang nghĩ gì, mẹ trìu mến nhìn tôi và nhẹ nhàng:
“Về tình người, tình đời con trai ạ!”
Tôi gật đầu rồi bóp chặt bàn tay bắt đầu nhăn nheo của người đàn bà đã chịu nhiều đớn đau bởi những hệ lụy, những hờn ghen khó hóa giải.
Bất ngờ, mẹ thủ thỉ bên tai tôi, nhưng cảm giác mẹ đang nói với chính mình:
“Ở đời sai lầm lớn nhất của con người là luôn áp đặt tâm trạng, quan điểm của mình lên người khác. Để rồi cứ hằn học, cứ ghim gút đến nỗi sự bao dung, tha thứ không thể nào có cơ hội tỏ bày, thể hiện. Nhưng nghĩ kỹ, sâu xa thì mình nên thông cảm, bỏ qua được thì cũng cứu vãn được, giúp họ hoàn thiện nhân cách, nhìn cuộc đời với cặp mắt nhân từ hơn”
Mẹ đang nói về bà nội? Thực sự, tôi càng trân trọng tình cảm của mẹ khi đã xử sự một cách độ lượng với bà nội, người đã gây cho mẹ bao muộn phiền và chảy biết bao nước không kể được.
“Con trai à, bà nội là người đáng thương hơn đáng trách, bà không còn sống bao lâu nữa, mẹ con mình phải biết yêu thương bà nhiều hơn nữa!”
Tôi nhìn mẹ rung rung rồi nhìn lên bầu trời bao la những vì tinh tú. Đêm nay hình như trăng máu. Một quả cầu màu vàng thau lơ lửng. Mẹ bấm đốt ngón tay bảo không phải. Tôi nhất quyết là trăng máu. Vầng trăng máu đêm nay không dệt nên những huyền tích xa xưa, đầy vận rủi nữa. Nhìn trăng tôi cảm giác yên bình và ấm áp lắm
Cha tôi bỏ đi trước ngày chú Tín mất mấy hôm, đột ngột trở về. Quỳ gối trước mặt bà nội. Bật khóc. Lần đầu tiên, tôi nghe cha gọi bà nội là mẹ!.
1/1/2026
Sơn Trần
Theo https://vanhocsaigon.com/