Tiểu sử nhạc sĩ Phạm Duy

Tiểu sử nhạc sĩ Phạm Duy

Phần Một: Tiểu sử

Giọt mưa trên lá

Nước mắt mẹ già

Lã chã đầm đìa

Trên xác con lạnh giá

Giọt mưa trên lá

Nước mắt mặn mà

Thiếu nữ mừng vì

Tan chiến tranh chồng về . . .

Đó là lời ca của một ca nhân trong buổi trình diễn tại Institut Francais ở Saigon vào đêm 28 tháng 11 năm 1974, một người mà người Pháp trong Institut này đã gọi là thi nhân của ca khúc Việt Nam (le poète de la chanson vietnamienne). Nhưng đối với dân chúng Việt Nam thì Phạm Duy còn là một trong những người, từ cuối thập niên 30, đã thành lập một nền nhạc mới thường được gọi là Tân Nhạc (nouvelle musique).

Trong khi các người khác đi theo xu hướng nhạc Âu Tây thì Phạm Duy chủ trương nhạc Việt Nam loại mới phải khởi nguồn từ nhạc dân ca cổ truyền, và suốt trong 50 năm qua, trong chiến tranh cũng như trong hoà bình, Phạm Duy đã sáng tác khoảng trên dưới 1,000 ca khúc, nói lên niềm vui, nỗi buồn, vinh quang, tủi nhục... của người Việt trong một thời kỳ sôi động nhất của lịch sử.

Phạm Duy xuất thân từ một gia đình văn nghiệp. Cha là Phạm Duy Tốn thường được xem như nhà văn xã hội đầu tiên của nền Văn Học Mới ra đi hồi đầu thế kỷ. Tác phẩm của Cụ Tốn được đưa vào học trình Trung Học, đăng trong các sách giáo khoa ví dụ những bài Sống Chết Mặc Bay, Một Cảnh Thương Tâm... Anh là Phạm Duy Khiêm, Giáo Sư Thạc Sĩ, Cựu Đại Sứ Việt Nam tại Pháp Quốc, văn sĩ Pháp văn, tác giả những cuốn Légendes Des Terres Sereines, Nam Et Sylvie, De Hanoi à Lacourtine...

Phạm Duy sinh tại Hà Nội năm 1921, theo học các Trưng Trung Học Thăng Long, Cao Đẳng Mỹ Thuật, Kỹ Nghệ Thực Hành, tự học nhạc và đi huấn nghệ tại Pháp trong 2 năm 1954-1955, học trò của Robert Lopez và bàng thính viên tại Institut de Musicologie, Paris...

Khởi sự đi nhạc của mình là một ca sĩ trong gánh hát Đức Huy, đi hát lưu động từ Bắc qua Trung vào Nam trong những năm 1943-1945. Là người đầu tiên hát nhạc cải cách trên đài Radio Indochine ở Sàigòn vào năm 1944, mỗi tuần, trình bày 2 lần.

Rồi trở thành cán bộ văn nghệ trong cuộc Kháng Chiến chống Pháp và là một trong những người thành công nhất trong những người soạn nhạc lúc đó.

Kết duyên với ca sĩ Thái Hằng và là người đã đóng góp vào sự thành lập của ban hợp ca nổi danh trong thập niên 50 là ban Thăng Long, thành phần của ban này là anh em ruột của Thái Hằng. Vào giữa thập niên 60, các con của Phạm Duy, Thái Hằng cũng theo nghề nhạc và trở nên những ca nhạc sĩ trong loại nhạc trẻ và đã tự thành lập một ban nhạc combo gọi là The Dreamers. Duy Quang và Thái Hiền là hai giọng ca sáng giá trong 20 năm qua. Duy Cường thì được coi như một arrangeur có hạng. Những người con của Phạm Duy đã mở phòng thu thanh và nhà ấn hành sách nhạc, băng nhạc là Dream Studio và PDC Musical Productions.

Phạm Duy đã chia sự nghiệp của mình ra nhiều giai đoạn:

* Khởi đi từ dân ca, phản ánh người dân Việt Nam trong thời đấu tranh giành độc lập rồi tới trường ca là liên khúc của nhiều bài dân ca, nói lên cái vĩ đại của dân tộc Việt.

* Sau đó là tâm ca, những bài ca thức tỉnh lương tâm, phản đối bạo lực và lòng phi nhân.

* Tới đạo ca, mang tính chất thiền ca, là những bài hát đi tìm sự thật.

* Rồi tới tục ca, những bài hát tiếu lâm nói thẳng vào cuộc đi đầy rẫy ngụy thiện.

* Tới bé ca, nữ ca và bình ca là những khúc hoan ca.

Ngoài ra, còn những tình khúc mà suốt 50 năm qua, trải qua nhiều thế hệ, hầu hết đôi tình nhân Việt Nam nào cũng đều hát tới và sẽ nhớ mãi.

Ngoài việc viết nhạc và đi hát rong, Phạm Duy còn là tác giả của nhiều sách và bài báo chuyên về khảo cứu nhạc Việt, sau khi ông đã làm Giáo Sư về Khoa Nhạc Ngữ tại Trường Quốc Gia Âm Nhạc Saigon.Cuốn Đặc Khảo Về Dân Nhạc Việt Nam tức Musics of Viet Nam đã được ấn hành bằng Việt ngữ và Anh ngữ. Loạt bài về Lược Sử Năm Mươi Năm Tân Nhạc Việt Nam đang được đăng trên một số báo.Cuốn sách Đường Về Dân Ca đã được xuất bản năm 1990 do nxb Xuân Thu ấn hành.

Sau biến cố tháng Tư năm 1975, Phạm Duy và gia đình di cư qua Hoa Kỳ, cư ngụ tại Thành phố Giữa Đàng (MIDWAY CITY) gần Los Angeles.

Người ca sĩ này vẫn tiếp tục hành nghề hát rong và trong 25 năm qua, ông đã thường xuyên có mặt tại hầu hết các cộng đồng Việt Nam trên khắp thế giới, được hát những bài thuộc loại mới mà ông vừa soạn ra từ 75 là:

* tỵ nạn ca

* ngục ca và

* hoàng cầm ca.

Phạm Duy đã thực hiện những cuốn băng hồi tưởng trong đó có hát lên và nói vào từng loại ca mà ông đã soạn ra trong nửa thế kỷ qua. Ông cũng đang viết 4 tập Hồi Ký chia ra các thời kỳ là : thời thơ ấu-vào đời, thời cách mạng kháng chiến, thời phân ly và thời hải ngoại.

Rồi sau khi đã dành quá nửa đi mình cho nhạc đơn điệu, từ 1988, với sự cộng tác của Duy Cường, ông bước qua giai đoạn nhạc đa điệu (polyphonique).

Những tác phẩm có tính chất đại nhạc tuần tự ra đời, hoặc là những nhạc phẩm hoàn toàn mới hoặc là những nhạc phẩm đơn điệu cũ nay được phóng tác thành nhạc đa điệu như: Người Tình Già Trên Đầu Non, Hát Cho Năm 2000, Bầy Chim Bỏ Xứ, Đạo Khúc Thiền Ca, Trường Ca Hàn Mặc Tử, Con Đường Cái Quan Nhạc Hòa Tấu, Mẹ Việt Nam Nhạc Hòa Tấu ...

Là người đầu tiên đem nhạc Việt Nam vào compact disc, Phạm Duy cũng là người đầu tiên đem nhạc mình vào CD-ROM là bản trường ca Con Đường Cái Quan Multimedia.

Tác phẩm nghệ thuật mới nhất của ông là Minh Hoạ Kiều Phần II (đĩa compact disc thứ hai trong bộ 4 đĩa) vừa hoàn thành vào tháng 12/2001.

Các nhạc phẩm được thính giả yêu thích qua nhiều thế hệ:

Bên cầu biên giới

Bên ni bên nớ

Chuyện tình buồn

Áo anh sứt chỉ đường tà

Cô Bắc Kỳ nho nhỏ

Cây đàn bỏ quên

Còn chút gì để nhớ

Con quỳ lạy Chúa trên trời

Việt Nam

Cành hoa trắng

Bà mẹ Gio Linh

Tình ca

Con đường tình ta đi

Hai năm tình lận đận

Ngậm ngùi

Đưa em tìm động hoa vàng

Em hiền như ma soeur

Còn gì nữa đâu

Thà như giọt mưa

Dạ lai hương

Giết người trong mộng

Ngày Xưa Hoàng Thị

Kỷ Niệm

Chiều về trên sông

Em lễ chùa này

Kỷ Vật Cho

Yêu Là Chết Ở Trong Lòng

Mùa thu Paris

Nghìn trùng xa cách

... và còn nhiều nhiều nữa ...

Phần Hai: Các bài tiểu luận về Nhạc Phạm Duy

Minh Hoạ Kiều

Bốn mươi mốt câu hỏi của một phóng viên ở Sài Gòn (Khuyết danh)

Phạm Duy - Đại Lực Sĩ (Nguyên Sa)

Phạm Duy - Nắng chiều rực rỡ (Lê Uyên Phương)

Phạm Duy, người nghệ sĩ tự do

Phỏng vấn nhạc sĩ Phạm Duy (Minh Nguyệt - Radio Australia)

Phòng vấn Nhạc sĩ Phạm Duy (Báo Gió Đông Germany)

Khi con dế hát rong bước vào cõi lớn

Nhân Xem Trường Ca "Con Đường Cái Quan" của Phạm Duy (Trần Văn Khê)

Phạm Duy, cái nhìn trong tân nhạc Việt Nam

Phần Ba: Thư Mục Sách Xuất Bản

Tất cả các nhạc phẩm của nhạc sĩ Phạm Duy, kể từ bản đầu tay Cô Hái Mơ, soạn trong năm 1942, cho tới những bản mới soạn gần đây nhất, đều đã được in ra dưới hình thức bản nhạc rời (music sheet). Đại đa số được in trong những nhạc tập. Sau đây là danh sách các nhạc tập:

Việt Ngữ

NHỮNG ĐIỆU HÁT BÌNH DÂN Nhà xuất bản ĐẤT MớI -Thanh Hoá, 1950.

TÌNH CA

(thơ Cung Trầm Tưởng, họa Ng Cao Uyên,

nhạc Phạm Duy) Tự xuất bản - Saigon, 1969.

MộT MẸ TRĂM CON Bộ Thông Tin - Saigon, 1962.

Trường Ca CON ĐƯờNG CÁI QUAN Tập San SÁNG DộI MIỀN NAM - Saigon,1960.

QUẢNG HOÁ, Saigon, 1970.

Mười Bài Tâm Ca LÁ BỐI - Saigon, 1965.

NGÀY ĐÓ CHÚNG MÌNH YÊU NHAU AN TIÊM - Saigon, 1968.

GÌN VÀNG GIỮ NGỌC, Saigon, 1971

NGHÌN TRÙNG XA CÁCH AN TIÊM - Saigon, 1968.

HÁT VÀO ĐờI AN TIÊM - Saigon, 1969.

VÒNG TAY THẾ GIớI QUẢNG HOÁ - Saigon, 1969.

GIẾT NGƯờI TRONG MộNG TRÍ DŨNG - Saigon, 1970.

CA KHÚC CHO NGÀY MAI QUẢNG HOÁ - Saigon, 1970.

CHO NHAU RIÊNG NHAU MộT ĐờI KHAI PHÓNG - Saigon, 1970.

GIỌT LỆ CHO TÌNH TA CHÂN MÂY - Saigon, 1970.

MƯờI BẢY TÌNH CA BẤT TỬ THƯƠNG YÊU - Saigon, 1971.

ĐẠO CA VĂN HỌC SỬ - Saigon, 1971.

NHI ĐỒNG CA CỤC TÂM LÝ CHIẾN - Saigon,1971.

Kỷ VẬT CHÚNG TA GÌN VÀNG GIỮ NGỌC - Saigon, 1971.

THƯƠNG CA CHIẾN TRƯờNG GÌN VÀNG GIỮ NGỌC - Saigon, 1971.

CHIẾN CA MÙA HÈ TIÊN RỒNG - Saigon, 1972.

CON ĐƯờNG TÌNH TA ĐI GÌN VÀNG GIỮ NGỌC- Saigon, 1973.

TUYỂN TẬP NHẠC TIỀN CHIẾN

(trong đó có nhạc Phạm Duy) KẺ SĨ - Saigon, 1968.

TUYỂN TẬP 20 NĂM NHẠC TÌNH

(trong đó có nhạc Phạm Duy) KHAI PHÓNG - Saigon,1970.

HOÀNG CẦM CA HộI VĂN HOÁ VN TẠI BẮC M_ - VA USA, 1984.

THẤM THOÁT MƯờI NĂM HộI VĂN HOÁ VN TẠI BẮC Mỹ,

TỦ SÁCH CÀNH NAM và

TẠP CHÍ XÁC ĐỊNH, USA, 1985.

MƯờI BÀI RONG CA PDC PRODUCTIONS, Midway City, USA 1988

MƯờI BÀI TÂM CA PDC PRODUCTIONS, Midway City, USA 1990

BẦY CHIM BỎ XỨ CÀNH VÀNG - Westminster, CA USA 1990

MộT ĐờI ĐỂ YÊU (30 tình khúc) NAM Á - Paris FRANCE 1989

VƯờN THƠ CÁNH NHẠC

(30 bài thơ phổ nhạc) NAM Á - Paris FRANCE 1989

TÌNH SI (30 tình khúc) NAM Á - Paris FRANCE 1992

TÌNH CA QUÊ HƯƠNG

(30 bài ca quê hương) NAM Á - Paris FRANCE 1992

LỊCH SỬ TRONG TIM

(30 bài ca kháng chiến) NAM Á - Paris FRANCE 1992

HÁT TRÊN ĐƯờNG VỀ

(Đạo Ca, Rong Ca, Thiền Ca) NAM Á - Paris, FRANCE 1992

NIỀM VUI CÒN ĐÓ

(Bé Ca, Nữ Ca,Bình Ca) HỒNG LĨNH - Westninster, CA USA 1994

TẠ ƠN ĐờI HỒNG LĨNH - Westninster, CA, USA 1994.

Có Thêm Ngoại Ngữ

Trường Ca MẸ VIỆT NAM

(Việt-Anh-Pháp) Phủ Đặc Ủy Chiêu Hồi - Saigon,1960

LÁ BỐI, 1967

Trường Ca MẸ VIỆT NAM (Việt-Pháp) NAM Á, Paris, FRANCE 1985

DÂN CA - FOLK SONGS (Việt -Anh) USIS - Saigon, 1968.

HOAN CA (Việt - Anh) DU CA - Saigon, 1973.

HÁT TRÊN ĐƯờNG TỊ NẠN (Việt-Anh) ĐÔNG PHƯƠNG - Santa Ana, CA USA1979.

MƯờI BÀI NGỤC CA (Việt-Anh) NGUYỄN HỮU Hiệu - Arlington, VA USA1980.

HAI MƯƠI BÀI NGỤC CA (Việt-Anh) Hội VĂN HOÁ B¡c Mỹ - Arlington, VA USA 1980.

NGỤC CA (Việt-Anh-Pháp) QUÊ ME - Paris, 1982.

PDC Productions - MIdway City CA USA 1989

DÂN CA

FOLK SONG-CHANT POPULAIRE

(Việt, Anh, Pháp) PDC Musical Productions - Midway City, 1980.

Trường Ca CON ĐƯờNG CÁI QUAN

(Anh-Việt) PDC Musical Productions, Midway City, 1980

Sách Giáo Khoa, Sử Liệu

LƯợC KHẢO VỀ DÂN NHẠC

ở VIỆT NAM Hiện Đại - Saigon, 1970.

Xuân Thu tái bản, USA 1991

MUSICS OF VIET NAM S.I.U - Carbondale, ILL USA 1975.

TỰ HỌC GUITARE (3 Tập) Phạm Duy Enterprises

Midway City, CA USA 1976.

HỒI KÝ (3 tập) PDC Productions

Midway City, CA USA 89, 90, 91

NGÀN LờI CA PDC Productions

Midway City, CA USA 1987, 88

ĐƯờNG VỀ DÂN CA XUÂN THU - Los Alamitos, CA, USA 1990

NỬA THẾ Kỷ TÂN NHẠC (bài báo) Nguyệt san VĂN Học, USA

NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA TÂN NHẠC

(bài báo) Tập San HợP LƯU - CA 1994

Viết Về Phạm Duy

Tạ Tỵ, Phạm Duy Còn Đó Nỗi Buồn Nhà xuất bản VĂN SỬ HỌC, Saigon 1971.

Georges Etienne Gauthier,

Một Người Gia Nã Đại Và Nghệ Thuật

cùa Phạm Duy, Nguyệt San BÁCH KHOA, khởi đăng trên bán nguyệt san BÁCH KHOA từ số 332 (1/11/70)

qua các số 334, 335, 337, 339, 340, 342, 345, 346,

347, 350, 354, 355, 363, 367, 372 và chấm dứt

trong số 375, tháng 7-1971.

Xuân Vũ, Nửa Thế Kỷ Phạm Duy Nhà Xuất Bản Thằng Mõ

San Jose, Ca-USA 1995

Phần Bốn: Thư Mục Nhạc tập

Tuyển tập 1 - Một đời để yêu (30 tình khúc trong một đời người)

1. Cây đàn bỏ quên

2. Khối tình Trương Chi

3. Tình Kỹ nữ

4. Bên cầu biên giới

5. Tiếng đàn tôi

6. Đêm xuân

7. Chú cuội

8. Cành hoa trắng

9. Hẹn hò

10. Tìm nhau

11. Thương tình ca

12. Ngày đó chúng mình

13. Đừng xa nhau

14. Mưa rơi

15. Đường em đi

16. Mộng du

17. Nếu một mai em sẽ qua đời

18. Còn gì nữa đâu

19. Nghìn trùng xa cách

20. Trả lại em yêu

21. Con đường tình ta đi

22. Cỏ hồng

23. Nha trang ngày về

24. Phượng yêu

25. Giết người trong mộng

26. Yêu tinh tình nữ

27. Tình hờ

28. Yêu là chết ở trong lòng

29. Chiếc bóng bên đường

30. Chỉ chừng đó thôi

Tuyển tập 2 - Vườn thơ cánh nhạc (thơ phổ nhạc)

31. Cô hái mơ (thơ Nguyễn Bính)

32. Vần thơ sầu rụng (thơ Lưu Trọng Lư)

33. Hoa rụng ven sông (thơ Lưu Trọng Lư)

34. Tiếng thu (thơ Lưu Trọng Lư)

35. Thú đau thương (thơ Lưu Trọng Lư)

36. Thuyền viễn xứ (thơ Huyền Chi)

37. Tâm sự gửi về đâu (thơ Lê Minh Ngọc)

38. Tiếng sáo thiên thai (thơ Thế Lữ)

39. Mầu thời gian (thơ Đoàn Phú Tứ)

40. Tỳ bà (thơ Bích Khê)

41. Tình quê (thơ Hàn Mặc Tử)

42. Ngậm ngùi (thơ Huy Cận)

43. Mộ khúc (thơ Xuân Diệu)

44. Kiếp nào có yêu nhau (thơ Hoài Trinh)

45. Đừng bỏ em một mình (thơ Hoài Trinh)

46. Tiễn em (thơ Cung Trầm Tưởng)

47. Mùa thu Paris (thơ Cung Trầm Tưởng)

48. Chiều đông (thơ Cung Trầm Tưởng)

49. Kiếp sau (thơ Cung Trầm Tưởng)

50. Về đây (thơ Cung Trầm Tưởng)

51. Bên ni bên nớ (thơ Cung Trầm Tưởng)

52. Nhân danh (thơ Tâm Hằng)

53. Bi hài kịch (thơ Thái Luân)

54. Đi vào quê hương (thơ Hoa Đất Nắng)

55. Áo anh sứt chỉ đường tà (thơ Hữu Loan)

56. Kỷ vật cho em (thơ Linh Phương)

57. Tưởng như còn người yêu (thơ Lê thị Ý)

58. Tình khúc trên chiến trường (thơ Ngô Đình Vận)

59. Thầm gọi tên nhau (thơ Ngô Đình Vận)

60. Khi tôi về, khi tôi về, khi tôi về (thơ Kim Tuấn)

Tuyển tập 3 - Lịch sử trong tim (thời cả nước lên đường - nhạc Kháng chiến)

61. Gươm tráng sĩ

62. Chinh phụ ca

63. Xuất quân

64. Chiến sĩ vô danh

65. Thu chiến trường

66. Nợ xương máu

67. Nhạc tuổi xanh

68. Về đồng hoang

69. Đường về quê

70. Thanh niên ca

71. Thanh niên Việt nam quyết tiến

72. Dân quân du kích

73. Khởi hành

74. Thiếu sinh quân

75. Đường Lạng Sơn

76. Đoàn quân văn hoá

77. Đường ra biên ải (Văn nghệ sĩ ra tiền tuyến)

78. Ngọn trào quay súng

79. Nhớ người thương binh

80. Ru con

81. Dặn dò

82. Nhớ người ra đi

83. Mùa đông chiến sĩ

84. Nương chiều

85. Tiếng hát trên sông Lô

86. Bên ni bên tê (Người lính bên kia)

87. Quê nghèo (Bao giờ anh lấy được đồn Tây)

88. Bà mẹ Gio linh

89. Về miền Trung

90. Gánh lúa

Tuyển tập 4 - Tình si tình ngây dại (30 tình khúc trong bốn mùa tình yêu)

91. Ngày em hai mươi tuổi

92. Tôi đang mơ giấc mộng dài

93. Tóc mai sợi vắn sợi dài

94. Mùa xuân yêu em (thơ Đỗ Quý Toàn)

95. Xuân ca

96. Bài sa sao

97. Bài ca trăng

98. Hạ hồng

99. Ngày tháng hạ

100. Gió thoảng đêm hè

101. Ngày xưa hoàng thị (thơ Phạm Thiên Thư)

102. Đưa em tìm động hoa vàng (thơ Phạm Thiên Thư)

103. Gọi em là đoá hoa sầu (thơ Phạm Thiên Thư)

104. Huyền thoại trên một vùng biển (thơ THái Phương Thư)

105. Em lễ chùa này (thơ Phạm Thiên Thư)

106. Cho nhau

107. Thương ai nhớ ai

108. Làm sao mà quên được

109. Con quỳ lạy Chúa trên trời (thơ Nhất Tuấn)

110. Đố ai

111. Nụ tầm xuân (Ca dao soạn lại thành ca khúc)

112. Còn chút gì để nhớ (thơ Vũ Hữu Định)

113. Mùa thu chết (theo thơ Appolinaire)

114. Anh đưa em vào cõi chết (soạn chung với Nguyễn Long)

115. Cô Bắc kỳ nho nhỏ (thơ Nguyễn Tất Nhiên)

116. Thà là giọt mưa (thơ nguyễn Tất Nhiên)

117. Ở rừng U Minh ta không thấy em (thơ Nguyễn Tiến Cung)

118. Chuyện tình buồn (thơ Phạm Văn Bình)

119. Nghìn năm vẫn không quên

120. Quán bên đường (thơ Bình Nguyên Lộc)

Tuyển tập 5 - 30 khúc Tâm Đạo Thiền Ca

a. 10 bài Đạo Ca (thơ Phạm Thiên Thư)

121. Pháp thân

122. Đại Nguyện

123. Chàng dũng sĩ và con ngựa vàng

124. Quán thế âm

125. Một cành mai

126. Lời ru bú mớm nâng niu

127. Qua suối mây hồng

128. Giọt chuông cam lộ

129. Chắp tay hoa

130. Tâm xuân

b. 10 bài Rong Ca (Người tình già trên đầu non hay là Hát cho năm 2000)

131. Người tình già trên đầu non (Hoá sinh)

132. Hẹn em năm 2000

133. Mẹ năm 2000

134. Mộ phần thế kỷ

135. Ngụ ngôn mùa xuân

136. Nắng chiều rực rỡ

137. Bài hát nghìn thu (Vô hư)

138. Trăng già

139. Ngựa hồng

140. Rong khúc

c. 10 bài Thiền Ca (Tất cả là tôi mà cũng là chung hay là Hát trên đường về)

141. Không

142. Võng

143. Thế thôi

144. Không tên

145. Xuân

146. Chiều

147. Người tình

148. Răn

149. Thiên đường địa ngục

150. Nhân quả

Tuyển tập 6 - Đôi ta mất hết chỉ còn nhau

151. Chỉ còn nhau

152. Con dế hát rong

153. Giờ thì em yêu

154. Ở bên nhà em không còn đứng đợi chờ anh

155. Mây trôi, trôi hết một đời (thơ nNguyễn Xuân Quang)

156. Tiếng thời xưa

157. Tình thu

158. Thương nhớ Saigon

159. Xin em giữ dùm anh

160. Những mùa đông dĩ vãng (thơ Hà Huyền Chi)

161. Giải thoát cho em

162. Rồi đây anh sẽ đưa em về nhà

163. Lời người thiếu phụ Việt Nam

164. Như là lòng tôi

165. Tình nhân loại nghĩa đồng bào

166. Dấu chân trên tuyết

167. Lấp biển vá trời

168. Bên bờ sông Seine ta ngồi ta khóc

169. Thư em đến (thơ Cao Tần)

170. Vết sâu (thơ Nguyên Sa)

171. Mai mốt ông về (thơ Cao Tần)

172. Anh đi từ độ ấy (thơ Nhật Nga)

173. Em đã chết từ lâu (thơ Duyên Anh)

174. Xa em anh về

175. Nguyên vẹn hình hài

176. Bài thơ xanh (thơ Vi Khuê)

177. Hãy yêu chàng (thơ Nguyễn Tất Nhiên)

178. Anh vái trời (thơ Nguyễn Tất Nhiên)

179. Trên đồi Xuân

180. Mừng Xuân

Tuyển tập 7 - Tình ca quê hương

181. Tình ca

182. Tình hoài hương

183. Bà mẹ quê (Bà mẹ chiến sĩ)

184. Vợ chồng quê

185. Em bé quê

186. Hoa xuân

187. Xuân thì

188. Xuân nồng

189. Kỷ niệm

190. Chiều về trên sông

191. Tiếng hò miền Nam

192. Hò lơ

193. Bà mẹ phù sa

194. Người về

195. Ngày trở về

196. Anh hỡi anh cứ về

197. Tình nghèo

198. Mười hai tháng anh đi

199. Huyền sử ca một người mang tên Quốc

200. Điệp khúc Trần Thế Vinh

201. Dạ hành

202. Chim lồng

203. Tôi không phải là gỗ đá

204. Chuyện hai người lính

205. Người lính trẻ

206. Tôi còn yêu tôi cứ yêu

207. Kể chuyện đi xa

208. Mùa xuân du ca

209. Cung chúc Việt nam

210. Chào mừng Việt nam

Nhạc Tập Phạm Duy- Niềm vui còn đó

a. 10 bài Bé ca

211. Chú bé bắt được con công

212. Ông trăng xuống chơi

213. Thằng Bợm có cái quạt mo

214. Bé bắt dế

215. Đốt lá trên sân

216. Đưa bé đến trường

217. Bé, cây đàn, ngôi nhà xanh, đồi cỏ

218. Một đàn chim nhỏ

219. Trong tiếng đàn của anh, trong tiếng cười của em

220. Một con chim nhỏ trên cành yêu thương

b. 10 bài Nữ ca

221. Tuổi mộng mơ

222. Tuổi ngọc

223. Tuổi hồng

224. Tuổi thần tiên

225. Tuổi xuân

226. Tuổi sợ ma

227. Tuổi vu vơ

228. Tuổi bâng khuâng

229. Tuổi biết buồn

230. Ngày em hai mươi tuổi

c. Mười bài Bình ca

231. Bình ca

232. Sống sót trở về

233. Dường như là hoà bình

234. Xin tình yêu giáng sinh

235. Xuân hiền

236. Ru mẹ

237. Lời chào bình yên

238. Giã từ ác mộng

239. Chúa hoà bình

240. Ngày sẽ tới

Nhạc Tập Phạm Duy- Tạ ơn đời (29 bài hát vào đời)

241. Một ngày một đời

242. Lữ hành

243. Xuân hành

244. Viễn du

245. Bao giờ biết tương tư (viết chung với Ngọc Chánh)

246. Vết thù trên lưng ngựa hoang (viết chung với Ngọc Chánh)

247. Em hiền như Ma Soeur (thơ Nguyễn Tất Nhiên)

248. Hai năm tình lận đận (thơ Nguyễn Tất Nhiên)

249. Dạ lai hương

250. Thu ca điệu ru đơn (theo thơ Verlaine)

251. Nước mắt mùa thu

252. Lan sầu (thơ Thanh Lan)

253. Phố buồn

254. Tiếng bước trên đường khuya

255. Tôi biết

256. Nước mắt rơi

257. Tình ca mùa thu

258. Đường chiều lá rụng

259. Nhạc tuổi vàng

260. Một bàn tay

261. Tình tự

262. Nhục tình

263. Đêm hôm đó

264. Người tình trong cánh tay

265. Tình vẫn rong chơi

266. Còn cát bụi tìm (thơ Ngô Tịnh Yên)

267. Lời mẹ dặn

268. Những gì sẽ đem theo về cõi chết

269. Tạ ơn đời

Thấm thoát mười năm

Ta chống cộng hay ta trốn cộng

Nguyên vẹn hình hài

Hát trên đường vượt biển

Có phải tôi là người quê hương ruồng bỏ giống nòi khinh?

Ở bên nhà em không còn đứng đợi chờ anh

Người Việt cao quý

1954 Cha bỏ quê - 1975 Con bỏ nước

Hát trên đường tạm dung

Ta là gió muôn phương

Tháng Tư đen

Bây giờ các ngài ở đâu

Người con gái Việt rời xa Tổ quốc

Giấc mơ khủng khiếp

Tình nhân loại nghĩa đồng bào

Hát cho người ở lại

Tiếng thời xưa

Quê hương còn đó

Bên bờ sông Seine ta ngồi ta khóc

Lấp biển vá trời

Dấu chân trên tuyết

Thư em đến

Biển máu

Lời người thiếu phụ Việt Nam

Mây trôi, trôi hết một đời

Thương nhớ Saigon

Giải thoát cho em

Xin em giữ dùm anh

Chỉ còn nhau

Rồi đây anh sẽ đưa em về nhà

Cung khúc Võ Đại Tôn

Mai mốt Ông về

Như là lòng tôi

Trả lại chồng tôi

Giờ thì em yêu

Con dế hát rong

Nghìn năm vẫn chưa quên

Tình thu

Qua vườn ổi

Cỗ bài tam cúc

Hoàng Cầm Ca 60

Lá diêu bông

Mùa xuân máu đổ

Bài ca tử sĩ cho người quê tôi

Màu thời gian.

Phần Năm: Vinh danh 
nhạc sĩ Phạm Duy

La Mirada: 1,200 khán giả thưởng thức Chiều Phạm Duy Một Đời Nhìn Lại (26 tháng 5 / 2002)

Vũ Ánh

LA MIRADA.- Gần 1,200 chỗ ngồi, nhưng thính đường tối tân tại La Mirada không còn một chỗ trống. Khán thính giả một nửa là trẻ tuổi. Số còn lại là những người thuộc thế hệ 1.0 và 1.5 nói theo cách mô tả bằng con số để chỉ thế hệ người Việt tị nạn thứ nhất và thế hệ "bắc cầu" tại hải ngoại.

Chương trình được khai mạc trễ 10 phút so với dự tính. Người khó tính cho rằng điều này vẫn có thể chấp nhận được vì thính đường nằm hơi xa khu Little Saigon. Những khách mời gồm những thân hữu của nhạc sĩ Phạm Duy, đại gia đình ông, nữ diễn viên Kiều Chinh, ông bà Đỗ Ngọc Yến, chủ nhiệm nhật báo Người Việt, ông bà Trần Dạ Từ, chủ nhiệm nhật báo Việt Báo, ông bà Nguyễn Đức Quang, chủ nhiệm nhật báo Viễn Đông, ông Nguyễn Xuân Nghĩa chủ nhiệm tuần báo Việt Tide, Cô Mai Khanh Đài Little Saigon Radio, và đại diện một số các cơ quan truyền thông khác cùng khách mời của Hội Ung Thư Việt Mỹ.

Khi đèn trong thính đường tối dần, tấm màn nhung vén lên và thính đường được trùm phủ bằng thứ ánh sáng dịu, khán thính giả đã nhìn thấy dàn nhạc giao hưởng của Hội Hiếu Nhạc Việt Mỹờ ngồi sẵn ở những ghế của mình:

Violin 1: Nguyễn Phúc Hải (concermaster), Phạm Phúc, Michelle Nguyễn, Grace Yanagisawa, Nguyễn Nhân, Đặng Kính Robert Bates-

Violin 2: An Nguyễn, Vũ Nguyễn, Minh Nguyễn, Lisa Nguyễn, Cecilia Hahnl-

Viola: Sĩ Trần, Hà Trần, Isabel Thiroux.

Cello: Fernado Hahnl, Lê Thanh.

Bass: Steven Lê, Marie Kubiak.

Guitar: Huỳnh Hữu Đoan.

Picolo/Flute: Bob Morgan,

Flute 2: Tina Huỳnh. Oboe: Maralynne Mann.

Clarinet: Monica Mann.

French Horn: Brian Shetland.

Trumpet: Kenny Wood.

Trombone: Jeremy DelaCuadra.

Timpani: Kris Mettala.

Percussion: Jamie Baker.

Piano: Mỹ Lệ Nguyễn và Vương Hương.

Người điều khiển dàn nhạc là nhạc trưởng Nguyễn Khánh Hồng của Hội Hiếu Nhạc Việt Mỹ.

Chương trình đã bắt đầu ngay với "Chiều Về Trên Sông", tác phẩm mà Phạm Duy viết năm 1956 khi ông đi qua dòng Cửu Long bát ngát vào buổi chiều. Nhạc phẩm này được coi như đại diện cho các tác phẩm lớn khác mà ông viết về đất nước và tình yêu quê hương. Duy Cường, con trai của nhạc sĩ Phạm Duy đã viết phần hòa âm cho tác phẩm trên của bố.

Sau những tiếng vỗ tay tán thưởng bùng lên, hai người điều khiển chương trình là nhà văn Hoàng Khởi Phong và Lê Đình Y Sa mới bắt đầu giới thiệu sơ lược về buổi chiều âm nhạc Phạm Duy, một tài năng lớn của nền âm nhạc Việt Nam với sức sáng tác miệt mài qua nhiều thế hệ. Ở tuổi 82, ông vẫn tiếp tục viết nhạc với "đầy nỗi đam mê trên con đường cái quan đã đủ dài để tên tuổi của ông được xếp vào hàng đầu những tác giả đã đóng góp, cống hiến và vun đắp cho nhạc Việt".

Và sau phần mở đầu, Bích Liên, một ca sĩ tài tử và đồng thời là Hội Trưởng Hội Ung Thư Việt Mỹ, cơ quan đứng ra tổ chức vinh danh Phạm Duy đã trình bày kiệt tác phẩm mà Phạm Duy viết năm 1953: đó là "Tình Ca". "Tôi yêu tiếng nước tôi, từ khi mới ra đời, người ơi... Mẹ hiền ru những câu xa vời à ơi...." Dường như nhiều thế hệ người Việt Nam đã nghe được những lời lẽ đầy tình người ngọt ngào và gắn bó này. Dường như không thiếu gì những người Việt lưu vong đã khóc khi nghe "Tình Ca" giữa những góc phố xa lạ và bước chân lạc lõng trong những thành phố cách xa đất nước.

Dường như nhiều người đã bàng hoàng khi những ca từ này làm sống lại cả những trang sử từ thời Việt Nam lập quốc, từ thời chúng tôi, người Việt Nam sinh ra và lớn lên từ những lời du của mẹ. Cứ như thế, một loạt những tình ca của người nhạc sĩ tài hoa này trôi đi như những lời ru nhẹ nhàng qua phần dẫn nhạc của Lê Đình Y Sa.

Những giấc mơ ấy đôi khi được đánh thức bởi những nhắc nhở của nhà văn Hoàng Khởi Phong khi ông nhấn mạnh đến một đặc điểm nào đó trong số những tác phẩm của Phạm Duy được coi như đánh dấu một giai đoạn nào đó trong dòng lịch sử cận đại đầy gió bụi của Việt Nam.

Từ những "Cô Hái Mơ" (1942-phổ từ thơ Nguyễn Bính-Đặng Xuân Thìn soạn hòa âm, ca sĩ trình diễn Thái Hiền), "Kỷ Niệm" (1966, Arr Duy Cường, hát: Thái Hiền), "Tóc Mai Sợi Vắn Sợi Dài" (1969, arr Trần Chúc, hát: Mộng Thủy-Duy Quang), "Còn Chút Gì Để Nhớ" (phổ thơ Vũ Hữu Định, arr: Đặng Xuân Thìn, hát: Anh Dũng), "Đưa Em Tìm Động Hoa Vàng" (1971, phổ thơ Phạm Thiên Thư, arr: Đặng Xuân Thìn, hát: Mai Hương).....cho đến tình ca khác như "Tìm Nhau" (arr: Vương Hương, hát:Trần Thái Hòa với Flute của Bob Morgan và piano: Vương Hương), "Mùa Thu Chết" ( 1968, arr: Vương Hương, hát: Lệ Thu và tứ tấu: Vương Hương Piano, Nguyễn Khánh Hồng violin, Huỳnh Hữu Đoan guitar và Bob Morgan flute), "Tình Nghèo" (1954, viết theo ý thơ Hồng Nam, arr Duy Cường, hát: Nguyễn Thành Vân, tenor), "Còn Gì Nữa Đâu" (1960, arr: Duy Cường, hát: Quỳnh Giao,soprano), "Lữ Hành" (1953, arr: Lê Văn Khoa, Lê Hồng Quan, tenor với hợp ca: Mai Hương, Quỳnh Giao, Ngọc Sương, Bích Liên, Mộng Thủy, Hoàng Liên, Thúy Hằng, Bảo Quỳnh, soprano, và alto Kim Tước, Thái Hiền, Vương Lan, Ngọc Trang, Mỹ Linh, Đan Tâm cùng với giọng nam Nguyễn Thành Vân, Vũ Đình Soái, Phạm Lê Đông Phương, tenor và Vũ Duy Hiển, Vũ Thái Sơn, Nguyễn Phạm Hà, Ngô Việt Hải, bass)....chương trình trôi qua phần Một rất điển hình cho những giai đoạn viết tình ca.

Nó cho thấy Phạm Duy dàn trải tâm hồn và tài năng của ông qua nhiều biến tấu từ dân ca và những giai điệu quê hương, phản ảnh nét đa dạng của tình ca mà có lẽ chỉ Phạm Duy mới khai thác được. Ông đã đắp lên bức tranh dân gian những màu sắc khác thói thường của ngũ cung, những tình cảm, cuộc sống giản dị được ông mô tả một cách trang trọng và đầy lãng mạn. Trong phần một, nhiều lần nhạc sĩ Phạm Duy đã đứng lên bày tỏ sự tán thưởng dàn nhạc của Hội Hiếu Nhạc và các ca sĩ trình bày.

Với bộ phim ngắn "Người Tình Già" (thực hiện: Đạo Diễn trẻ Charlie Nguyễn, viết kịch bản và dẫn: Lê Đình Y Sa), phần một đã được kết thúc sau khi đã phản ảnh được tính chất hoành tráng của một buổi hòa nhạc mang nhiều chất cổ điển: ca sĩ trình diễn với dàn nhạc Đại Hòa Tấu và đôi khi với ca đoàn. Sau khi giải lao 20 phút, phần hai được mở đầu với "Tình Hoài Hương", một ca khúc đã đi sâu vào lòng người Việt, tâm hồn Việt. (arr: Lê Văn Khoa, hát: Lê Hồng Quang và hợp ca nữ).

Bóng dáng chiến tranh, những hủy hoại cùng sự đau khổ của chiến tranh chỉ xuất hiện trong những ca khúc điển hình cho những giai đoạn biến động, sóng gió của đất nước được trình bày tại phần II. Và cũng chính tại phần hai của chương trình, sự hợp tan đã trở thành nỗi sợ hãi, ưu tư của chính tác giả đối với cuộc đời đổi thay với vận nước được lồng vào những tác phẩm ông viết từ 1953 cho tới 1972. Vì thế trong phần hai, những tác phẩm của Phạm Duy không được xếp theo thứ từ ngày tháng. Từ "Tình Hoài Hương", "Nghìn Trùng Xa Cách", "Khối Tình Trương Chi", "Rồi Đây Anh Sẽ Đưa Em Về Nhà", "Bà Mẹ Quê", "Vợ Chồng Quê", "Em Bé Quê", "Áo Anh Sứt Chỉ Đường Tà", "Nước Mắt Rơi", "Như Là Lòng Tôi", "Kiếp Nào Có Yêu Nhau" (hát: Tuấn Ngọc), "Tâm Sự Gởi Về Đâu" (hát: Tuấn Ngọc), "Qua Suối Mây Hồng"....cho đến "Mẹ Trùng Dương-Mẹ Việt Nam Ơi" (1960: hai ca khúc này được trích ra từ phần BIỂN MẸ, của trường ca MẸ VIỆT NAM. Trường ca này gồm 4 phần: Đất Mẹ, Núi Mẹ, Sông Mẹ, và Biển Mẹ. Những nhà phê bình coi đây là một âu ca về Mẹ Tổ Quốc và Mẹ Điển Hình trong truyền kỳ lịch sử nước nhà.

Trường ca này được Phạm Duy đề tặng: "Kính dâng Mẹ tôi/Tặng tuổi trẻ nước tôi")....Phạm Duy đã cho thấy những bước thăng trầm của lịch sử Việt Nam phản ảnh qua cách nhìn và lối suy nghĩ lãng mạn của một nghệ sĩ lão luyện. Những chia ly, đau khổ, ưu tư, lo lắng, tuyệt vọng và hy vọng chỉ thấp thoáng trong những ca khúc của ông, nhưng nghe ra vẫn như một vết dao chém hắn sâu trong mỗi con người Việt Nam. Nhưng đặc biệt, những vết thương đó không làm Phạm Duy tuyệt vọng.

Trong những đêm tăm tối bao giờ cũng vẫn còn chút ánh sáng của niềm tin vào phía trước. Có lẽ cũng vì thế, mà khi tất cả các nghệ sĩ trình diễn trong chương trình nhạc Phạm Duy chiều Thứ Bẩy vừa rồi cùng dàn nhạc của Hội Hiếu Nhạc tiến ra sân khấu để trình diễn trường ca "Mẹ Trùng Dương-Mẹ Việt Nam Ơi", nhạc sĩ Phạm Duy đã dìu nữ ca sĩ Thái Thanh lên sân khấu.

Hai mái đầu bạc trắng đã cùng hát và cùng chia sẻ quan điểm: "Đừng vinh danh Phạm Duy, hãy vinh danh những người đứng ra tổ chức một buổi trình diễn và đầy ý nghĩa này: Nguyễn Bích Liên, Nguyễn Văn Thân, Phạm Duy Quang, Nguyễn Cửu Tuấn, Trần Ngọc Lân, Phương Lan, Lê Đình Y Sa, Hoàng Khởi Phong, Mimi Thủy Tiên, Ecetera, Lenonard Huy Trần, Kenneth Khánh Trần, Bùi Lê Lan Chi, Phạm Thái Vân, Nguyễn Anh Thư, Dzung Phinouwong và những diễn giả Nguyễn Đức Quang, Nguyễn Xuân Nghĩa, Nguyễn Xuân Hoàng, Bùi Bảo Trúc, Nguyễn Ngọc Bích, Bùi Bích Hà, Jason Gibb và Trịnh Cung.

Vâng chính họ đã làm việc miệt mài trong nhiều tháng trước đó vì lòng trân trọng tài năng và ngưỡng sự đóng góp cống hiến của Phạm Duy đối với nền âm nhạc Việt, để cho buổi trình diễn những tác phẩm điển hình trở thành một buổi trình diễn tuyệt vời nhất trong vòng hai thập niên vừa qua. Buổi hòa nhạc tương ngộ này kết thúc bằng một cuộc tiếp tân. (VA)

Hội Luận 2: Phạm Duy Một Đời Nhìn Lại

Hơn 200 văn nghệ sĩ và khán giả ái mộ, có nhiều người từ ở xa về đã thm dự buổi Hội Luận và Triễn Lãm 2: Phạm Duy Một Đời Nhìn lại tại Phòng Sinh Hoạt Nhật Báo Người Việt (mới) vào chiều ngày thứ Bẩy 25 tháng Năm 2002 do Hội Ung Thư Việt Mỹ tổ chức.

Trong kỳ hai các diễn giả Bùi Bảo Trúc, Nguyễn Xuân Nghĩa và Jason Gibbs đã nói về nhạc sĩ Phạm Duy cùng với những chặng đường sáng tác của ông qua hơn 60 năm ông gắn bó với nền âm nhạc Việt Nam từ thuở bình minh của nền tân nhạc cho đến nay cùng với vận nước và tấm lòng yêu quê hương tha thiết của ông.

Trong buổi hội luận 2 này, chính nhạc sĩ Phạm Duy đã bầy tỏ tâm tình của mình cũng như cả những tội tình mà ông đã vương mang từ bao nhiêu năm qua. Ông cũng giải thích về "nhạc ngữ" cũng như việc đưa dân ca Việt Nam qua âm nhạc tây phương từ "ngũ cung" đến "thất cung". Về phương diện sáng tác ông đã vượt qua khỏi mọi thế lực chánh trị của suốt nửa thế kỷ để giữ được tính độc lập trong sáng tác.

Trong dịp này, một đoạn phim tài liệu Người Tình Già sơ lược cuộc đời nhạc sĩ Phạm Duy do Charlie Nguyễn thực hiện được chiếu lại. Tạp chí Văn và báo Mimi Studio News dành một số đặc biệt về nhạc sĩ Phạm Duy do một số văn nghệ sĩ viết. Tác phẩm mới nhất mà nhạc sĩ Phạm Duy đang hoàn tất là Minh Họa Kiều.

Một chương trình nhạc Phạm Duy: Một Đời Nhìn Lại với sự hiện diện của một số danh ca Việt Nam được tổ chức tại rạp hát La Mirada vào chiều ngày 26 tháng Năm 2002 đã bán hết vé từ đầu tuần, một số không ít khán giả đã không tìm được vé đi xem.

Dư hương của "Phạm Duy một đời nhìn lại"

NGUYỄN QUANG AN

Được sửa soạn trên nhiều lãnh vực cách đây từ ba tháng, để kết thúc bằng một buổi trình diễn không phạm phải một khuyết điểm lớn nào, nói chung sinh hoạt "Phạm Duy: Một đời nhìn lại" là một phối hợp thành công của nhiều cá nhân, tổ chức, và cơ quan bảo trợ. Giờ đây Nguyễn Ngọc Bích và Ngô Vương Toại đã về với RFA, vợ chồng Nguyễn Xuân Hoàng đã về với Văn và Viet Mercury, những khán giả tụ về từ nơi xa như Canada, Atlanta, Seattle, Arizona...đã trở về nhà, và người khách cuối cùng của Người Việt đã trở về Dallas, bài viết này xin được coi là một phúc trình chung cho một công tác dài hơi của nhiều đơn vị...

Trên hết phải nói tới đơn vị chủ động chính, Hội Ung Thư Việt Mỹ - Vietnamese American Cancer Foundation (VACF) mà tôn chỉ của hội là: "Hội Ung Thư Việt Mỹ dồn hết khả năng vào việc ngăn ngừa ung thư, cải tiến đời sống bệnh nhân, và cứu sinh mạng qua những nỗ lực giáo dục, nghiên cứu về ung thư, cũng như cung ứng các dịch vụ giúp đỡ và tranh đấu cho các bệnh nhân".

Theo lời tâm sự của Bác sĩ Nguyễn Bích Liên, VACF là một hội thiện nguyện mới thành lập, quy tụ một số bác sĩ và chuyên viên Việt Nam đang hàng ngày cùng với các bệnh nhân ung thư người Việt, đối đầu với những khổ đau do căn bệnh này gây ra . VACF xuất hiện trong cộng đồng Việt Nam chưa lâu, trong khi đó thì hình bóng của nhạc sĩ Phạm Duy như là một gốc sồi già trong khu rừng nguyên sơ của âm nhạc Việt Nam. Các sáng lập viên Hội Ung Thư Việt Mỹ sau khi bàn thảo đã đi đến kết luận, trong hơn 60 năm qua, những nhạc phẩm của nhạc sĩ Phạm Duy đã làm vợi đi không ít những giọt nước mắt cùng với khổ đau cho quần chúng. Nói chung những khổ đau mang đến bởi chiến tranh, sự chết, tuổi già, bệnh tật... đều giống nhau, và do đó VACF đã quyết định tạo một sinh hoạt lớn, để tỏ lòng biết ơn người nhạc sĩ đã đem những câu hát làm đẹp cho đời, và đồng thời Hội Ung Thư Việt Mỹ cũng nương vào bóng mát này để cộng đồng Việt Nam biết đến cuộc chiến âm thầm của hội cùng các bệnh nhân của chứng bệnh nan y này.

Dự định của VACF được sự hưởng ứng tới tấp bởi các cơ quan truyền thông. Hầu như tất cả các đài phát thanh và các tờ báo lớn đều đóng góp nhân lực, và vật lực cho công tác dài hơi này. Sau hai tháng âm thầm sửa soạn, với những bài viết liên tục trên báo chí, những cuộc hội thảo trên đài phát thanh, chương trình sinh hoạt "Phạm Duy, một đời nhìn lại" được chính thức mở ra bằng một cuộc triển lãm những nhạc phẩm, tác phẩm và hình ảnh liên quan tới nhạc sĩ Phạm Duy bắt đầu từ ngày 18- 5, song song với cuộc hội thảo đầu tiên tại Phòng Sinh Hoạt tạm thời của Nhật Báo Người Việt. Công tâm mà nói cuộc hội thảo này không thành công vì thiếu sự hiện diện của nhạc sĩ Phạm Duy, ông có việc phải đi Minnesota, do đó số người tham gia không được đông đảo và đồng thời buổi sinh hoạt thiếu đi sự linh hoạt cần thiết cho một buổi hội luận.

Việc thiếu thành công trong buổi hội luận đầu, như là một lời cảnh tỉnh các cá nhân trách nhiệm. Khi có quá nhiều đơn vị tham gia,phải được phối hợp, liên lạc chặt chẽ, nếu không sẽ vấp phải một tình trạng thiếu kiểm soát. Để cho buổi hội luận lần thứ hai không vấp phải những khuyết điểm lần trước, một chương trình hội thảo với các diễn giả đã được thông báo trước đến mọi người, để việc sửa soạn bài phát biểu được chu đáo. Cuộc hội thảo thứ hai với sự tham dự của hơn hơn hai trăm thính giả, được tổ chức tại Phòng Sinh Hoạt Nhật Báo Người Việt, với sự hiện diện của nhạc sĩ Phạm Duy, giáo sư Nguyễn Ngọc Bích, nhà nhạc học Jason Gibbs, nhà báo Ngô Vương Toại, Nguyễn Xuân Nghĩa, ký mục gia Bùi Bảo Trúc, nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng và nhà văn Hoàng Khởi Phong trong vai trò điều hợp.

Trong kỳ hội thảo lần thứ hai, phần đầu không được xuông xẻ ví lý do để tôn trọng vị diễn giả đến từ phương xa nhất, Giáo Sư Nguyễn Ngọc Bích là người đăng đàn đầu tiên, không ngờ ông đã mất giọng, khản đặc cho một chuyến đi xa được quyết định vào phút chót, ông Nguyễn Ngọc Bích phải nhờ một người cháu đứng ra đọc hộ bài viết rất công phu của ông. Diễn giả thứ hai là nhà nhạc học Jason Gibbs. Bằng một tiếng Việt không hoàn hảo, song bài viết của Jason Gibbs đã chứng tỏ ông là một người Mỹ am tường nhạc Việt Nam, đặc biệt là nhạc Phạm Duy hơn rất nhiều người Việt hiện diện trong hội trường. Chẳng những Jason Gibbs biết và hiểu rõ những nhạc phẩm của Phạm Duy, ông còn am tường cả bối cảnh lịch sử, và hoàn cảnh sáng tác của các ca khúc này.

Ký mục gia Bùi Bảo Trúc, người đã thở hơi thở âm nhạc của Phạm Duy suốt mấy chục năm qua. Trong bài nghiên cứu của ông về nhạc tình Phạm Duy, Bùi Bảo Trúc cho người nghe thấy những biến dạng của đời sống, chiến tranh cũng như hoàn cảnh xã hội chung quanh đã ảnh hưởng tới những giai đoạn nhạc tình của Phạm Duy như thế nào. Những dẫn chứng trong bài viết của Bùi Bảo Trúc đã soi tỏ rất nhiều điều, mà những người thưởng thức âm nhạc Phạm Duy chưa hề nghĩ đến, bởi lẽ khi nghe một bài hát hay, người ta ngợp trong đó mà quên đi mọi chi tiết liên quan tới bài hát. Bằng một phong thái đĩnh đạc, ngôn ngữ lưu loát bài phát biểu của Bùi Bảo Trúc đã chinh phục thính giả, để từ đó người nghe lại được nhìn thấy một Phạm Duy khác qua phần trình bầy của nhà báo Nguyễn Xuân Nghĩa.

Nếu ta coi Kiều như một môn học đã đóng góp vào sự hình thành văn hóa và văn học Việt Nam, thì Nguyễn Xuân Nghĩa là một chuyên gia thượng thặng trong môn học này. Bài phát biểu của Nguyễn Xuân Nghĩa lấy cái nền từ một tác phẩm âm nhạc của Phạm Duy, tựa vào truyện Kiều đã vẽ cho thính giả một vài khía cạnh đặc biệt tới một vài nhân vật trong truyện Kiều. Để từ đó Nguyễn Xuân Nghĩa giả dụ nếu Phạm Duy là Kim Trọng, thì cuộc gặp gỡ và tái ngộ giữa hai nhân vật Kiều và Kim Trọng phải...... viết lại. Tất nhiên đây chỉ là một giả dụ không thể xẩy ra, vì ngay cả những Kiều, Kim Trọng, Từ Hải, Tú Bà, Sở Khanh.. chỉ là những nhân vật mượn trong tiểu thuyết của Tầu, nhưng qua đó Nguyễn Xuân Nghĩa cho mọi người thấy không phải ông chỉ là một chuyên gia thượng thặng về Kiều, ông cũng am tường nhạc Phạm Duy không kém.

Phần hai của cuộc hội thảo là cái đinh trong buổi sinh hoạt này, với Phạm Duy trực tiếp trả lời các câu hỏi của Nguyễn Xuân Hoàng, Ngô Vương Toại và Hoàng Khởi Phong cũng như của các thính giả có mặt trong buổi sinh hoạt. Mặc dầu đã qua tuổi tám mươi, và mặc dầu mới trở về sau một chuyến đi xa, nhạc sĩ Phạm Duy cho thấy ông là người bén nhọn, sắc sảo, trước các câu hỏi xoay quanh con người đa dạng, phức tạp như ông. Những câu hỏi liên quan tới đời tư, đời công, đến chính trị, đạo đức, Quốc, Cộng, tình ái... đã được Phạm Duy trả lời nhanh, gọn, sắc sảo. Phần thảo luận này cũng cho người nghe được dịp nhận dạng những câu hỏi và những người đặt câu hỏi không phải là vì Phạm Duy, nhưng vì mình. Tôi cho cách nhìn Phạm Duy như thế không chỉnh. Phải nhìn Phạm Duy như là Phạm Duy, hay ít nhất hãy nhìn Phạm Duy qua những đóng góp của ông với nền âm nhạc Việt Nam. Tất nhiên trước khi là Phạm Duy, ông cũng là một con người bình thường như mọi con ngừơi khác, có tốt và có xấu. Điều quan trọng là tiêu chuẩn tốt xấu này do cảm quan, và sự hiểu biết của mỗi con người. Phạm Duy ở vào tuổi ngoài tám chục, tôi tin là vào lứa tuổi này, ông đã có nhiều cơ hội để chiêm nghiệm lại đời mình. Vị quan tòa trong trái tim mỗi con người mới quan trọng, kỳ dư những cách đánh giá, phê phán của mọi người đối với Phạm Duy đều vô giá trị, ít nhất là vô giá trị với Phạm Duy. Chính ông đã tuyên bố như thế.

Cả hai buổi hội thảo trong Phòng Sinh Hoạt Nhật Báo Người Việt, hợp cùng với tạp chí Văn, và MiMi News phát hành số đặc biệt về Phạm Duy là cái khung cho sinh hoạt chính: Buổi trình diễn âm nhạc tại La Mirada Theatre vào ngày Chủ Nhật 26-5-02. Mặc dù đã được lưu ý trước trên báo chí và đài phát thanh, chúng tôi ghi nhận khán giả phần đông đến đúng giờ, nhưng tốc độ xé vé quá chậm, do đó dù không muốn trễ một phút nào, chương trình "Phạm Duy, một đời nhìn lại" cũng vẫn bắt đầu trễ đến 10 phút.

Đúng 4 giờ 10 phút, Dàn Nhạc Giao Hưởng của Hội Hiếu Nhạc Việt Mỹ trình bầy hòa tấu nhạc phẩm Chiều Về Trên Sông, để mở đầu cho một buổi trình diễn 24 ca khúc của Phạm Duy, kéo dài 3 giờ 40 phút mà torng đó có 15 phút nghỉ giải lao và 10 phút trình chiếu một cuốn phim tài liệu ngắn về Phạm Duy, do Y Sa và Charlie Nguyễn thực hiện. Với một thành phần ca sĩ hùng hậu gồm Kim Tước, Mai Hương, Quỳnh Dao, Lệ Thu, Thái Hiền, Mộng Thủy, Bích Liên, Trần Thái Hòa, Nguyễn Thành Vân, Lê Hồng Quang, Anh Dũng, Duy Quang, Tuấn Ngọc cùng sự phụ họa của các ca sĩ trong ban hợp ca Ngàn Khơi. Các ca khúc được viết hòa âm bởi Lê Văn Khoa, Đặng Xuân Thìn, Trần Chúc, Duy Cường và Vương Hương, và dàn nhạc được điều khiển bởi nhạc sĩ Nguyễn Khánh Hồng, và sau cùng được điều hợp chương trình bởi Y Sa và Hoàng Khởi Phong

Cô hái mơ - Phạm Duy 

Thơ Nguyễn Bính - Ca sĩ Hà Thanh

Theo http://www.taberd75.com/