Âm nhạc Từ Công Phụng

Âm nhạc Từ Công Phụng

         Một buổi chiều đầu mùa hè, ngồi nhìn những đám mây giông vần vũ cuối chân trời, chợt nghe Tuấn Ngọc ru bản " Mắt Lệ cho người", ta mới thấy hết sự quyến rũ, mê hoặc của âm nhạc Từ Công Phụng. Ca từ  rất đỗi nhẹ nhàng và sâu lắng. Những nốt nhạc dìu dặt chút tình vương vấn rồi khép lại trong âm giọng đô trưởng trầm ấm, ngân vang...

         "Mưa soi dấu chân em qua cầu
         Theo những cánh rong trôi mang niềm đau
         Đời em đã khép
         Đi vội vàng
         Tình ta cũng lấp lối thiên đàng
         Như cánh chim khuất ngàn
         Như cánh chim khuất ngàn
         Còn mong còn ngóng chi ngày yêu dấu..."

                  Mắt lệ cho người - Tuấn Ngọc  

         Từ Công Phụng (sinh ngày 27 tháng 7 năm 1942) là một nhạc sĩ Việt Nam nổi tiếng. Ông là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu cho tân nhạc Việt Nam giai đoạn 1954 - 1975.  Cùng với Phạm Duy, Ngô Thụy Miên, Vũ Thành An, Trịnh Công Sơn, Lê Uyên Phương..., Từ Công Phụng là tác giả của những ca khúc trữ tình được nhiều người biết đến như: Bây Giờ Tháng Mấy, Mắt lệ cho người, Giọt Lệ Cho Ngàn Sau, Mùa Thu Mây Ngàn, Lời Cuối, Tuổi Xa Người, Mùa Xuân Trên Đỉnh Bình Yên, ...
         Từ Công Phụng tốt nghiệp cử nhân luật, từng là biên tập viên đài phát thanh VOF.Ông tham gia sáng tác nhạc từ năm 1960.

        Sau 30 tháng 4 năm 1975, các sáng tác của ông bị cấm lưu hành tại Việt Nam cho đến năm 2003. Ông rời Việt Nam từ tháng 10 năm 1980 và hiện đang định cư tại Portland,Oregon, Hoa Kỳ. Năm 1998, ông có trở về thăm quê hương Ninh Thuận, nhưng không tham gia hoạt động âm nhạc.      

         Tháng 5 năm 2008, ông lại trở về Việt Nam và lần này có biểu diễn trong chương trình "45 năm tình ca Từ Công Phụng" tại một phòng trà ở Sài Gòn.     

         Du Tử Lê đã có lần nói về Từ Công Phụng, những tình khúc của họ Từ, hình như đã không chỉ như những tình khúc hiểu theo nghĩa một sáng tác nói về tình yêu đôi lứa. Ẩn giữa những dòng nhạc, giấu trong những lời ca, mỗi tình khúc của Từ Công Phụng còn là một thánh thoát êm đềm, dù cho nhạc phẩm nói về một tình yêu đổ vỡ. Ở đâu đó, trong những dòng nhạc, giữa những từ ngữ, vẫn thấp thoáng một nhân sinh quan đầy cam chịu và độ lượng:

         "Mưa soi dấu chân em qua cầu

         Theo những cánh rong trôi mang niềm đau
         Thời nào yêu hết trái tim buồn
         Lời nào yêu hết trái tim buồn
         Xin giữ trong mắt lệ, xin giữ trong mắt lệ
         Nhòa theo từng gót chân người xa vờ
         Mưa âm thầm buổi chiều thổn thức
         Sẽ nhạt nhòa từ ngàn năm nữa như em khóc hồn nhiên
         Nỗi muộn phiền ngày tàn hơi thở
         Em thấy không cõi đời vô vọng..."   
         Nói tới tình ca, cũng là nói tới bước đường mà, chẳng một nhạc sĩ nào không ít, nhiều kinh qua. Nó giống như cánh cửa mê hoặc đầy cạm bẫy sinh, tử. Với những người làm thơ vậy. Tình ca, cái thế giới mầu nhiệm, thần thánh của tuổi trẻ?

Hay nó là mặt bên kia của cảm nhận về địa ngục, thiên đường; hắt lên từ một dương gian hiu quạnh?

         Âm nhạc Từ Công Phụng sang trọng và quý phái:       

         "Xin em hãy cho tôi tạ tình
         Khi em đã đi qua khoảng đời tôi
         Dù một khoảng khắc sớm phai tàn
         Và lệ em rớt trên môi nhạt
         Đôi mắt em rất buồn
         Đôi chúng ta rất buồn
         Vạn câu tình cũ
         Xin gửi cho đời..."       

         Từ Công Phụng có nhiều kỷ niệm về đời sống âm nhạc, ở Montréal Canada, nhà văn Song Thao đã đi một vòng để làm một cuộc Survey nhỏ về nhjac sĩ Từ Công Phụng. Anh hỏi 10 người tuổi cũng trạc thế hệ  "Có biết Từ Công Phụng là ai không?" Có 9 người lắc đầu là không biết. Nhưng khi anh hỏi "Có biết bài hát Bây Giờ Tháng Mấy không?" thì 10 cái đầu cùng gật gù và tán thưởng "Đây là một bài hát hay, để lại nhiều kỷ niệm trong đời tôi..."

              

      Trần Thiện Hiệp, Du Tử Lê, Vũ Thành An, 

Từ Công Phụng

     Có một lần ở Melbourne, Úc, vì nể lời yêu cầu của đứa con trai, một ông cụ lần đầu tiên trong đời đã đến dự đêm Nhạc Thính Phòng của Từ Công Phụng. Sau khi chương trình chấm dứt, cụ xin được lên sân khấu để phát biểu vài cảm tưởng. Cụ đã tặng cho Từ Công Phụng một đoá hồng. Ông nói: "Đây là lần đầu tiên trong đời tôi tặng cho nhạc sĩ một nhánh hoa hồng. Nhạc sĩ đã làm tôi xúc động và thay đổi thành kiến của tôi về nhạc tình. Trước khi tôi rất ghét nhạc tình vì nó ủy mị, không mang đến cho con người một sức sống. Nhưng đặc biệt đêm nay, sau khi nghe ông hát hơn 20 bài tình ca của ông, ông đã đánh tan thành kiến của tôi. Nhất là khi tôi nghe bản Ơn Em, tôi thấy tình yêu cũng là một cần thiết trong đời sống. Và sự trân trọng của ông đối với phụ nữ qua bài hát này là một thái độ rất lịch sự thoát ra từ tình yêu thương mà trước kia thế hệ của chúng tôi không hề nghĩ tới. Nếu tôi không đến được đêm nay thì quả là một điều thiếu sót. Tôi nói đây với tất cả lòng chân thành. Và đoá hồng này chính là niềm ưu ái riêng dành cho ông. Tôi xin thay mặt khán giả đêm nay để cám ơn ông." Ông cụ đã thật sự làm cho Từ Công Phụng xúc động.       

       Năm 1995, trong đêm nhạc kỷ niệm 35 năm Tình Ca Từ Công Phụng, sau khi chương trình chấm dứt, có một bà cụ khoảng 80 tuổi đến chào nhạc sĩ và nói: "Chừng nào ông đến nữa? Ông cố gắng trở lại sớm để tôi còn có dịp đến nghe ông một lần nữa. Nếu lâu lắm ông mới trở lại thì có khi tôi đã "đi" rồi." Từ Công Phụng cầm lấy tay cụ mà lòng nghẹn ngào... 
         Trong một dịp xuống miền Nam Califonia, một số bạn bè cũ từ thời học chung các trường đại học ở Sài Gòn mời Từ Công Phụng đến cùng vui với anh em trong buổi họp mặt. Họ có yêu cầu Từ Công Phụng hát cho họ nghe một sáng tác mới nhất. Họ vỗ tay và Từ Công Phụng cám ơn họ. Nhưng rồi họ từ chối tiếng cám ơn của tôi và nói: "Chúng tôi mới là những người biết ơn anh vì anh đã mang đến riêng cho chúng tôi chiều hôm nay một niềm hạnh phúc lớn qua âm nhạc của anh!"

           

         Với tiêu chí tự đặt cho mình: "Nhạc phải cho hay, lời phải cho đẹp và ý nghĩa...", âm nhạc Từ Công Phụng êm ái, mượt mà, sang trọng. Chúng ta hãy nghe Từ Công Phụng phổ bài thơ của thi sĩ Du Tử Lê thành ca khúc nổi tiếng  "Trên ngọn tình sầu"               

        (Trên ngọn tình sầu - Tuấn Ngọc) 
         "Hạnh phúc tôi hạnh phúc tôi
         Từ những ngày con nước về
         Ngoài trời mưa mau ngoài trời mưa mau
         Tay vuốt mặt không cùng
         Bầy sẻ cũ hom hem
         Chiều mái xám rêu xanh
         Trời êm cao chân nhỏ
         Cũng không về trên dòng sông tội lỗi
         Tôi nghe hắt hiu từ mắt em ngắt tạnh
         Môi thâm khô từ thuở định hôn người
         Ngày tháng hạ khi không mà trở rét
         Giọt nắng vàng lung linh màu lạnh ngắt
         Sao khi không người ngoảnh mặt kiêu s
         Chiều qua đó chân ai còn ríu rít âm thưa
         Lời ai ru như mơ cho trời xuống thật gần
         Người trông ngóng hương đưa mùi mái tóc đêm mưa
         Nhẹ theo lá oan khiên lả tả mái hiên người
         Tôi nghe hắt hiu từ mắt em ngắt tạnh
         Còn dế buồn tự tử giữa đêm sương
         Bầy sẻ cũ cũng qua đời lặng lẽ
         Em ở đó bờ sông còn ẩm cát
         Con sóng tình vỗ mãi một âm quen..."       

       Tôi vẫn không quên, cảm nhận một cô sinh viên, gặp tình cờ trong quán cafe ở Sài Gòn ngày ấy, khi nói về Từ Công Phụng: " Anh ạ !  Cảm được cái tình, cái tâm tư ấy của những tình khúc Từ Công Phụng, người ta thường ở trong một không gian kín như góc quán, thưởng thức vị đắng cafe và vị đượm của bài hát. ..."    

      Nhưng cũng có thể nhẹ nhàng như chiều nay, khi cơn gió giông chiều đang thổi, một mình nghe những giai âm nhẹ nhàng theo những bước chân lang thang suy ngẫm về tình yêu nào đó vừa qua và khe khẽ hát: 

 "....Xin em hãy cho tôi tạ tình khi em đã đi qua khoảng đời tôi..."