Tình yêu và mùa xuân trong thơ Nguyễn Bính

Tình yêu và mùa xuân trong thơ Nguyễn Bính

Từ những tình yêu con người, tình yêu mùa xuân, yêu thiên nhiên đất trời và cỏ cây hoa lá Nguyễn Bính đã vắt kiệt tâm hồn mình, vắt kiệt những ảm đạm cuộc đời, đánh thức cảm xúc tư duy của con người để đi tìm những tứ thơ từ những chồi non.

Nguyễn Bính là một nhà thơ hàng đầu của phong trào Thơ mới. Thơ của Ông không chỉ có những nét rất riêng, đặc trưng và gần gũi với thôn quê Việt Nam mà còn dễ thuộc, vì thế mà mỗi người dân Việt Nam ai cũng ít nhiều thuộc vài câu thơ của Nguyễn Bính.

Thơ Nguyễn Bính chủ yếu viết về tình yêu và mùa xuân. Tình yêu của ông không chỉ giới hạn ở tình yêu lứa đôi mà đó còn là tình yêu quê hương đất nước, làng mạc xóm thôn. Do đó mà người ta còn gọi Nguyễn Bính là nhà thơ của hương đồng gió nội. Cái thứ “hương đồng gió nội” ấy đã làm cho người ta thêm yêu thơ của Ông, cảm nhận được tình yêu trong thơ của Ông rất mãnh liệt, nồng nàn nhưng lại bình dị sáng trong. Tình yêu của ông không quá dằn vặt quằn quại như Xuân Diệu mà nó sâu lắng, nhẹ nhàng, nhiều khi cô độc, lẻ loi và xa cách.

“Hồn anh như hoa cỏ may

Một chiều cả gió bám đầy áo em”

Các nhà phê bình văn học khi khai thác thơ Nguyễn Bính đã tập trung vào khai thác những cảm xúc yêu thương trong thơ của Ông. Điểm lại những câu thơ tình của ông, ta bắt gặp những tình cảm cô đơn éo le giữa “tôi và em”, “chàng và nàng”. Tình yêu trong thơ  Nguyễn Bính là thứ tình yêu đôn hậu mộc mạc như con bướm lượn vu vơ trong vườn nhà em hiền hòa.

“Nhà nàng ở cạnh nhà tôi

Cách nhau cái dậu mồng tơi xanh giờn

Hai người sống giữa cô đơn

Nàng như cũng có nỗi buồn giống tôi”

Và Nguyễn Bính lại bắt đầu mơ mộng:

“Tôi chiêm bao rất nhẹ nhàng

Có con bướm trắng thường sang bên này

Bướm ơi! Bướm hãy vào đây

Cho tôi hỏi nhỏ chút này được không”

Rồi từ đó ông đã say đắm yêu và thiết tha chờ đợi từ lúc nào không hay.

“Láng giềng đã đỏ đèn đâu

Chờ em ăn dập miếng giầu em sang

Đôi ta cùng ở một làng

Cùng chung một  ngõ, vội vàng chi anh”

Ông không quá cầu kì chau chuốt khi tán tỉnh người yêu. Ông cũng không quá đòi hỏi nhiều ở người yêu mà những mong ước của ông từ mỗi cuộc tình thật giản dị.

“Tôi muốn cô đừng nghĩ đến ai

Đừng hôn dù thấy đóa hoa tươi

Đừng ôm gối chiếc đêm nay ngủ

Đừng tắm chiều nay bể lắm người”

Trong những câu thơ yêu thương nồng nàn của ông luôn thể hiện mộtchút bóng gió hờn ghen rất đằm thắm mặn mà và ông đã không hề phủ nhận và giấu diếm sự ghen tuông ấy.

“Nghĩa là ghen quá đấy mà thôi

Thế nghĩa là ghen quá mất rồi

Và nghĩa là cô là tất cả

Cô là tất cả của riêng tôi”

Nếu những tác giả khác thường dễ bị cám dỗ bởi các tư tưởng thơ văn mới, các vòng quay lối viết thực dụng từ bên ngoài truyền bá vào nhưng Nguyễn Bính thì không như vậy. Ông đã giữ gìn bản thân tư tưởng của mình và giữ gìn được bản sắc dân tộc, bởi vì ông rất sợ:

“hương đồng gió nội bay đi ít nhiều”

Nhiều người đã từng gọi ông là người của nhà quê và sống và thể hiện thơ văn chân chất theo cách của nhà quê. Những người con gái trong thơ ông cũng là những người con gái nhà quê đẹp dịu dàng nhưng nồng nàn, chân chất. Cả cuộc đời sáng tác của mình, ông đã say mê cái nét “chân quê” mộc mạc ấy để rồi lại mơ ước:

“Ta sẽ là vợ chồng

Sẽ yêu nhau mãi mãi

Sẽ se sợi chỉ hồng

Sẽ hát câu ân ái”

Không ai phủ nhận là Nguyễn Bính đã trải qua không ít các cuộc tình nhưchơi chung trò chơi với ông Trời và số phận. Tình yêu của ông luôn bắt đầu từ gặp gỡ, yêu thương, lỡ dở và tiếc nuối. Có lẽ là do:

“Tình tôi mở giữa mùa thu

Tình em lặng kín y như buồng tằm”. 

Sau mỗi một cuộc tình là ta lại gặp một Nguyễn Bính như trải đời hơn, cô đơn hơn và thơ ông cũng lại tình hơn. Nhưng thơ tình của ông sẽ không hấp dẫn nếu đó không phải là thơ thất tình. Cái sự thất tình của Nguyễn Bính đẹp man mác như cánh đồng chiều lúc hoàng hôn, như cánh rừng mơ già xao xác lá khiến đọc cảm nhận rằng chính ông đang hưởng thụ sự cô đơn, bị bỏ rơi và xa cách.

 “Cô hái mơ ơi, cô gái ơi

Chẳng trả lời nhau lấy một lời

Cứ lặng rồi đi, rồi khuất bóng

Rừng mơ hiu hắt lá mơ rơi”

Sau mỗi lần thất bại trong tình yêu, ta thấy thơ Nguyễn Bính ngày càng ướt át, ủy mị hơn. Chính sự ướt át, ủy mị này đã phần nào làm hạn chế thơ của ông. Nhiều người yêu thơ của ông nhưng lại không muốn thấm nhuần tư tưởng bi lụy, mộng mị trong thơ của ông.

Nguyễn Bính không chỉ là nhà thơ của tình yêu mà ông còn là nhà thơ của những mùa xuân đầy khát vọng. Mỗi khi xuân về, Nguyễn Bính lại trào lên những tứ thơ nồng nàn. Mùa Xuân trong thơ ông là mùa của ước vọng đoàn viên, mùa của tình yêu đôi lứa. Phong cách sáng tạo của ông luôn tràn đầy sức sống. Những vần thơ mang những hạt mưa xuân của những ngày hội làng khi hoa xoan rụng ngập tràn ngõ xóm ấy cứ in sâu trong kí ức người đọc.

Đã thấy xuân về với gió đông

Với trên màu má gái chưa chồng

Bên hiên hàng xóm cô hàng xóm

Ngước mắt nhìn giời đôi mắt trong

Vẻ đẹp trong trẻo của mùa xuân như những bức tranh đẹp. Khi đó mỗi vần thơ trở thành những nốt nhạc bay vút tận trời xanh. Màu má em và sắc mùa xuân đã làm tươi thêm tiết trời mùa Đông lạnh lẽo. Từ ngõ xóm, đường làng, hàng cây, ruộng vườn, bến sông con đò, cây đa bến nước...tất cả đều bừng dậy, nhộn nhịp, dập dìu.

Từng đàn con trẻ chạy xun xoe

Mây tạnh giời quang nắng mới hoe

Lá nõn nhành non ai tráng bạc

Gió về từng trận gió bay đi.

Để rồi trong cái khung cảnh “Tết đến - Xuân về” ấy, Nguyễn Bính như yêu đời hơn và lại say với thơ.

“Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay

Hoa xoan lớp lớp rụng vơi đầy”

Mùa xuân trong thơ Nguyễn Bính sáng bừng lên sau mỗi lời ca, câu hát, tưng bừng trống hội.

“Hội chèo làng Đặng đi ngang ngõ

Mẹ bảo: Thôn Đoài hát tối nay”

Bao nhiêu tuổi đời là bấy nhiêu tuổi xuân. Khi trời đất sang mùa, mưa nắng giao hòa đã làm bật mầm những chồi non và làm sáng lạn tâm hồn thi sĩ. Mỗi một mùa Xuân hiện ra trước mắt ông luôn đa sắc màu muôn hình muôn vẻ.

Nguyễn Bính làm thơ không phải để lấy cái “danh” nhưng số lượng và chiều sâu nội tâm trong từng tác phẩm của ông đủ sức nặng để làm mới cả một phong trào thơ mới. Từ những tình yêu con người, tình yêu mùa xuân, yêu thiên nhiên đất trời và cỏ cây hoa lá Nguyễn Bính đã vắt kiệt tâm hồn mình, vắt kiệt những ảm đạm cuộc đời, đánh thức cảm xúc tư duy của con người để đi tìm những tứ thơ từ những chồi non.

 NGUYỄN THUÝ HẠNH

Theo http://nhavantphcm.com.vn/