Truyện ngắn Đào Thu Hà: Phận gió

Truyện ngắn Đào Thu Hà: Phận gió

Hân tỉnh dậy vào lúc gần sáng. Từ bao lâu rồi chẳng nhớ, cô thường thức dậy vào tầm này. Hình như là từ ngày Kiên rời làng. Có thể là từ khi chị Hiên đi lấy chồng. Mà có khi xa hơn nữa, từ buổi sáng giật mình tỉnh dậy, quờ tay sang kế bên ôm mẹ chỉ thấy lặng ngắt, trống trơn. Từ ấy, những sớm lễnh loãng thứ ánh sáng mờ đục lọt qua ô cửa sổ, chỉ thấy tiếng ho khan của cha là rõ nét, trầm đục, nghe tức căng lồng ngực, rấm rứt như cố nén mà chẳng được.
Hân ngồi dậy, lắng nghe. Có tiếng chó sủa vọng lại. Và hình như có tiếng bước chân ai qua cỗng rất khẽ. Cô thấy lồng ngực mình nôn nao một nỗi mong chờ rồi rơi hẫng một nhịp khi nhận ra đấy chỉ là tiếng gió quét qua đám lá khô xào xạc. Lòng cố kìm một tiếng thở dài. Mùa gió sắp hết. Và Kiên chưa trở lại.
Kiên bỏ làng vào một ngày trời vừa trở gió. Cơn gió đầu mùa chỉ hơi se se, vừa đủ để đám con gái mới lớn buông một tiếng xuýt xoa duyên dáng. Hân nhớ rõ ngày hôm ấy, nhớ đến nỗi dù lòng quặn thắt lại, dù có cố làm mọi cách để quên đi thì mọi chi tiết vẫn cứ hằn sâu như được khảm vào trong đầu. Niềm vui khi biết một sinh linh bé nhỏ vừa hình thành trong mình chưa lịp nhen lên đã nhường chỗ cho những ngơ ngác khi nhận ra Kiên thực sự đã rời đi thật rồi.
Nhà văn trẻ Đào Thu Hà ở Đắk Nông
Cho đến tận bây giờ, Hân vẫn chưa từng trách móc Kiên. Dù rằng Kiên chẳng có đến một lời từ biệt. Dù rằng trước đó, Kiên đã gieo trong Hân niềm tin mong manh rằng rốt cuộc cô đã có thể giữ Kiên ở lại. Có lẽ, vì từ những ngày còn thơ bé, nhìn Kiên tự mình chịu đựng những vết roi hằn lên thể xác và những vết nứt dọc ngang khắp tâm hồn non nớt của một đứa trẻ, Hân đã luôn tin rằng, rồi sẽ đến một ngày, Kiên rời bỏ ngôi làng, rời bỏ căn nhà chứa đựng trong anh nhiều buồn đau hơn là những êm đềm, đẹp đẽ. Vì Hân biết, sau mẹ, người duy nhất níu kéo anh ở lại là chị Hiên cũng đã đi rồi. Những ràng buộc giữa anh và Hân mỏng mảnh quá. Hay tại Hân luôn tự an ủi mình rằng, rời xa nơi này, tâm hồn Kiên sẽ bình yên lại, những tổn thương sẽ mờ đi, chìm dần theo năm tháng.
Trận gió đêm khiến lá khô rụng đầy một khoảng sân, kéo ra đến tận ngõ. Hân vun lại một góc, đốt lửa. Ngọn lửa trong gió đung đưa. Mùi lá khô cháy ngai ngái. Hân nhớ những đêm gió lạnh, Hân, Kiên và chị Hiên thức trắng bên bếp củi, kể cho nhau nghe những câu chuyện không đầu không cuối rồi cười rúc rích. Những tháng ngày bình yên như mới đây thôi mà đã xa ngái. Chẳng biết có phải do khói mà Hân thấy mắt cay cay. Nhưng Hân không khóc được. Nước mắt đã khóc cạn cùng Kiên từ những ngày nào xa xôi rồi.
Hân thương Kiên từ lúc còn thơ bé. Nhà Hân và nhà Kiên giáp nhau một mảnh vườn rộng, chẳng cần rào giậu gì. Mỗi khi nghe tiếng quát tháo của cha Kiên, Hân biết tìm Kiên ở đâu. Kiên sẽ mang cánh tay bầm tím, hay tấm lưng lằn những vệt roi ra cuối vườn giáp với nhà Hân, ngồi thu lu dưới gốc cây bưởi mà khi còn sống mẹ Kiên thường hái lá, nhặt hoa đun nước gội đầu. Kiên cứ bặm môi ngồi đầy cho tới khi bóng tối phủ sương lạnh ngắt vai. Hân ngồi bên cạnh, lặng lẽ chảy nước mắt khóc vì thương Kiên, vì chẳng thể chịu đau giúp Kiên, vì không biết phải an ủi Kiên như thế nào. Lớn lên, thứ tình cảm trẻ con ấy trở thành tình yêu từ lúc nào chẳng rõ. Nhưng chỉ ở một phía Hân thôi. Kiên chỉ coi Hân như đứa em gái hay lẽo đẽo theo chị Hiên và anh. Anh thương chị Hiên. Nhưng anh giấu kín điều ấy cho mãi tới ngày chị Hiên đi lấy chồng, Hân mới biết.
Chị Hiên không phải chị ruột của Hân. Nhưng Hân thương chị. Đến giờ vẫn thấy thương thắt lòng mỗi khi nghĩ đến. Dẫu cho vì sự xuất hiện của chị mà mẹ Hân bỏ đi. Và dù rằng, chị là người mà Kiên yêu. Dù có lúc những hờn ghen khiến Hân cay đắng, xót xa nhưng chẳng thể nào Hân ghét nổi chị sau tất cả những điều chị dã dành cho Hân và cho Kiên.
Cha dắt chị Hiên về nhà sau chuyến thăm tìm gặp lại ân nhân cũ. Chuyến đi mà cha bảo đáng nhẽ phải thực hiện ngay sau ngày trở về nhà. Nhưng rồi những bộn bề, khó khăn, vất vả và đói khổ sau cuộc chiến, việc mẹ và cha phải chạy chữa mãi mới sinh được Hân đã đặt lên vai cha gánh nặng khiến cha không thể bứt ra mà đi tìm được. Cha nói, nếu không có mẹ của chị Hiên, cha đã chẳng thể trở về và chẳng thể có Hân. Hân nhớ láng máng có lần, cha kể cho mẹ và Hân nghe, năm ấy giữa rừng, cha lạc đơn vị, lại lên cơn sốt rét. May có người nữ Thanh niên xung phong phát hiện, đưa về Đội chăm sóc. Trước ngày tìm về lại đơn vị, cha và cô gái ấy đã kết nghĩa chị em do người ấy lớn tuổi hơn cha. Cả hai cho nhau địa chỉ, hẹn ngày chiến tranh kết thúc sẽ đến thăm nhau. Ngày cha tìm lại được người nữ Thanh niên xung phong ấy thì bà đang hấp hối. Bà nhận ra cha, níu một chút hơi tàn nhờ cha chăm sóc chị Hiên rồi khép lại một kiếp người. Những ngày lo đám tang cho bà, cha nghe dân làng bảo, hết chiến tranh bà trở về thì người nhà không còn một ai. Một trận bom đã cướp đi sinh mạng của một gia đình 7 người. Bơ vơ, cô độc, bệnh tật do những năm tháng sống nơi rừng thiêng nước độc đã mài mòn tuổi trẻ, nhan sắc và một phần sức khỏe nên bà trở thành người “quá lứa lỡ thì”. Rồi chẳng biết bà “xin” đâu được đứa con là chị Hiên. Mặc người đời dè bỉu, xa lánh, mặc cho khó khăn, không được nhận chế độ do giấy tờ đã mất hết, bà vẫn lần hồi rau cháo qua ngày nuôi chị Hiên. Nhưng rồi, bà chẳng thể gắng gượng nổi nữa khi bệnh tật dày vò. Cha đưa chị Hiên về, phần vì báo đáp ân tình của mẹ chị, phần vì lời nhờ của người đã mất, phần nữa vì không nỡ nhìn chị phải vào trại trẻ mồ côi.
Có lần Hân hỏi cha, cha có hối hận không khi đưa chị Hiên về nhà. Cha cười hiền, khẽ lắc đầu. Cha bảo, chị Hiên lúc ấy cũng chỉ là đứa trẻ con, biết gì đâu, đừng đổ cho chị tội này, tội nọ mà tội nghiệp. Mẹ bỏ đi vì cha không đủ tốt, vì không đủ tin tưởng vào cha. Cha dặn Hân thương chị, lỡ mẹ không về, lỡ cha có mệnh hệ nào thì Hân cũng đỡ côi cút. Hân chẳng ngờ, đấy cũng là những lời dặn dò cuối cùng của cha dành cho Hân.
Những ngày đầu về nhà Hân, chị Hiên rụt rè, nhút nhát. Hân thấy chị hay ngồi vào một góc, sợ sệt tất cả mọi người. Đêm nằm ngủ với mẹ và Hân, chị nói mê gọi mẹ rồi òa khóc. Mẹ thương chị Hiên. Mẹ vốn là người dịu dàng, đa cảm và giàu lòng trắc ẩn. Trong trí nhớ của Hân, mẹ chưa từng một lần nặng lời với chị. Có miếng ngon, mẹ cũng nhường cho chị. Nhưng rồi mẹ lại chọn cách rời bỏ cha và Hân. Hân nghĩ, có thể bởi mẹ quá yêu cha, mẹ không chịu được những lời xì xầm của mọi người rằng chị Hiên là con riêng của cha. Hoặc đúng như cha nói, mẹ không đủ tin tưởng cha. Mẹ thấy mình bị phản bội sau chừng ấy năm đằng đẵng chờ cha trở về, sau chừng ấy năm có thông tin cha đã hy sinh và có những người có điều kiện tốt hơn ngỏ lời với mẹ. Đến giờ, người làng vẫn nhắc về mẹ Hân trong những năm chờ chồng. Vừa rước dâu xong thì chú rể lên đường, mẹ không có cả đêm tân hôn. Ấy vậy mà mẹ vẫn chăm sóc mẹ chồng già yếu, chờ chồng trở về. Mẹ chung thủy, đảm đang đến mức lúc hấp hối, bà nội cầm tay mẹ dặn dò mẹ lấy chồng nếu cha không về. Mẹ cùng cha đã cùng nhau vượt qua những năm tháng khó khăn, những lời bàn tán sau khi cha về đã mấy năm mà mẹ chưa có thai. Nhưng rồi cuối cùng mẹ chọn cách trốn chạy mặc dù cha đã giải thích. Mẹ trốn chạy vì không nỡ đuổi chị Hiên ra khỏi nhà. Hân đã khóc những ngày sau khi mẹ bỏ đi. Nhưng lớn rồi, cô học cách chấp nhận, học cách hiểu cho mẹ và học cách không oán trách. Chắc rằng, ngày ấy, bà cũng đã rất khổ tâm vì những nghi ngờ trong lòng mình cứ lớn lên mãi chẳng thể giải tỏa.
Chị Hiên là một người nhạy cảm. Chị hơn Hân mấy tuổi mà biết ý hơn Hân nhiều. Dường như những lời xầm xì của mọi người đã đến tai chị. Hân đã nghe thấy chị hỏi cha có phải cha ruột của chị không. Khi nhận được câu trả lời, chị trở nên trầm lặng. Nhưng chị chăm sóc Hân chẳng khác gì một người chị lớn chăm đứa em gái bé bỏng. Có lẽ, một phần vì chị áy náy khi nghĩ rằng chính vì mình mà Hân phải xa mẹ.
Kiên cũng là một đứa trẻ bị chối bỏ. Tuổi thơ của anh là những trận đòn roi và những lời chửi bới, nhiếc móc còn có tính sát thương hơn cả những trận đòn “thừa sống thiếu chết”. Người ta thường mong muốn có một khuôn mặt đẹp, một thân hình đẹp, còn Kiên lại ghét vẻ bề ngoài của mình. Khi còn là một đứa trẻ, có lần, anh bôi mặt mình lem nhem, hí hửng chạy vào nhà khoe cha. Anh ngây thơ nghĩ, nếu mình xấu xí có lẽ cha sẽ yêu thương mình hơn. Cha thường đánh anh, gọi anh là “thằng con hoang” bởi vì anh quá đẹp. Cha anh là một người đàn ông cao lớn, cục mịch với những đường nét khắc khổ trên khuôn mặt. Chẳng thể nhận ra thời trẻ ông như thế nào vì những tháng ngày khi Hân biết để ý đến ngoại hình của một người thì ông chỉ còn lại tấm thân cao lớn lòng khòng, nhàu nhĩ da bọc lớp xương vì cả thời gian dài chìm trong rượu chè, đau khổ và thù hận. Trong khi ấy, Kiên đẹp như một thiên thần. Anh có đôi mắt và nụ cười thật hiền. Hân cho rằng anh đẹp vì giống mẹ. Cha Hân bảo mẹ anh từng là cô gái đẹp nhất vùng. Cha Kiên từng là người hiền lành, chịu khó, khỏe mạnh và có nhiều tài lẻ. Ngày cưới họ, cả làng tấm tắc khen đôi “trai tài gái sắc” về chung một nhà quả là trời khéo se duyên. Cha Kiên cũng như bao người đàn ông khác trong làng đi theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc. Và cha may mắn lành lặn trở về. Mẹ Kiên cũng như bao người phụ nữ chung thủy, sắc son chờ chồng. Hạnh phúc nhân lên khi đứa con đầu chào đời. Nhưng niềm vui chẳng kéo dài. Đứa trẻ sinh ra bị tật và chẳng sống được bao lâu. Những đứa kế tiếp cũng thế. Chỉ có Kiên là lành lặn, khỏe mạnh và đẹp như búp bê. Cha Kiên bảo, Kiên không phải là con ông. Kiên là sản phẩm của sự phản bội. Dù Kiên cố gắng làm cho mình nhom nhem, xấu xí, cố gắng làm cho mình khù khờ thì những trận đòi roi từ cha vẫn giáng xuống anh như cơm bữa. Mẹ anh không chịu đựng nổi những lời đàm tiếu, những cơn giận dữ vô cớ từ người chồng từng yêu tha thiết nên đã chọn cách từ bỏ cuộc sống này để minh chứng cho sự trong sạch của mình. Ngày đưa mẹ ra đồng, Kiên không khóc. Hình ảnh Kiên với đôi mắt ráo hoảnh, câm lặng đi sau xe tang trong một chiều giông gió cứ khiến Hân nhớ mãi từ lúc còn là một đứa trẻ con cho tới tận bây giờ.
Sau cái chết của mẹ, Kiên lại hứng chịu những lời nhiếc móc của cha nặng nề hơn. Ông bảo chính vì anh mà vợ ông chết. Ông bảo giá anh cứ xấu xí ông còn chấp nhận được. Ông trút lên anh những ấm ức, uất nghẹn không thể giải tỏa và cả những day dứt, ăn năn vì cái chết của vợ. Kiên câm lặng, nhẫn nại chịu đựng. Những tia hi vọng trong mắt anh mỗi lần nhắc đến việc cha sẽ thừa nhận anh đã tắt ngấm. Cái nhìn khao khát chờ mong của anh mỗi lần thấy cha Hân xoa tóc Hân, mỉm cười với Hân cũng đã tắt ngấm. Anh ở lại, vì trước khi đi đến quyết định từ giã cuộc đời, mẹ anh dặn anh:
– Dù gì, ông ấy cũng là cha con, là người đã cho con cuộc sống. Đừng bỏ rơi ông ấy. Ông ấy cũng tội nghiệp như con…
Từ ngày ấy, nụ cười chẳng còn trên môi Kiên nữa. Mãi cho đến khi chị Hiên xuất hiện.
Chị Hiên hơn tuổi Kiên. Chị dịu dàng xóa vết lem nhem trên mặt Kiên. Chị khen Kiên có đôi mắt thật đẹp. Chị nấu cháo cho Kiên những khi Kiên đau, những khi Kiên lên cơn sốt. Chị Hiên ôm Kiên vào lòng, vỗ về như một người mẹ. Hân tự hỏi, có phải bởi những dịu dàng và cảm thông, thấu hiểu ấy mà Kiên thương chị, yêu chị hay không. Hân thương Kiên, yêu Kiên, cô cố mang đến những trong trẻo, tươi vui cho anh. Hân cố gắng làm anh cười. Sau những ngày thơ trẻ lặng lẽ rơi nước mắt thương anh, Hân nghĩ nỗi buồn là quá đủ rồi. Cô sẽ vui cùng anh, vui cả phần của anh. Nhưng những điều ấy rơi vào mắt anh, Kiên lại cho rằng Hân là cô gái nhí nhảnh, vui tươi, hồn nhiên, không đủ chín chắn để xoa dịu nỗi đau cho anh. Có phải bởi vậy mà khi chị Hiên đi lấy chồng, anh đã khóc như một đứa trẻ trước mặt Hân. Và cả khi ôm Hân trong cơn say, Kiên gọi tên chị.
Hân đã đi qua đời con gái như thế. Nhưng Hân chẳng tiếc nuối. Giọt nước mắt của Kiên rơi xuống má Hân cháy rát, và Hân lặng yên hứng lấy. Chị Hiên cho rằng chị nợ Hân một người mẹ, một mái ấm gia đình. Nhưng Hân nợ chị cả một thời tuổi trẻ chẳng thể nào quay lại. Chị đẹp và dịu dàng, bao nhiêu người thầm thương trộm nhớ chị. Chị đã ở lại để chăm sóc Hân. Mẹ bỏ đi rồi. Cha chìm trong những nhớ nhung rồi buông tay trần thế. Những vết thương trên da thịt tái phát cùng những đau khổ dày xé tâm trí cha từ ngày mẹ đi đã bào mòn cơ thể cha từng ngày. Hân thành đứa trẻ mồ côi. Chị Hiên đã từ chối bao nhiêu người để chăm sóc Hân. Chị xoa dịu những tổn thương của Kiên và bù đắp những yêu thương Hân thiếu hụt. Hân dựa dẫm vào chị. Hân chẳng muốn nghĩ sâu xa đến những lời bóng gió vào tai mình rằng vì chị mà Hân mới thành đứa trẻ mồ côi. Ai cũng có lựa chọn của mình. Còn Hân, Hân chọn nghe theo lời cha, rằng chị Hiên đâu phải tự mình tìm đến nhà Hân. Là cha đưa chị về.
Khi Hân đã có thể tự lo cho mình thì một lần nữa, vì Hân, vì Kiên, chị chọn cách lấy chồng xa. Ngày cưới chị, Hân mới biết Kiên thương chị. Anh không dám nói vì mặc cảm mình chỉ là đứa không mẹ, cha thì chối bỏ. Chị Hiên cũng thương Kiên. Nhưng chị mặc cảm vì mình nhiều tuổi hơn, chị mặc cảm bởi luôn cho rằng mình nợ Hân một gia đình đủ đầy, mà Hân thì thương Kiên nhường ấy.
Tình yêu giống như một vòng lẩn quẩn đuổi bắt. Hân cứ mải vô tư, hồn nhiên mà chẳng nhận ra tình cảm của Kiên và của chị. Hân cứ vô tư nghĩ rằng đó là thứ tình cảm chị em như chị Hiên dành cho Hân. Biết rồi lại đã muộn màng, chị đã sang ngang thành vợ người khác. Đêm chị về nhà chồng, Kiên say, ôm Hân gọi tên chị. Hân bước qua đời con gái trong sự ngộ nhận của Kiên về một hình bóng khác. Rồi những ngày sau, khi dọn dẹp lại căn buồng, Hân mới thấy quyển sổ do vội vàng chị bỏ quên. Nước mắt Hân đã ướt nhòe cuốn sổ khi biết tình cảm chị dành cho Kiên. Nếu biết, Hân sẽ lùi về phía sau, sẽ nói chị dũng cảm với tình cảm của mình. Chỉ cần Kiên hạnh phúc, nỗi cô đơn vì tình cảm không được đáp lại của Hân có đáng gì đâu.
Bởi vậy, Hân chấp nhận làm chiếc bóng của chị, xoa dịu những nhớ nhung trong Kiên. Để Kiên tự dối mình trong những cơn say và để Hân tự dối mình trong thứ tình cảm như sương như khói ấy.
Thật may là chị hạnh phúc. Ngày chị bế đứa con gái về thăm Hân, Hân thấy nét rạng ngời trong mắt chị. Có lẽ tình cảm chân thành của người chồng và thời gian đã khiến chị mở lòng đón nhận anh, quên đi tình cảm giấu kín dành cho Kiên. Kiên cũng ôm đứa bé, khen nó sinh đẹp giống chị. Cả chị và Kiên đều không biết tình cảm đối phương dành cho mình. Ánh mắt Kiên nhìn con gái của chị dịu dàng đến nỗi Hân đã nghĩ nếu mình và Kiên có con, chắc hẳn, anh cũng sẽ yêu thương nó lắm, dù rằng Kiên không yêu mình.
Nhưng đứa con của cô và Kiên chẳng có cơ hội cất tiếng khóc chào đời. Đứa bé không ra hình dạng mà mất ngay khi vừa ra khỏi bụng mẹ. bác sĩ bảo, đứa bé có thể mang di chứng của chất độc màu da cam. Hân hoàn toàn bình thường. Đứa bé có lẽ mang di chứng từ người cha. Hân ôm đứa bé, mang nó về nhà chôn gần gốc cây bưởi mà Kiên từng ngồi. Hân chẳng khóc. Nước mắt dường như đã cạn kiệt. Chỉ thấy những nhói đau trong lòng như từng trận sóng dồn đánh úp. Hân ước giá có Kiên ở nhà lúc này, anh thôi dằn vặt rằng mình có thực sự là con của cha như lời mẹ anh nói không. Anh sẽ thôi hoài nghi về nguồn cội của mình.
Cha Kiên qua nhà, ông ôm lấy Hân, khóc như một đứa trẻ. Chẳng biết ai nói với ông chuyện của Hân và đứa bé. Và cũng chẳng hiểu sao người luôn chìm đắm trong những cơn say như ông lại tỉnh táo lại. Ông nghẹn ngào nói lời xin lỗi.
Kiên đã chờ câu xin lỗi này biết bao lâu. Đã chờ giọt nước mắt ân hận của cha biết bao nhiêu. Nhưng anh chẳng còn ở đây để chứng kiến. Sự chịu đựng của anh có lẽ đã tới giới hạn khi cha anh nói rằng ông chết không thể nắm mắt khi một đứa con chẳng biết của ai sống trong phần đất tổ tiên của cha ông để lại, tự gọi mình là nỗi ô nhục của dòng họ. Những năm tháng sống cùng ông, chăm sóc ông những khi ông say xỉn, đau yếu, tự mình vật lộn, tự mình trưởng thành, mạnh mẽ vươn lên bằng sức sống bền bỉ như cỏ dại, chắc hẳn trong Kiên vẫn còn chút hi vọng dẫu là mong manh rằng một ngày ông sẽ nhận anh. Đến người dưng sống với nhau lâu ngày còn có tình cảm. Anh đã khao khát được gọi cha, được thừa nhận. Nhưng câu nói cay nghiệt của anh đã bóp nghẹt khao khát ấy. Anh chấp nhận đánh mất nốt chút hi vọng cuối cùng.
– Anh thích làm gió, đi khắp nơi mình muốn. Cũng chẳng cần quay lại.
– Em nghĩ đến mùa gió sẽ lại trở về. Chính là ngọn gió của năm trước trở về.
– Em thật là lãng mạn. Ngốc như trẻ con!
Đống lá khô đã cháy hết, gió thốc từng đám tro tàn bay lên. Cha Kiên ngồi bên bậu cửa, gọi với qua hàng rào:
– Hôm nay thằng Kiên có về không con? Nó về cho cha nói lời xin lỗi. Chẳng biết cha có chờ được không…
Hân không trả lời được câu hỏi ấy. Có lẽ, một ngày nào đó, khi những vết thương phôi pha, Kiên sẽ trở về. Cũng có thể, anh sẽ không ngoảnh lại. Hân cũng sợ rằng, vết thương thì sâu, lòng người dẫu có rộng cũng chẳng thể chứa hết những nỗi đau. Nhưng Hân chấp nhận tin rằng, chấp nhận vỗ về lòng mình rằng một ngày Kiên sẽ trở về. Mẹ của Hân cũng sẽ trở về.
Để cơn gió đầu mùa năm nào ngưng trong lòng Hân bớt nhói buốt.
ĐÀO THU HÀ
 
20/8/2021
Nguyễn Anh Nhật
Theo https://vanhocsaigon.com/