Về nghe quan họ Bắc Ninh

Về nghe quan họ Bắc Ninh

Chắc hẳn ai trong chúng ta đã một lần được nghe quan họ Bắc Ninh đều không quên được hình ảnh các liền anh, liền chị lúng liếng hát giao duyên. Những giai điệu sâu lắng trữ tình, ca từ dạt dào tha thiết dễ đi vào lòng người. Và trên tất cả, tính nhân văn đằng sau mỗi câu hát là cử chỉ, cách ứng xử thật khéo léo, tế nhị, kín đáo và mang đầy ý nghĩa như các làn điệu mời nước, mời trầu thật chân tình, nồng thắm mỗi khi có khách đến chơi nhà…

Có lẽ đó chính là lý do để quan họ trở thành biểu tượng của vùng Kinh Bắc và là món ăn tinh thần của biết bao người dân Việt Nam. Ngay cả kiều bào xa quê hương đã nhiều năm vẫn giữ trong mình tình yêu với dân ca quan họ. Chẳng thế mà bạn tôi bảo cứ chiều thứ ba và chủ nhật hàng tuần, tại khu nhà văn phòng Trung tâm thương mại Đồng Xuân ở thủ đô Béclin lại vang lên những làn điệu quan họ Bắc Ninh. Đó là Đội quan họ của Hội đồng hương Kinh Bắc tại Đức luyện tập cho những buổi giao lưu, biểu diễn. 

Nhắc đến quan họ người ta nhớ đến những làn điệu dân ca của vùng đồng bằng Bắc Bộ, tập trung chủ yếu ở vùng Kinh Bắc (Bắc Ninh và Bắc Giang). Đây là môn nghệ thuật được hợp thành bởi nhiều yếu tố như âm nhạc, lời ca, phục trang, lễ hội … với một lối hát giao duyên dân dã, thể hiện mối quan hệ gắn bó tình nghĩa giữa những liền anh, liền chị hát quan họ và là nét văn hóa tiêu biểu của người dân vùng Kinh Bắc.

Quan họ là thể loại dân ca phong phú nhất về mặt giai điệu trong kho tàng dân ca Việt Nam. Với 213 giọng khác nhau và hơn 400 bài ca. Lời một bài ca có hai phần: lời chính và lời phụ. Lời chính là thể thơ và ca dao của Việt Nam, phần lớn là thể lục bát, lục bát biến thể, bốn từ hoặc bốn từ hỗn hợp với từ ngữ giàu tính ẩn dụ, trong sáng, mẫu mực. Đây là phần cốt lõi, phản ánh nội dung của bài ca là thể hiện tình yêu lứa đôi. Lời phụ gồm tất cả những tiếng nằm ngoài lời ca chính, là tiếng đệm, tiếng đưa hơi.
Trang phục của liền anh là áo dài 5 thân, cổ đứng, có lá sen, viền tà, gấu to dài tới quá đầu gối. Còn các liền chị đằm thắm hơn trong áo mớ ba mớ bảy, yếm lụa, nón quai thao lúng liếng mắt môi. Những câu dân ca quan họ mang đến cho làng quê Kinh Bắc một nét đẹp văn hóa nhiều ý nghĩa. Cùng với hát ca trù, nhã nhạc cung đình Huế, không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, thì quan họ đã được UNESCO công nhận là di sản phi vật thể của thế giới cần được bảo tồn và phát huy giá trị.

Vũ Thị Huyền Trang

Theo http://www.coviet.vn/