Những bài viết tặng thơ Trần Dzạ Lữ
 1] Trần Dzạ Lữ, thơ và tình yêu
*Kim Đức
“Có một lần nhớ quá
Ra sông đứng gọi tình Tình xa người hóa lạ Chiều mồ côi cánh chim” Đó là những gì tôi biết về nhà thơ Trần Dzạ Lữ qua những giai điệu sâu lắng “Gọi tình bên sông” và những bài thơ trên trang Hương xưa, những vần điệu mộc mạc, trữ tình, sâu lắng và nồng nàn đến khó phôi pha: “Khi anh đắm đuối hôn em Dưới chân đất cũng rất mềm thiết tha Nụ hôn tuyệt đối hôm qua Trăm năm hồ dễ phôi pha tình nồng?” (Trích Khi anh hôn em) Mặc dù đời cơm áo, có lúc thăng trầm, cơ cực, những tiếng nói xé lòng về thân phận con người, nhưng nhà thơ vẫn lạc quan với kiếp phù sinh: “Đời cứ trôi, em cứ vác nỗi buồn Lặng lẽ đi, qua chợ đời phía trước Mưa thì mưa, sá gì cơn bỉ cực Thái lai nào rồi sẽ đến trong em” (Trích trong Gởi Người em gái Qui nhơn) Và anh đã ý thức được thế nào là nỗi đau: “Nuốt vào trong. Nuốt vào trong Nỗi đau ngày cũ đã chồng chất cao….” (Trích trong Nuốt) Có lẽ vì thế mà tình yêu trong thơ anh thường là những khúc tình ngọt ngào, dung dị nhưng mãnh liệt vô cùng: “Em không là nam châm Sao hút anh đến thế? Ngày và đêm bất kể Cứ lao về phương em“ Hoặc là một nỗi nhớ không có không gian, thời gian: “Nếu vắng nhau một ngày Anh như cây rụng lá Nếu vắng em một đời Anh sẽ là tượng đá.” (Trích trong Điều kỳ diệu của tình yêu) Cũng có lúc tình yêu trong thơ anh là tình yêu xa cách, giai điệu thơ nghe da diết, day dứt, trầm buồn, đầy khắc khoải: ”Đưa em về đêm nay nhiều gió Ta đứng hôn nhau dưới trụ đèn vàng Tình cứ nuối, cho sầu chín đỏ Mai rối lòng như chiếc xe tang…” Hoặc một chút chua xót, một chút ngọt ngào của cung bậc tình cảm ”Đưa em về không rượu nào quên Thì ta nhớ. Thôi em đừng khóc! Tình chưa bền làm sao giữ được Ta lưng gù không cõng nỗi đời em…” (Trích trong Đưa em về) Thơ Trần Dzạ Lữ mang tính trữ tình, anh lại là người gốc Huế, xứ sở nổi tiếng sông nước hữu tình, tâm hồn đa cảm, giọng nói, nhỏ nhẹ đầy quyến rũ: ”Bao nhiêu năm uống nước xa nguồn Nhưng vẫn nhớ hoài mô-tê-răng- rứa Vẫn thương mạ với câu hò nghiêng ngửa Đêm Kim Long đứt ruột khúc Nam Bình.” (Trích trong Giọng người thỏ thẻ) Mà có ghét thì cũng là ngọt ngào, ấm áp, nữa trách móc, nữa yêu thương: ”Ghét anh ghê! Tại răng không nói Lúc gần kề môi mắt bữa hôm tê Tại anh nhát nên bàn chân bước vội Nhưng con tim nghiêng ngã lúc anh về” (Trích trong Ghét) Hoặc là nhớ nhung trong khắc khoải: ”Sẽ không còn gì nữa Khi mình chia lìa nhau Nhưng có một thứ anh không bao giờ quên Đó là nụ hôn đầu!” (Trích trong Bài thơ viết lúc nửa đêm)  “Hãy mở cửa thanh thản Cuộc đời có là bao Nhắm mắt và mở mắt Tóc kia đã phai màu” Cuộc đời là vô thường, trong thời khắc hiện tại, chúng ta hãy nuôi dưỡng tình yêu ngày một lớn, hãy vì nhau trong từng giờ, từng phút để vượt qua những nhọc nhằn, khổ đau của cuộc đời: “Cuộc sống hãy vì nhau Mà chăm chồng em nhé Cũng như anh chăm vợ Càng chăm càng yêu sâu” (Trích trong Chăm chồng) Một thông điệp đầy yêu thương mà anh muốn gởi gắm đến mọi người. Nhân cảm nhận về thơ của Anh, tôi xin tặng anh mấy vần thơ thay cho lời chúc sức khỏe, mong anh hạnh phúc thật trọn vẹn như những vần thơ, giai điệu thơ Trần Dzạ Lữ Một hồn thơ Một đời thơ Anh cho đời những vần thơ trữ tình Một sâu lắng Một cuộc tình Anh gieo nỗi nhớ một mình vào thơ Viết lúc 23h20 ngày 10/4/2012
*Kim Đức
2] Những mẫu chuyện rời rạc
*Nguyễn Quốc Tuyên
TRẦM HƯƠNG
Sau một bửa cúng lúi húi xôi chè trái cây, nhóm bạn theo những con đường mòn vào tận rừng sâu của Trường Sơn để tìm may mắn. Những chuyến đi thất bại không làm họ nản lòng - cùng lắm khi lương khô hết thì về xuôi với một gánh củi. Ban ngày vừa đi vừa ngó tứ phía. Khứu giác thấp thỏm chờ một mùi hương. Một mùi hương để đổi đời. Vừa chập choạng là căng lều đốt lữa qua đêm. Giữa sơn lâm chướng khí ngặt nghèo có một người quên ngủ lật cuốn sổ tay viết vội những vần thơ. HÁT DẠO VỚI ĐỜI Sài Gòn không ai biết ai nên Sài Gòn dễ sống Buổi sáng chợ đầu mối Cầu Ông Lãnh. Người đàn ông đưa tiền để nhận những bó rau muống. Trên chiếc xe đạp cọc cạch những bó rau xếp chồng dưới ba vành đai dây cao su. Tại chợ Trần Hữu Trang những bó rau xếp hàng ngay ngắn để bán lẻ cho những bà nội trợ. Có buổi gánh rau bán nhanh. Người đàn ông đạp xe lang thang trên đường tâm hồn nở hoa... THUỞ YÊU NGƯỜI Bầu trời xanh trong đôi mắt. Dòng sông như tranh vẽ. Mây bay như tóc người. Thiên nhiên tươi đẹp lắng nghe hơi thở của hai trái tim non. Những câu nói vu vơ êm như gió thoảng. Lần đầu biết yêu như thế đấy. SỐ PHẬN Dòng sông từ nguồn chảy ra biển. Chàng đứng bên bờ ngắm chiếc lá trôi. Chỉ cần với tay là chàng nắm được chiếc lá và cuộc tình của hai người có đoạn kết nhưng chàng không vói tay để chiếc lá trôi đi và cuộc đời hai người như ngày hôm nay không thể nào khác được.
*Nguyễn Quốc Tuyên
3] Ghét...!!!
*Cảm tác bài thơ Tặng Người Áo Trắng của anh Trần Dzạ Lữ
Ghét anh quá! Sao cứ vờ...lơ đãng? Chiều tan trường, ai...lẽo đẽo sau lưng? Ánh mắt ai...theo em đến cuối đường? Sao theo mãi, theo hoài...Không chịu nói? Ghét anh quá! Sao làm em...bối rối? Áo dài bay, luống cuống bước chân chim Nón che nghiêng, cho ánh mắt ai tìm Lòng thầm ước, mong đường về...xa lắc Ghét anh quá! Sao làm em ...cúi mặt? Tránh mắt nhìn, trong một thoáng say mê Mong anh theo cho đến cuối đường về Chiều bẽn lẽn...hai mình cùng chung bước Nguyễn Thu Trang 
4] Không Đề
(Kính tặng anh Trần Dzạ Lữ) Rượu đâu... chuốc khách phương xa Rốt đi... ta có ... dăm ba nỗi sầu Rót cho sương trắng giăng cầu Cho câu hò bến Vân Lâu vọng buồn Đêm ni ngoài nớ mưa tuôn Một ta khói thuốc cúi luồn cội xưa Rót đi rồi... gọi đò đưa Ta gửi giấc mộng theo mưa quay về Ly hương rời rã cơn mê Ta như tráng sĩ nặng thề qua sông Hương Giang lờ lững đôi giòng Chiều chiều in bóng nhói lòng Huế ơi Ngự Bình sừng sững mây trôi Về đâu bờ bến Huế ơi... nhói lòng *VŨ ĐÌNH HUY
5] Vô Đề
Đưa em về Đừng Khi anh hôn em Cháy Một vòng tay Sà Hẹn về với Trúc Giang Ghét Bài thơ lúc nửa đêm Cho Hẹn o kiếp sau Lẫy Gởi người em gái Qui Nhơn Tát Tháng giêng nhớ Nuốt Valentine cho em Có thể
*Nguyễn Trác Hiếu
6] Vô Đề
Nuốt vào thơ
Thở ra thơ Nhả chút thơ trôi quanh đời Cả trong giấc ngủ mênh mang nàng thơ về bên anh Để anh mắc lưới thiên tình trong thơ.
*Thỏ Con
7] Trần Dzạ Lữ - Ngôn ngữ Huế trong thi ca
Vùng đất Huế có tên trên bản đồ Việt Nam từ khi có cuộc
hôn nhân lịch sử Chiêm - Việt - Công chúa Huyền Trân về làm vợ vua Chiêm là
Chế Mân, đổi lấy hai Châu Ô và Rí làm sính lễ.[năm1306]. Một năm sau, vua Trần Anh Tông tiếp quản vùng đất mới và đổi
tên là châu Thuận và châu Hóa. Việc gom hai châu này làm một dưới cái
tên phủ Thuận Hóa. Và hơn hai trăm năm sau [năm 1558,] Nguyễn
Hoàng xin vào trấn giữ xứ Thuận Hoá mở đầu cho cơ nghiệp của các chúa
Nguyễn. Sự nghiệp mở mang của 9 đời chúa Nguyễn ở Ðàng Trong đã gắn liền
với quá trình phát triển của vùng đất Thuận Hoá - Phú Xuân tức Huế
bây giờ.
Và Huế ngoài phong cảnh hữu tình - non xanh - nước biếc -
điện ngọc - đền vàng không thể nào không nhớ đến tiếng Huế.
Tiếng Huế được xem là nói năng nhỏ nhẹ, khác với giọng nói
phóng khoáng của người miền Nam, giọng nói sắc sảo của người miền
Bắc, Huế thuộc phương ngữ Trung nhưng nói năng nhỏ nhẹ hơn ngay chính những vùng
khác thuộc phương ngữ Trung như Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình. Và tính
chất nhỏ nhẹ đằm thắm ấy đã được thi sĩ Trần Dzạ Lữ hết lòng ca ngợi:
Lâu lắm rồi mới nghe giọng của em
Giọng thỏ thẻ của người con gái Huế Tôi xa xứ nên bồn chồn như thể Gặp Hòang Thành trong tiếng nói sông Hương… Bao nhiêu năm tôi uống nước xa nguồn Nhưng vẫn nhớ hòai mô-tê-răng-rứa Vẫn thương mạ với câu hò nghiêng ngửa Đêm Kim Long đứt ruột khúc Nam bình! [Giọng người thỏ thẻ] Nhà thơ lãng mạn nầy có rất nhiều bài thơ và trong đó tiếng Huế trong thơ anh ngọt đến cầm lòng không đậu! Đừng cho gió đến…bên em Đừng cho nắng chộ con tim em nì! [Đừng] Môi cười,mắt ướt như ri Đố ai phế truất nhu mì được mô? [Lẫy] Ghét anh ghê! Người chi lạ rứa tề Huế mà chẳng hiểu chi con gái Huế Anh cũng biết…ui chao khi em dị Hay xoay lưng, nghiêng nón rất nhu mì… [Ghét] Những từ nì, chộ ri, mô, chi lạ rứa, tề... rất Huế đó thật ấm áp ngọt lịm và rất phổ thông từ chị bán bánh bèo - nậm - lọc đi sớm về trưa, người ca nữ trên giòng Hương Giang hay cô nữ sinh bộn bề đèn sách khi đọc thơ anh đều thấy bóng dáng tuổi trẻ của mình:
Cứ mỗi lần nghe giọng của em
Anh lại nhớ vô cùng giọng mạ Cố Đô mình trong trái tim mô lạ Răng thẩn thờ như thuở mới quen? Cau Nam Phổ thêm miếng trầu têm Là Tình Yêu đỏ hồng buổi chợ Mắt của em là con mắt nhớ Gọi anh về dưới bóng quê cha… Đò chợ Dinh không còn chuyến người qua Bời chiếc cầu bắt ngang Gia Hội Anh vẫn chín- đợi- mười- chờ, em nói Tiếng bên tê nghe dễ lạc lòng! Thương mạ một thời gạo-chợ-nước-sông Câu Mái Nhì nhả ra chung thủy Thỏ thẻ, ngọt ngào là con gái Huế Yêu cháy lòng cũng con gái Kim Long… Nghe giọng em rất dễ mềm lòng Lương Sơn Bạc cũng sửng sờ, chùn bước Huống chi anh-gã giang- hồ- áo-bạc Cứ mơ tình xứ Huế mắt đăm đăm [Mơ tình xứ Huế] Địa phương nào cũng có những ca dao riêng chắt chiu âm ba của địa phương đó, những thi sĩ của vùng đất đó cũng có một vài bài thơ chuyển tải tiếng địa phương của mình nhưng Trần Dzạ Lữ thì khác dù quãng đời anh ở Huế không nhiều bằng thời gian anh xa quê, chàng lãng tử khi dừng chân đâu đó cũng có một tình yêu, cũng xót xa khi gợi lại vùng trời kỉ niệm một thuở yêu người:
Có đôi mắt Tây Sơn buồn vời vợi
Ám theo anh suốt dọc đường đời Để đến đêm lại ngóng về con-mắt-biết-nói Ngủ sao yên mùa nhớ em ơi? [Mắt người Tây Sơn] Bài thơ tình dang dỡ Khi anh thiếu em rồi Đà Lạt đâu còn nữa Tiếng hát bay ngang trời? [Đà Lạt, thiên đường lỡ]  Vẫn nhớ mãi nhan sắc ngày em đến Đất Quy Nhơn sản sinh màu lưu luyến Khi giã từ thương quá dấu môi cong… [Gởi người em gái Quy Nhơn]
Vâng, có rất nhiều bóng dáng đẹp đi qua đời anh, vốn dĩ nòi tình nên anh cũng say sưa xao xuyến nhưng trong trái tim anh ba phần
dâng trọn cho quê hương và những người em xứ Huế:
Dù ở đâu không thể nào lẫn được
Đôi mắt em thăm thẳm mộng bên trời Mắt đợi chờ làm điếng cả hồn tôi Tình như rứa làm răng tôi cất bước ? Dù ở đâu không thể nào quên được Mắt-Huế-Em là lạ thuở yêu người Mắt Nội thành soi rõ trái tim tôi Thương là tặng dẫu ngày sau vô phước… [Mắt Huế] Có chi mô? Sao lòng cứ hỏi O mô rồi? Răng không phải của tui? Khăn áo nơi xa cứ mộng một người Bùa ngãi hí? Không dưng tình bước vội… Thương O nhiều, nhưng khờ, ngại nói Đến chia xa mới biết đau đầu Tui ngậm ngùi bước qua hối lỗi O thẩn thờ đi giữa mưa ngâu! [Hẹn O kiếp sau] Rồi anh sẽ đưa em về Phò Trạch Găm một đời yêu dấu ở trong tim Chợ huyện mừng vì không còn ngăn cách Người bên ni bên nớ thuở yên bình ! [Anh sẽ đưa em về] Chờ O bóng xế trăng lu Chờ O nỗi nhớ lu bù trong tim Chờ O tháng lụn năm mềm Chờ O lóng ngóng hết đêm lại ngày Chờ khi mây trắng ngừng bay Sông xưa cạn nước,đá loay hoay mòn… [Chờ O] Huế mưa không thấy mặt trời Sầu nghiêng tay nón che đời hoàng hoa Lạnh từ trong ruột lạnh ra Em co ro mộng, đêm qua nhớ người… Mưa từ cổ độ mưa ơi Nghìn khuya còn ướt tóc người sông Hương! Huế mưa, rót cạn hồ trường Cũng không đủ ấm một phương anh nì! Hồn rưng rưng bóng mây chì Nam ai rớt giọng, lỡ về lỡ đi ! Mưa còn mưa mãi lê thê Mưa trùng vây, đã não nề chưa em? Mưa chi rồi cũng không quên Giọng ai thủ thỉ qua miền yêu xưa… [Huế Mưa]
Và vì quá dỗi yêu Huế nên khi mơ về Tần Phi của tam cung lục viện của Tần
Vương thì Tần nữ ấy cũng là một cô Huế xưa làm nhà thơ thất điên bát đảo dạo nào:
Có thể anh là vua-ngu-ngơ
Qua thành hát dạo mấy câu thơ Người đời đâu mấy ai tri kỷ Chiều hỡi! Ai về nơi dấu xưa? Có thể là em biết đợi chờ Ngọc ngà trong tiếng nói như mơ Đường bay số phận:Thiên tình lụy! Nên vẫn đăm chiêu mãi đến chừ… [Có thể] 
Với bề dày văn hóa của Huế các nhà ngôn ngữ dẫu mệt trí nghiên cứu bao nhiêu năm chưa chắc đã tận tường huống chi Trần Dzạ Lữ chỉ là một nhà thơ phiêu bạt bốn phương trời. Thơ anh không
chuyển tải hết sự phong phú của tiếng Huế mà chỉ là những nét chấm phá
đơn sơ trong ngôn từ của một người con xa xứ nhớ về quê hương về một người
em gái của cái thuở ban đầu lưu luyến ấy.
Đọc thơ Trần Dzạ Lữ tiếng Huế trở nên gần gũi dễ yêu.
...Và từ yêu thơ anh độc giả có cảm tình yêu tiếng Huế, yêu
người Huế, yêu nước non xứ Huế âu đó cũng là sự thành công
không nhỏ của chàng thi sĩ.
*Thu Thủy
8] Viết về anh
Anh một người con của cố đô
Đến với Hương Xưa thật tình cờ Thơ anh thơm nồng hương xứ Huế Chở tình khuê nữ rất nên thơ Anh lang thang hát dạo bên trời Nhìn cuộc trăm năm nửa đầy vơi Dâu bể làm nhân gian nghiêng ngã Riêng anh muôn thuở vẫn yêu người Anh thường mơ tưởng bóng hình ai Nhiều khi dệt mộng trắng đêm dài Cổ kính đâu đây còn ghi dấu Một nàng cung nữ áo thu phai Anh vẫn dạo chơi dưới trăng mơ Hồn thơ dào dạt những mong chờ Những người xưa ấy nay thành mộng Anh có đi về đêm ngẩn ngơ.
*Bích Ngâu.
Theo http://huongxua.org/
 |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét