Thi thoảng trên đường, giữa cái
nóng nực, nhấp nhô và chen lấn của dòng người, bất ngờ ta vẫn nghe thấy
trong vắt, véo von tiếng hót của các loài chim. Nhưng dường như không
phải từ trên tít thinh không, từ vòi vọi trời xanh, từ những hàng cây
xanh lá hay "trong bụi mận gai"(*), mà là từ những chiếc lồng treo trong
sân hoặc trước hiên nhà... Tiếng chim hót trong những lồng tre(!)
Hà Nội thời đổi mới, phát triển và hội nhập, lúc nào cũng tất bật, hối
hả. Ở bất cứ con phố, quận huyện nào cũng như đang quy hoạch, tu sửa,
chỉnh trang khiến thành phố như công trường xây dựng khổng lồ đầy khói
bụi. Trong bộn bề quy hoạch, việc xây mới, mở rộng đường phố được ưu
tiên hàng đầu và điểm nhấn của nó chính là việc trồng mới, chỉnh sửa
những hàng cây xanh.
đôi chim.
Đôi bạn. Ảnh: TL
Những hàng cây không chỉ làm dịu mát phố phường, điều hoà khí hậu mà nó
như những "khuông nhạc" duyên dáng, thăng giáng, nghiêng ngả theo mùa.
Hà Nội là thành phố nhiều cây xanh.
Nhưng có điều lạ hình như ta lại ít thấy bóng dáng những đàn chim về trú
ngụ, làm tổ. Không tin, bạn hãy thử đứng dưới những hàng cây nhìn và
lắng nghe. Tại sao nhỉ? Do không khí ô nhiễm? Do tiếng ồn động cơ? Do
những đường dây điện đen kịt như cạm bẫy? Do không gian sống chật chội?
Vì thế, những người Hà Nội có chút hoài cổ, thích làm bạn với cây, với
hoa, đặc biệt với tiếng chim hót thường buồn rầu nuối tiếc. Bởi trong
tâm trí họ - cách đây chưa lâu thành phố này còn dịu dàng, thơ mộng lắm.
Cùng với vẻ đẹp của hồ nước, của cây xanh, của hoa, của lá, tiếng thánh
thót của các loài chim tạo thành những bản nhạc rộn ràng, muôn điệu, mê
đắm khiến tâm hồn người bỗng lắng đọng, da diết.
Thôi thì... đành vậy, thời công nghiệp hoá, khó có thể thoả mãn hết niềm
đam mê, hãy thử hưởng thụ cái thú chơi tao nhã theo cách riêng mình.
Chim sẻ trong thành phố. Ảnh: TL
Này nhé, một ngày cuối tuần nhàn rỗi, ta cùng lũ bạn lang thang đoạn phố
cảnh, ngã ba chợ Bưởi - Hoàng Hoa Thám. Gọi là đoạn phố cảnh vì từ dốc
Đốc Ngữ đổ về phía chợ Bưởi chỉ dài hơn nghìn mét mà người ta trưng bày
rất nhiều thứ: ngoài chim cảnh còn có cá cảnh, cây cảnh, chậu cảnh, đôn
cảnh.
Ở đây, không biết từ bao giờ, người ta rủ nhau bày bán rất nhiều loài
chim: chim khuyên, chích choè, sáo, loan, phượng, sơn ca... Đến nỗi có
người đã gọi chợ Bưởi là chợ chim.
Đi qua đoạn này, dù không muốn ta vẫn nghe thấy tiếng chim véo von, da
diết bên tai. Tiếng chim hót gợi lên trong lòng người những kỷ niệm của
thời thơ trẻ đuổi bướm, bắt chim, cùng nhau lang thang trong những khu
vườn mênh mông và hoang vắng, thậm chí quên ăn, quên ngủ để đi theo
tiếng hót của lũ chim, và đau xót khi tình cờ thấy một chú chim bị
thương.
Dừng lại bên chú chim khuyên, nhuộm trên mình bộ lông óng mượt mầu vàng.
Chú nhảy nhót liên tục mỗi khi tay ta chạm vào lồng. Đôi cánh nhỏ khao
khát bầu trời rộng mở bay loạn xạ một cách bất lực trong khoảng không
chật chội đến mệt nhoài. Chú dừng lại ngơ ngác, uống một chút nước, tợp
một chú sâu. “Mua đi em. Con này mới bắt về, hót thì miễn chê” - người
bán chim mời mọc. “Nhưng bao nhiêu hả anh?”. “Rẻ thôi mà. Đã chơi chim
thì giá cả không thành vấn đề. Miễn là em thích”.
Ta lại “bắt” chuyện với chú chim khác - một chú chích choè hoa. Mới ngồi
xuống bên cạnh, chưa kịp chìa tay làm quen, anh chàng đã ra oai giương
cái mỏ đen dài giành thế chủ động, đôi cánh dang rộng, một chúm lông
trên lưng nhô cao, khiêu khích, bộ dạng dữ dằn, đầy "cá tính".
Tiếng chim hót trong những lồng tre!
Ảnh: TL
Đến một ngày kia, khi trái tim thấy cô đơn, trống trải sau những bon
chen, ham muốn tầm thường, những phù phiếm, ta lại trở về với miền quê
yêu dấu. Để quên đi tất cả. Để được thấy mình là cánh chim tha hương bay
về tổ ấm. Ta thư thái trong ngôi "nhà quê" đơn sơ, giản dị thuở nào. Ta
mắc võng nằm ở vườn cây mà nghe gió, nghe lá, nghe đất thì thầm. Để
thấy mình được bao bọc, chở che.
Để nghe thấy lích chích những tiếng chim. Để thấy trên mái nhà, đàn sẻ
nâu đang rình mò sân thóc. Và tít trên ngọn cây xoài, lũ chào mào say mổ
những quả chín mọng. Gió hè ùa về mát rượi. Lá trong vườn rụng xào xạc.
Giật mình, lũ chim bay lên nhơ nhác, hót véo von. Tiếng hót của chim
sâu như tiếng nô đùa con trẻ. Tiếng chào mào như tiếng vỡ giọng của
chàng trai mới lớn. Tiếng chim sẻ như tiếng của cô nàng ngoa ngoắt hay
giận dữ, đành hanh...
chim lúa.
Tự do. Ảnh: TL
Ta xoè tay, nắng xiên qua ngàn lá đậu hững hờ.
Ô, có chú chim đậu trên
bàn tay. Không phải, đấy là bóng chim trong nắng vô tình bay qua... Khu
vườn thanh vắng, trong tiếng chim quấn quýt thân thương, thảng hoặc
"nghe" thấy mùi của hương cỏ non ngai ngái, mùi tanh tanh của bùn, mùi
nồng của gốc rạ cháy dở...
Có cái gì đó như đánh thức ta. Đúng rồi, tiếng chiếp chiếp của con chim
non gọi mẹ đòi ăn. Nhớ mẹ, thỉnh thoảng chúng thò cái mỏ sữa ra ngoài
hích hích vào lá. Giờ này, chắc mẹ chúng đang về. Ngày xưa bé ta cũng
thế, bạn cũng thế. Hình như tất cả sinh linh trên thế gian này đều thế.
Để rồi sương mai, ta trở về thành phố đối diện với thực tại. Với nóng,
với bụi, với hầm hập, khô hanh. Với cả những khát khao, lo toan cùng kỳ
vọng. Ta lại trò chuyện với chú chim trước hiên nhà. Dẫu biết tiếng hót
sẽ kém hay, kém ngọt ngào quyến rũ. Nhưng trong thời đại số hóa này, khi
mà thời gian và không gian đều trở nên chật chội, thì chỉ tiếng "chim
lồng" cũng thấy lòng như vợi đi nỗi muộn sầu...
(*) Mượn ý tác phẩm "Tiếng chim hót trong bụi mận gai" của Colleen
Mc Culough.






Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét